Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
2 Türkçe karşılık · 25 madde
elçi 1
- ėlçi isim UygurKarahanlı2. anlam: Elçi, haberci
ilahi elçi 1
- burḫan isim UygurKarahanlı2. anlam: peygamber, ilahi elçi
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “elçi” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- apar özel ad Orhonorhon yazıtlarında yas törenine elçi gönderen halklar arasında sayılan bir halk çin tibet apar purum kırgız…
- arḳış isim OrhonUygurKarahanlı… kafile gönderirsen kervan sizden aşağıdaydı kervanla gelen elçiler…
- awuç isim Karahanlıavuç elçinin izinden bir avuç toprak aldım…
- baġırsaḳ sıfat Karahanlışefkatli merhametli esirgeyici merhametli rab sevgili elçiyi gönderdi iyi kişi halka şefkatli olur bütün canlılara şefkatli gönül yalnız kendini göz…
- barış isim Karahanlıgidiş varış gidip gelme elçinin gelişi ya da gidişi onlara karış gidip gel…
- biri zamir UygurKarahanlı…ürüne düşmandır biri yazısı belirgin kâtip biri sözü ölçülü elçi biri ılık biri soğuk iki iyilikten biri…
- bizarlıḳ isim Karahanlı…isinde ilişki kesme uzak durma berâe suçsuzluk tanrı’dan ve elçisinden ilişki kesme bildirisi sonra onu bir suçsuzun üzerine atarsa…
- boyun isim Karahanlı2. anlam: …oyun eğmek itaat etmek boyun eğmek teslim olmak tanrı’ya ve elçiye itaat edin işittik ve itaat ettik düşmanları duyup boyun eğdiler…
- bölün özel ad Orhonköl tigin yazıtında bölün bir elçi adı tibet kağanından bölün geldi…
- ferişte isim UygurKarahanlı…salat eder meleklerin hepsi secde etti mani peygamber öteki elçiler melekler maniheist metin…
- ġalebe isim Karahanlı…döndüler sonra yenilirler o tanrı tektir kahredendir ben ve elçilerim galip geleceğiz…
- ḫilaf isim Karahanlı…et karşı gelmek işte çekiştiniz ve karşı geldiniz tanrı’nın elçisine karşı gelerek bana verdiğiniz söze karşı geldiniz elleri ve ayakları çaprazlama…
- ilel Karahanlı…ığı kalıp dizede ilet- götür ilet’ buyruğu olabilir deyince elçi kalkıp ögdülmiş’e çıktı…
- imin sıfat Karahanlı2. anlam: güvenilir ben size doğru sağlam güvenilir bir elçiyim…
- ‘isa özel ad Karahanlıisa peygamber çoğu kez meryem oğlu mesih isa tanrı’nın elçisidir o zaman meryem oğlu isa dedi ey israiloğulları ibrahim’e musa’ya isa’ya kb ya isa o…
- isra’il özel ad Karahanlı…ub peygamber israiloğulları ey israiloğulları ben tanrı’nın elçisiyim…
- işiyi özel ad Orhonkül tigin yazıtında çin elçisinin unvan ya da adı çin imparatorundan işiyi likeng geldi…
- amut- fiil Karahanlısesini alçaltmak kısmak tanrı’nın elçisinin yanında seslerini alçaltanlar…
- azarla- fiil Karahanlıincitmek eziyet etmek tanrı’yı ve elçisini incitenler mümin erkekleri incitenler musa’yı incitenler gibi olmayın…
- belgür- fiil UygurKarahanlı…zaman buda dünyada belirirse doğru yol belli olduktan sonra elçiye görünmez iyilik senden gelir belirir maitreya buda belirdiği yeni gün…
- ėlt- fiil OrhonUygurKarahanlı…cın altına götürdü kaldırıp götürüp büyük cehennemlere atar elçi söz götürür cevabını ister zengin de iki bez kefen götürür kara toprak olur bādarī…
- gümarla- fiil Karahanlı…anmaktan yüz çevirirse ona bir şeytan musallat ederiz rabbi elçilerini dilediğinin üzerine musallat eder…
- illeş- fiil Karahanlıbarışmak anlaşmak elçi gönder git barış yap…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.