Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
9 Türkçe karşılık · 32 madde
hazır 2
hazırlık 1
- ėtig isim UygurKarahanlı2. anlam: Hazırlık, azık, donanım
hazırlamak 2
hazır etmek 3
hazır olmak 1
- ėtil- fiil UygurKarahanlı3. anlam: Olgunlaşmak, hazır olmak
hazırlanmak 3
hazırlanmış 1
- anun- fiil UygurKarahanlı3. anlam: hazırlanmış, uygulanmış öğretiler
hazırlanıp yönelmek 1
- an- fiil KarahanlıHazırlanıp yönelmek, yol almak
öteki dünya için hazırlık 1
- azuḳ isim UygurKarahanlıAzık, yol azığı; öteki dünya için hazırlık
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “hazır” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- apuḳ Karahanlıtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen söz bağlam anuḳ’ hazırlık okumasını düşündürür…
- artut isim Karahanlı…iye hizmet yiyecek ve mal armağan edip armağan alıp iyi mal hazırla onu şahıma armağan edeyim…
- avantlıg sıfat Uygursebepli gerekli koşulları olan koşulları hazır canlılara yarar sağlamak için sebebiyle ve nedeniyle…
- aytıġ isim OrhonKarahanlı2. anlam: …sorgusu günahkâra zehirdir tanrı’nın sorgusu vardır ilacını hazırla…
- açıġ sıfat UygurKarahanlıacı tat tatlı süçüg karşıtı tatlıyı tattıysan acıya da hazır ol…
- berat isim Karahanlıarapça berat aklanma belgesi cevabını kendine berat olarak hazırla…
- busuġçı isim Karahanlıpusucu pusuda bekleyen pusudaki ölüme tümüyle hazırlanmalı…
- cevab isim Karahanlıcevap karşılık söz söz anlayan hazırcevap olmalı söze cevap verse karşılık söylese cevap verilecek yerde kaba konuşma onun cevabını kesin olarak söy…
- cülab isim Karahanlı…k kb’de hekimlik ve sofra bağlamında kimi soğuk bir karışım hazırladı şerbet kattı kuru ve yaş meyve ya da gül şekeri şerbet dilerse gül şekeri dil…
- ėsizlik isim Karahanlı…ötülüklerle hile kuranlar bilmeden kötülük edenler kötülüğe hazırlanma kötülüğünü dindirsin…
- hüccet isim Karahanlı…nrı’nın dini hakkında tartışanlar tanık nerede olursa kanıt hazırdır…
- inçe zarf Uygur…ani tıpkı şöyle ki şöyle buyurdu bunun için şöyle düşünerek hazırlandık tıpkı aydınlıkla karanlığın bir arada olmaması gibi böyle bilmezler fal şöy…
- iwe zarf Karahanlı…ersen hastalık olur bu ikisiyle işe aceleyle yaklaşma ölüme hazırlan çabucak ibadet et uygunsuz kötü işten çabucak kaç…
- çaw isim Karahanlı2. anlam: haber söylenti bu haberi duydu hazırlığını yaptı kur’an çevirisinde şehirde söylenti yayanlar…
- çıḳış isim Karahanlı…en çıkışını gör çıkışı görmezse iş kişiye zarar olur hesaba hazırlan çıkış yolu ara…
- bus- fiil Karahanlıpusu kurmak pusuda beklemek uyanık kişi hep hazırlanıp gafili pusuda bekler her yanda pusu kurduk umudun altında pusuda bekleyen ecel beyler pusuya …
- büdür- fiil Uygur…gerçekleştirmek yetkinleştirmek elde edebilir mi tamamlamak hazırlamak bitirmek için canlıları yetkinleştirmek olgunlaştırmak için paramitayı tamam…
- ėt- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: … sonra tanrı işimi yoluna koysun yarın olacak iş için bugün hazırlık yap…
- ḫ˅arla- fiil Karahanlı… aşağılamak hep aşağılayıcı azap kâfirlere aşağılayıcı azap hazırladık alçaltıcı azap içinde kalmazlardı onlara aşağılayıcı azap vardır…
- iwin- fiil Karahanlı…seç ancak ibadet olursa acele et koş savaşa acele etme onun hazırlığına bak savaşa acele edilmemeli sözünü kes…
- işlet- fiil UygurKarahanlı3. anlam: … tt başkalarına yararlı işi yaptırdınız abh tatlı yemekleri hazırlatıp…
- çök- fiil Karahanlıdiz çökmek onları cehennemin çevresinde diz çökmüş olarak hazır ederiz her ümmeti diz çökmüş göreceksin…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.