Derlem sözlüğü · ters sözlük

Ters sözlük

Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.

12 Türkçe karşılık · 31 madde

huzur 7

erej isim KarahanlıRahat, huzur, dinlenme; zevk, eğlence
inç isim OrhonUygurKarahanlıEsenlik, huzur, rahat; esen, rahat; huzura kavuşmak
énç isim UygurHuzur, esenlik, rahat; ShoR’daki dua kalıbında huzur ve mutluluk
inçlik isim KarahanlıEsenlik, huzur, rahat
eseŋü isim UygurEsenlik, sağlık, huzur; esenlik dileği
ėnçgü isim UygurHuzur, esenlik, rahat
inçkü isim UygurHuzur, esenlik

huzuru 1

dergah isim Karahanlıkatı, huzuru, dergâh

huzurlu 6

ênçgülüg sıfat UygurHuzurlu, esen, rahat; hep
eseŋülüg sıfat UygurEsen, huzurlu, güvenli; hep
inçkülüg sıfat UygurHuzurlu, esenlikli; huzur veren
erejlig sıfat KarahanlıRahat, huzurlu, keyifli
inçlig sıfat KarahanlıHuzurlu, esen, güvende
amul sıfat UygurKarahanlı3. anlam: dingin, huzurlu; sürekli dingin

huzursuz 1

inçsiz sıfat UygurHuzursuz, tedirgin

huzur veren 1

inçkülüg sıfat UygurHuzurlu, esenlikli; huzur veren

huzur bulmak 2

amrul- fiil KarahanlıHuzur bulmak, gönlü yatışmak, sükûnete kavuşmak
erejlen- fiil KarahanlıRahat etmek, huzur bulmak, keyif sürmek

huzursuz etmek 1

inçsiret- fiil UygurHuzursuz etmek, rahatını kaçırmak

huzura kavuşmak 2

ênçlen- fiil UygurHuzura kavuşmak, rahatlamak
inç isim OrhonUygurKarahanlıEsenlik, huzur, rahat; esen, rahat; huzura kavuşmak

huzur içinde olmak 1

inçrün- fiil KarahanlıRahatlamak, dinlenmek, huzur içinde olmak

huzura kavuşturmak 1

ėnçlendür- fiil Uygurhuzura kavuşturmak, rahatlatmak

huzurlu ve sakin ol 1

amrul- fiil Karahanlı4. anlam: huzurlu ve sakin ol

gönül huzuru 1

amrul- fiil Karahanlı3. anlam: sükûnet, gönül huzuru

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “huzur” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

baġdaş isim UygurKarahanlıbağdaş bağdaş kurup oturur yarım bağdaş kurarak oturup kb huzurda oturma adabında bağdaş kurma yan yatma…
fariġ sıfat Karahanlı…usa’nın annesinin gönlü her şeyden boş kaldı dilediğin gibi huzurlu rahat kaygısız yaşa…
ha‘ifet Karahanlı…aygınlık’ olmalı ikincisi gerçek tam heybet gerekir ki halk huzur bulsun…
hazır sıfat Karahanlı… günde hazır bulunmaktan hazır bulunanlardan değildin hepsi huzurumuza getirilmişlerdir söz anlayan hazırcevap olmalı…
her-ayine zarf Karahanlı…nrı şükredenleri mutlaka ödüllendirir hepsini mutlaka kendi huzurunda toplayacak tanrı elbette bilendir orada elbette susamayacaksın…
ḫusumet isim Karahanlı…i gerçektir onlar tartışırken o tartışmada açıkça konuşamaz huzurumda çekişmeyin…
iminlik isim Karahanlı…elince selam kişiye güven ve emandır güvenlik ve töreyle il huzurlu olur…
atlandur- fiil UygurKarahanlıata bindirmek atlandırmak sakınanları rahman’ın huzuruna binekli olarak götürüp dışarıya eğlenceye ata bindirdi…
awın- fiil Karahanlıeğlenmek avunmak ferahlamak biraz dinlen huzurla eğlen övünçle eğlenir sevince erişir bilgiyle ferahlar canını besler şölen edip eğlenelim…
bekü- fiil Karahanlısağlamlaşmak pekişmek hükümdar huzura erdi ülkenin temeli sağlamlaşıp sağlam pekişmiş sözle sağlam kazıklanmış dağlar bir ayak sağlam bastıktan sonra…

Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.