Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “kapı” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• asuri isim Uygur…ar iblisler ejderler gandharvalar asuralar asuraların saray kapısı asura rahu ayı yutan asura soyunda…
• asuŋıl Karahanlıtek tanıklı emir biçimi kapıda bekle bana yakın ol…
• açıġlıġ sıfat Karahanlıaçık açılmış gece gündüz açık kapıyı bul…
• barım isim OrhonUygurKarahanlı…rdi oğlunu karısını sürüsünü malını orada aldım sürüye mala kapılıp mala mülke hırsla…
• basınç isim UygurKarahanlı…ırdı zor ve baskı üç şeyden gelir kötü tutkuların baskısına kapılıp…
• beklig sıfat Karahanlıkapalı kilitli ona bütün kilitli kapılar açıldı vakti gelince bu kapalı kapı açılır bunu bilirse bu kapı kapalı kalmaz…
• et’öz isim UygurKarahanlı2. anlam: budist metinlerde beden dil gönül üçlüsü eylemin üç kapısı bedenimle yaparak dilimle söyleyerek günah işlediysem bedendeki dildeki gönüldeki eylemler…
• ḫacib isim Karahanlıhacip saray kapısını ve teşrifatı yöneten görevli kb’de küsemiş hükümdara yakın bir has hacip vardı hacip onu karşıladı başköşede yer verdi büyük ha…
• ḫormuzta özel ad Uygur…üyle kurtulacak canlılar varsa çağrı tanrısı hürmüz tanrıya kapısını açtı hürmüz tanrının oğulları beş tanrı maniheist…
• ḫroştag özel ad Uygur…tanrısı hürmüz tanrıdan cehennemden yukarı çağrı tanrısı da kapısını açıverir…
• adalan- fiil Uygurtehlikeye düşmek zarar görmek kapı kapanır öyle zarara uğrar ne yararı oldu…
• aġ- fiil OrhonUygurKarahanlı…lir cehennemden yukarı çıktığında mihraba tırmandılar göğün kapılarına çıksınlar…
• aç- fiil OrhonUygurKarahanlıkapı kapak yol açmak tanrılar yurduna kapısını açtı mutluluk kapısını açar yolu aç…
• açıl- fiil UygurKarahanlıkapı kapak açılmak asuraların saray kapısı kendiliğinden açılır her iyiliğe kapı açılsın…
• batur- fiil UygurKarahanlı…uda boğmak onları denizde boğduk dileseydik onları boğardık kapıda doğmuş güneşi batırırsa…
• beklet- fiil UygurKarahanlı…rmak hapsettirmek babası hükümdarı zindana kapattırıp saray kapısını gözetip kapattırarak çıkarsa…
• beze- fiil UygurKarahanlı… dilini süsle buda tasvirini boyayıp süsleyerek bu beylerin kapısını siyaset süsler kuran çevirisinde o zaman şeytan işlerini onlara süslü gösterdi…
• bul- fiil OrhonUygurKarahanlı…t bulup ne iyilik bulayım yarın tadını bul gece gündüz açık kapıyı bul…
• ir- fiil UygurKarahanlı…usanır rahatla avutsa bile çabuk usanır talih senden usanıp kapı kapanırsa insan çok sözden bıkar usanır dünya sana doymadan sen önce usan doy beni…
• ir- fiil Orhon…k peşine düşüp ulaşmak şu izledim burgu’da yetiştim t demir kapı’ya kadar vardık…