Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
8 Türkçe karşılık · 32 madde
sağlam 4
sağlama 1
- imtiḫan isim KarahanlıSınama, deneme; sağlama
sağlamlık 1
- beklik isim KarahanlıSağlamlık, pekiştirici
sağlamlaşmak 3
sağlama almak 1
- bekit- fiil KarahanlıSağlamlaştırmak, sağlama almak
sağlam olmayan 1
- berksiz sıfat UygurSağlam olmayan, geçici
sağlamlaştırmak 3
olmasını sağlamak 1
- boltur- fiil OrhonUygurOlmasını sağlamak, bir duruma getirmek
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “sağlam” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aġınçsız sıfat Uygurdönmez sarsılmaz gönül dönmeyen değişmeyen sağlam bir gönül uyandırıp sarsılmaz gönül…
- aḳmaḳsız sıfat Uygurakmayan kıpırdamayan sarsılmaz akmayan değişmeyen sağlam gönüllü…
- al isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: …em budist çare beceri upāya ustaca çaresi başkalarına yarar sağlama çaresi…
- asıġ isim UygurKarahanlıyarar fayda kazanç yarar ve fayda öğretiye sürekli yarar sağlamış olalım canlılara fayda sağlaması yararı var iyidir…
- avantlıg sıfat Uygur…epli gerekli koşulları olan koşulları hazır canlılara yarar sağlamak için sebebiyle ve nedeniyle…
- büdüg isim Uygur…a gerçekleşme bilgelik erdeminin tamamlanması kendine yarar sağlama erdeminin tamamlanmasını…
- bütün sıfat UygurKarahanlı… bütün dünya bütün ülkenin beyliği bütün bedenimiz eksiksiz sağlam dursun yazıda daha yetkin…
- bıçıġ isim Karahanlıkuran çevirisinde ahit söz antlaşma tanrı onlardan sağlam söz aldı o zaman ahdi bozarlar ahitleştiğinizde tanrı’nın ahdini yerine getirin tanrı katı…
- egirik isim Karahanlıeğrilmiş iplik sağlamlaştırdıktan sonra eğrilmiş ipliğin çözülmesi gibi…
- evrilinçsiz sıfat Uygurdönmez geri çevrilmez sarsılmaz sarsılmaz geri dönmez sağlam gönül uyandırıp…
- hile isim Karahanlı…le düzen gerekir hiçbir çareye güçleri yetmez benim düzenim sağlamdır firavun dönüp hilesini topladı…
- imin sıfat Karahanlı2. anlam: güvenilir ben size doğru sağlam güvenilir bir elçiyim…
- içinde edat UygurKarahanlı… her işte gözünü keskin tutsa ülkede şehirde çok hizmet var sağlamlıkta ömer gibi olup…
- çınlıḳ isim Karahanlı…p çok güvenilir doğru olmalı bu doğrulukla birlikte dini de sağlam olmalı tanrı batılı siler gerçeği sözleriyle gerçekleştirir…
- ay- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: … bildirmek öğütlemek yeri söyledi gösterdi ayrı ayrı kazanç sağlamayı öğütlediler size söylediğim önceki sözlerin yorumlarını…
- buşur- fiil Karahanlıöfkelendirmek kızdırmak kızdırırsa baş keser işini sağlama alıp beni kızdırdın onu sözle kızdır dene büyükleri kızdırıp…
- egir- fiil OrhonUygurKarahanlıiplik eğirmek eğirdiği ipliği sağlamlaştırdıktan sonra bozdu kutsal eliyle iği tutup iplik eğirdi ince iplik eğrilecek…
- erdür- fiil Uygur…lamak hep söyleyip sonuna dek tamamlamış olur kendine yarar sağlamada eksiksiz olup işi sonuna dek tamamlayarak sözün anlamıyla açıklayıp tamamlarsa…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.