Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
8 Türkçe karşılık · 24 madde
yardım 1
- basut isim UygurKarahanlıYardım, destek
yardımı 1
- ‘inayet isim Karahanlıİnayet, lütfu, yardımı
yardımcı 2
yardım etmek 2
yardım dilemek 1
- feryad isim KarahanlıFeryat, yardım çağrısı; yardım dilemek, feryat etmek
yardım çağrısı 1
- feryad isim KarahanlıFeryat, yardım çağrısı; yardım dilemek, feryat etmek
yardımcı neden 1
- basutçı isim UygurKarahanlı2. anlam: koşul, yardımcı neden
yardımcı fiil olarak sürme 1
- bar- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: Yardımcı fiil olarak sürme, yönelme bildirir
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “yardım” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- asinig Uygurtek tanıklı biçim küçük ateş rüzgârı ve esintiyi yardımcı bulup esin’ esinti sözünün yazılışı olsa gerek…
- buyançı Uyguranlamı kesinleşmeyen söz derlerse yardım eden olmaz…
- din isim Karahanlı2. anlam: …ya ile karşıtlık içinde ahiret yolu dinî hayat o doğru dine yardımcı ve dayanaktı heva ile din işi tam olmaz dünya lık yerse din i yer dinini değer…
- dyanlıġ sıfat Uygurmeditasyonla ilgili meditasyondan doğan meditasyon yardımcısı sebebinden doğar ahlak kümemi meditasyon kümemi meditasyon suyuyla meditasyona ve yola…
- ėdiglig sıfat Uygur… varlıklar biçim ve öteki beş küme gibidir koşullu varlığın yardımcı koşulsuz olması…
- egsük sıfat Uygureksik noksan eksiklik eğer eksik gerekli olursa bu yardımcı etken eksik olduğundan sözünün eksiği gereği eksik sıralar…
- esin isim UygurKarahanlıesinti rüzgâr küçücük ateş kıvılcımı yeli esintiyi yardımcı bulup çoğalır esen rüzgârlar hakkı için…
- ewren isim Karahanlı…esi talih baht tanrı feleği yarattı o hep döner felek talih yardım etti hükümdarlık tahtını verdi felek daima dönerek yardım etsin felek yardım etm…
- hergiz zarf Karahanlıasla hiçbir zaman olumsuzla tanrı’nın lanetlediğine asla yardımcı bulamazsın günahkârlara asla yardımcı olmayacağım ölüme ilaç asla fayda etmez asla…
- başla- fiil OrhonUygurKarahanlı…anrı’nın adıyla söze başladım tanrı adıyla başladım kendine yardım edip işe başlarsa kadehler dolaşmaya başlarsa işe hemen başlamış…
- beril- fiil Karahanlı… karşılığı ona verilir bize mal ve oğul kız verilecek onlar yardım edilenlerdendir dlt gönül verilmesi…
- bėriş- fiil UygurKarahanlı…ıklı vermek bir malı alıp satarken neniz var ki birbirinize yardım etmiyorsunuz sözleşmiş olsaydınız beş tanrı ışığını toplayanlara verdiler…
- bin- fiil Orhon…ti doru ata binip ettirgen askerleri atlara bindirerek karı yardım…
- bol- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: yardımcı fiil -abilmek olası olmak gereklilik bilinebilir olmalıdır görülebilir olan olacak…
- erksin- fiil Uygur2. anlam: …rma çevirisinde etken neden egemen koşul egemen koşul denen yardımcı eksik olunca…
- itü- fiil Karahanlı…maz bu ikisi işi görmezse bilgiyi bırak kılıca sarıl beyine yardım edilmezse kul uzun süre başaramaz ecel gelince pişman olur işi yoluna girmez…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.