Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
11 Türkçe karşılık · 30 madde
yeti 1
- erklig sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: duyu yetisi, yeti
yetim 1
- atasız sıfat KarahanlıBabasız, yetim
yetili 1
- erkliglig sıfat Uyguryetili, belli yetiye sahip
yetişmek 1
- büt- fiil UygurKarahanlıTamamlanmak, bitmek, gerçekleşmek; yetişmek
yetiştirmek 3
yetiştirilmiş 1
- igdiş sıfat KarahanlıYetiştirilmiş, beslenmiş
yetiştirilen genç 1
- boşġut isim UygurKarahanlı2. anlam: öğrenci, yetiştirilen genç
duyu yetisi 1
- erklig sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: duyu yetisi, yeti
belli yetiye sahip 1
- erkliglig sıfat Uyguryetili, belli yetiye sahip
kendini yetiştirmek 1
- bışrun- fiil Uyguruygulamak, kendini yetiştirmek, çalışmak
hayvan yetiştiricisi 1
- igdişçi isim KarahanlıHayvan yetiştiricisi, sürü sahibi
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “yeti” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- andaġ sıfat UygurKarahanlı…e ise söylediğin bu söz tümüyle öyledir öyle bir orduya kim yetişir…
- arḳar isim OrhonKarahanlıyaban koyunu argali arkun atına binip argaliye yetişir argaliler ceylanlar toplandı…
- awurtası isim Karahanlı…n dadısı olarak iyi ve temiz bir kişi tut ki oğul kız temiz yetişsin…
- azraḳ zarf Karahanlı…k üç şey söyledi hünersize bundan daha az eziyet vardır güç yetirebildikleri azıcık şey dışında azıcık birazcık…
- bar isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: …anını feda etti elimdekine razı olup günümü geçirdim olanla yetin sözünün hepsini dök bütün bu hazine ne kadar varsa…
- intrayakoş özel ad Uygurabhidharma çevirisinde abhidharmakośa’nın indriya’ yetiler bölümüne gönderme bunu indriya-kośa’da daha sonra anlatmıştır indriya-kośa’da sonra kendi…
- irlü Orhonanlamı kesinleşmeyen söz şu kırık bağlam halkı izledim yetiştim…
- çaġrı isim Karahanlı… yırtıcı kuş doğan doğanı alıp melez ata binip dağ koyununa yetişir doğan salıp kuş avlatarak tazı salıp ısırtarak…
- amrul- fiil Karahanlı4. anlam: huzurlu ve sakin ol olanla yetin huzurlu ve sakin ol…
- aw- fiil Karahanlı2. anlam: avlamak er gibi avlanır atımla yetişip avladım…
- ayıd- fiil Uygur2. anlam: …mek talep etmek başkalarına düşüp istemeye ödünç almaya güç yetiremezler ona olan ödüncünü geri isteme hakkından vazgeçiyorum…
- böl- fiil Uygur… sonra bölerek ayırt ederek bitireceğiz insanların özlerini yetilerini ayırıp ayırt eden kişiler bütün insanları üç ayrı gruba böler öğretiyi bölme…
- büd- fiil Uygur…nlamı da geçerli olmaz dayanak olmamalı iki çeşit öğretiden yetişmiş donanımları dolmuş tamamlanmış olur dayanak olmadığını…
- bış- fiil UygurKarahanlı2. anlam: …ının olgunlaşması olgunlaşmış karşılık niteliğindeki öğeler yetileri olgunlaşmamış olanlara…
- eḍle- fiil Karahanlı…i tutar gözetirse iyi söze önem verirse söz ona siner diken yetiştiren kişi üzüm biçmez…
- ertil- fiil Karahanlı…lamı kesinleşmeyen fiil dlt dünyayı erden eksiltir kaçsa da yetişilir…
- etkilen- fiil Karahanlı…’an çevirisi zuhruf yunaşşaʾu karşılığında ya da süs içinde yetiştirilen mi…
- ėwdür- fiil Karahanlı…aya ne acele ettirdi acele istediğiniz şeyin bir kısmı size yetişmiş olabilir…
- ir- fiil Orhonyazıtlarda izlemek peşine düşüp ulaşmak şu izledim burgu’da yetiştim t demir kapı’ya kadar vardık…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.