Tanım
- Hitap ünlemi, ey: “aya bir birikmez saŋa bir aḍın” ey (Tanrım), sana bir başkası eş olmaz; “oḳıġıl munı sen aya bilgüçi” ey bilen, bunu oku; “köni sözlediŋ söz aya eḍgü fal” doğru söyledin, ey iyi talihli; “aya hırs idisi” ey hırs sahibi; “aya yavaşım” ey eşim. Tanıklar: MaitKB3AH
KuT “sıġırmaḳ aya urmaḳ” (ıslık çalmak, el çırpmak) ‘avuç içi’ anlamındaki aya² sözcüğüne aittir; ShoR “aya-ġuluq” satır bölünmesiyle kopmuş ayaġuluḳ biçimidir; DLT “Alp Aya” bir kişi adı olarak geçer.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aya — yalın hâliyle 252 kez
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (13) →AH Atebetü’l-Hakâyık
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 11–12 | aya | şek yolında yiligli oḍun kel ottın özüŋ yul ölümdin öŋe | |
| AH 41–42 | aya | til törüt mėdh ötüngil ḳanı men artut ḳılayın şahımḳa anı | |
| AH 59–60 | aya | şahım erdemlerin sanaġan sanarmu eḍiz ḳum uşaḳ taş sanı | |
| AH 209–212 | süçüg tattıŋ erse açıġḳa anun birin kelse rahat kelür rėnc onun | aya | ġam ḳatıġsız sürur umġuçı bu ajun ḳaçan ol umınçḳa orun |
| AH 225–228 | aya | dost biliglig izin izlegil ḳalı sözleseŋ söz bilip sözlegil aḳı erni öggil … | |
| AH 245–248 | aya | mal iḍisi aḳı eḍgü er bayat birdi erse saŋa sen me bir yirilgen sökülgen t … | |
| AH 313–316 | aya | hırs idisi harislıḳ nerek ayu bir maŋa bu negüke kerek tar erse kiŋ erse b … | |
| AH 345–348 | küḍezgil | aya | dost uluġlar haḳın asıġsız mizah hėm cėdėldin saḳın uluġlarnı buşrup saŋga … |
| AH 373–376 | eren ḫayrı şėrri küsep keçmez ol isiz eḍgü işke yanut kiçmez ol | aya | eḍgü umġan isizlik ḳılıp tiken eḍlegen er üzüm biçmez ol |
| AH 413–416 | aya | artaḳ işlig sevinçin salın seniŋ ruzgarıŋ bu köŋülçe ḳılın tilekçe tiril i … | |
| AH 425–428 | aya | malḳa suḳ er yaḳin bil bu mal bu kün ḳaḍġu saḳınç yarın yük vėbal haram er … | |
| AH 449–452 | aya | hukmin ajun tapa üggüçi yirip munı birer yana öggüçi uġan hukmi birle kelü … | |
| AH 481–484 | aya | minde kiḍin keligli munı oḳısaŋ du‘ada unıtma mini saŋa hėdye ḳıldım bu ta … |
Aynı gövdeden maddeler
“aya” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).