İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bar

583
geçiş
216,1
milyonda
519.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
22
eserde
298
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı14.048,6
Kül Tigin Yazıtı31.527,5
Bilge Kagan Yazıtı2811,0
Tunyukuk Yazıtı64.922,1
Süci Yazıtı114.285,7
Irk Bitig32.313,0
Huastuanift43.948,7
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Sekiz Yükmek61.301,8
Kalyanamkara Papamkara46.319,1
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)21969,8
Abhidharma (Shogaito)2506.292,2
Manichaica I-III62.914,0
Uigurica I-IV3475,3
TT I-X124.709,6
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)323.141,9
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası701.837,6
Kutadgu Bilig1301.767,1
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık72.538,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi197,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
KT D 0,29
BK D 0,33
T —
Sü —
IB D 0,49
Huast D 0,45
KİP D 0,00
Sek D 0,49
KP D 0,45
Mait D 0,66
Abh D 0,89
Man D 0,43
U D 0,49
TT D 0,61
Sukh —
ShoR D 0,68
KuT D 0,85
KB D 0,94
DLT D 0,00
AH D 0,70
EÇS D 0,49

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimOKTBKTSüIBHuastKİPSekKPMaitAbhManUTTSukhShoRKuTKBDLTAHEÇSToplam
bar1326134164212506312132701301719583
bâr·····················384384

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ançası515111,369,187,13649,3
adın3325810,336,215,67223,5
sözler2920810,236,335,32201,7
baḫşılar235310,217,974,78220,3
sözüm2312010,076,794,75175,8
türlüg314469,955,335,43170,9
ėdiglig161049,586,483,96114,6
telim161199,546,283,95110,0
nomlarnıŋ14599,487,103,71113,6
baḫşı161939,405,583,9293,9
aḍın141649,265,633,6783,0
yene162779,255,063,8882,2
alḳu215869,204,374,3688,1
şlokta11339,197,593,3098,0
mu142059,195,303,6576,6
bilmezler121309,115,743,4073,1
yörügler10369,057,333,1484,8
ma111099,025,873,2669,0
azuça111298,985,623,2565,2
ünüşi9128,958,762,99101,0
sözlemişi9238,937,822,9983,8
inçip133298,874,513,4557,0
sudurta9508,866,702,9767,5
kök112058,844,963,2154,9
erti112588,744,623,1849,9
öŋ91158,725,502,9351,7
uluġ123988,654,123,2746,3
üküş124228,614,043,2545,0
üküşleri7108,608,662,6476,9
yörügi81008,585,532,7746,3
ayıtġu7188,587,812,6365,0
adı124648,553,903,2342,8
körü81418,505,042,7440,8
munuŋ7668,475,942,6044,6
ḳalıḳ7738,455,792,6043,2
abipiraylar688,388,762,4467,3
burḫan93048,384,102,8234,4
yörügleri6148,367,952,4457,2
yindem71178,365,112,5736,4
asıġı6198,357,512,4452,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (583) →
Abh 1971–1972 … şasdr yaradıp kentü öz-ler-i söz-ledeçi munı yaradmaḳ -nıŋ bar uluġ asıġ-ı tusu-sı tėp.
Abh 2675 kentü bar ėdig -lig alḳu uġur-ın aḳıġ-lıġ ermez.
Mait … ı yėme bir bilge biligin kutrulmış atlıg boşġutsuz tınl(ı)ġ (bar) kim bilge bilig küç--inte nız- -vanılag yaġı--larag utmış i …
ShoR 6.3.2 /35 … maḳ bilmemek têp 如是有想比丘 m[untaġ] saḳınç-lıġ bolmış toyın 有法 bar boltaçı nom-lar-ıġ 無相心 [三昧…köŋül-] süz d(i)yan-ta 不勇 ḳorḳun …
Abh 1876 aḳıġ-lıġ tüş-nüŋ bar erür anıŋ tört türlüg töz-ler-i.
KB 6120 tilek arzu sürmek iḍi keḍ tatıġ / tatıġ aytıġı bar yarınlıḳ katıġ
ShoR 6.2.2.3/30–33 ödçe inçip /// yme ök bar bo bilge biligim : tek yazmaduq üçün /// yüüz yügerü bolmaq …
TT II Y 36.15-70–71 oot köyürdi altun-uġ adırtlaġu-luġ blgü bar . ėki köŋül ḳarışdı [.] tüdüşgülüg emgek bar .
Abh 2676–2679 munuŋ bar ḳayu yörügi birök söz-leser ėdiglig ḳayu erser aḳıġ-lıġ yme …
KuT T. 29/2a3 … ᶜde bėriştiŋizler erse ḫilaf ḳılıştıŋız vaʿde içinde ançası bar hükm ḳılur taŋrı bir işni kim erür ḳılġuluḳ / ḳılınmış yoḳ …