İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaz*

1.266
geçiş
469,2
milyonda
218
biçim
21
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı52.545,8
Bilge Kagan Yazıtı72.838,6
Tunyukuk Yazıtı21.640,7
Şine Usu Yazıtı32.523,1
Irk Bitig21.542,0
Huastuanift2524.679,2
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra42.247,2
Sekiz Yükmek4867,9
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)361.662,4
Manichaica I-III52.428,4
Uigurica I-IV172.693,3
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)5490,9
Uygurca tövbe duası (Zieme)13.311,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası701.837,6
Kutadgu Bilig1441.957,4
DLT’deki Türkçe parçalar51.723,5
Atebetü’l-Hakâyık62.175,5
Dede Korkut Kitabı23709,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi900367,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,67
BK D 0,57
T —
ŞU —
IB D 0,33
Huast D 0,69
KİP D 0,24
Sek D 0,45
KP D 0,00
Mait D 0,55
Man D 0,39
U D 0,30
TT D 0,00
ShoR D 0,32
Tövbe —
KuT D 0,74
KB D 0,84
DLT D 0,55
AH D 0,43
DK D 0,46
EÇS D 0,91

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yazup) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kış5217110,216,347,12371,9
mermerde19528,886,614,31144,2
deyü1026.0078,842,187,87150,7
teŋrim18558,806,454,19131,8
mektûblar191688,764,914,2194,8
nâme18948,765,674,16109,9
kışı17368,746,984,09140,3
mufassal171608,614,823,9882,6
sikkeyi15258,577,323,85134,0
kışdır1488,498,863,73156,4
hakkâ238688,462,824,1250,9
hat132128,174,033,3849,0
günleri121528,124,393,3051,1
eyle292.2538,081,783,8130,6
amtı122368,033,763,2140,9
tevârîhlerinde10527,965,683,1061,1
ki282.4267,961,623,5725,3
boşunu9117,857,772,9990,1
tügün9137,857,532,9884,5
muhammediyye9327,836,232,9662,7
cenâb8137,687,362,8172,1
hattı126627,672,272,7518,9
böyle191.8347,651,462,7814,4
târîhi141.0287,641,862,7115,9
efendi181.7107,631,492,7314,1
üküş104227,602,662,6620,2
târîh117087,512,052,5214,7
ba‘zılar81777,513,592,5925,5
hem129057,501,822,4813,2
keçür7117,497,412,6363,8
serdengeçdi7567,445,062,5736,4
hatları7617,434,932,5635,1
kitâbı83017,392,822,4317,7
üzre6611.8897,360,562,639,0
köŋli71477,343,672,4423,0
miŋ71567,333,582,4222,2
latîf107867,321,762,2310,4
yâ121.2527,291,352,117,9
bilinürbiz677,277,842,4461,3
bilinürmn6107,277,322,4353,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.266) →
Mait bu yıġılmış kuvrag biziŋ münümüzni yazuḳumuznı uḳmazun erdi..
EÇS III 128a … eydür "Efendi, istihârende müşâhade etdiğimizi birer kâğıza yazup şeyhülislâma gönderelim" deyü Bâyezîd {Hân} ve Şemseddîn {S …
EÇS VII 143a … ak at etleri yiyüp zevk [u] safâlar edüp talkan ve kurut ve yazma ve kımızlar nûş ederek,
EÇS VI 32b–33a Menzil-i kurb-ı kal‘a-i Mileşova: Mileş Ova dahi yazmışlar. Bu kal‘adan ba‘îd meks etmek ile temâşâ edemedim. Andan (- …
EÇS V 49b Yâve sözlerin yazmak ayıbdır, ammâ seyyâh-ı âlem olanlara lâzımdır kim şetm etdi …
EÇS VI 42a … e pîr-i fânîler "Bu ayn-ı zülâl nehr-i Tuna'dan gelir" deyü yazmışlar ve ihtiyârlar böyle nakl etmişler.
EÇS IX Y116b … n'ın cemî‘i donanma kadırgaları ve Rodos paşası kadırgaları yaz u kış bunda yatırlar, zîrâ iki kat kapulu limandır ki misli …
EÇS II 360b–361b … esne idi. Ana binâ’en Alî Paşa'ya nâme-i muhabbeti kendiler yazdı. Netîce-i kelâmı oldur kim "Benim peder-i azîzim! Mektûb-ı …
EÇS VI 144b … r olduğundan dörd beş ay şiddet-i hârı şedîd olur. El-hâsıl yazı yaz ve kışı kışdır.
EÇS V 142b … ar ve ümerâlara ve alaybeğlerine bi'l-cümle mü’ekked emrler yazılup her sancağ ve kazâlara birer mükellef kapucubaşılar gitdikd …