Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
4 Türkçe karşılık · 41 madde
arap 1
- ‘arab isim KarahanlıArap; Araplar, bedeviler
araplar 1
- ‘arab isim KarahanlıArap; Araplar, bedeviler
arap olmayan halk 1
- ‘acėm isim KarahanlıArap olmayan halk, özellikle Farslar; Acem ve Arap, yani bütün insanlar
acem ve arap 1
- ‘acėm isim KarahanlıArap olmayan halk, özellikle Farslar; Acem ve Arap, yani bütün insanlar
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “arap” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aḫlam isim Karahanlıarapça tamlamada rüyalar karmakarışık rüyalar bir başkası da karışık rüyalardır bu rüyanın yorumu yoktur…
- ‘alemluġlar isim Karahanlıâlemler bütün yaratılmışlar arapça ʿālamīn âlemlerin rabbi âlemlerden hiç kimseye vermedi…
- ‘aleyh Karahanlıarapça dua kalıbının parçası peygamber ona selam olsun…
- al isim Karahanlıarapça āl aile soy halk firavun ailesinden biri imanını gizler ey kâfir halk firavun ailesi…
- ‘am sıfat Karahanlıarapça āmm sıradan avam sıradan halk avam avam halkla nasıl ilişki kurulacağını anlatır…
- ‘amil isim Karahanlıarapça āmil memur işleri yürüten görevli ya elbiseci çizmeci ya da memur olan…
- amma bağlaç Karahanlıarapça ammā ama ise gelince iman edip iyi işler yapanlara gelince…
- ᶜaraz isim Karahanlıarapça araḍ dünya malı geçici mal onlara onun gibi bir dünya malı gelse onu da alırlar…
- ari ünlem UygurKarahanlıkuran çevirisinde arapça naʿam karşılığı evet dedi ki evet siz bana yakın olanlardan olacaksınız…
- ‘arza isim Karahanlıarapça arḍ arz etme sunma arz etmek sunmak göstermek emaneti göklere ve yere arz ettik onlar ateşe arz olunurlar…
- ‘ar isim Karahanlıarapça ār utanç ar ar etmek utanmak isa tanrı’ya kul olmaktan asla utanmaz…
- ‘asėl isim Karahanlıarapça asal bal doğru söz bal gibidir önce bal tattırıp süzülmüş bal ırmakları…
- ‘asi sıfat Karahanlıarapça āṣī isyankâr itaatsiz anasına babasına iyilik eden zorba ve isyankâr değil…
- ‘ata isim Karahanlıarapça aṭā’ bağış ihsan şan mürüvvet cömertlik bunların hepsini tanrı şahıma bağışladı…
- azġaşu isim Karahanlıarapça karmakarışık yorumsuz rüyalar bir başkası karışık rüyalardır bu rüyanın yorumu olmaz…
- basal isim Karahanlıarapça soğan doğru söz bal gibidir bu yalan soğandır…
- ba‘zı sıfat Karahanlıarapça bazı kimi bazı işlerde size boyun eğeceğiz…
- bedi‘ sıfat Karahanlıarapça eşsiz benzersiz onun iyiliği cömertliği eşsiz ihsanı…
- bėḳasız sıfat Karahanlıarapça bekā kalıcılık’tan geçici kalıcı olmayan bu dünyanın lezzeti geçicidir…
- berat isim Karahanlıarapça berat aklanma belgesi cevabını kendine berat olarak hazırla…
- berekat isim Karahanlıarapça bereket bolluk ona bereket verdik âlemlerin rabbi bereket veren tanrı oraya bereket koydu…
- bey‘et isim Karahanlıarapça biat bağlılık sözü sana biat edenler elbette tanrı’ya biat eder ağacın altında biat ettiler…
- bid‘at isim Karahanlıarapça bidat dine sonradan sokulan şey bidatten sakınan kimse kalmadı bu bidat her gün artmakta…
- birr isim Karahanlıarapça iyilik onun iyiliği cömertliği eşsiz ihsanı…
- buḫul isim Karahanlıarapça buḫl cimrilik cimriliğin çirkini…
- burc isim Karahanlıarapça burç zodyak bu ayın burcu yengeç bu güneşin burcu aslan bu burç kıpırdamaz bu güneşin burcu sabittir…
- bütünlükin zarf Karahanlıkuran çevirisinde arapça inna karşılığı şüphesiz gerçekten elbette şüphesiz buyruğun tamamı tanrı’nındır müminler ancak tanrı anılınca gönülleri tit…
- celle Karahanlıarapça övgü kalıbında aziz ve celil tanrı’nın övgüsünü söyler kb başlığı…
- egrilik isim Karahanlı…eğrilik geldi çağırana uyarlar onda eğrilik yoktur kur’an’ı arapça eğriliksiz indirdik…
- esbab isim Karahanlıkur’an çevirisinde arapça yollar vasıtalar bana bir kule yap belki yollara göklerin yollarına erişirim…
- eser isim UygurKarahanlıkur’an çevirisinde arapça iz eser alametleri yüzlerinde secde izindendir…
- esir isim UygurKarahanlıarapça esir tutsak hep insan şaraba ısınırsa köle esir olur gönül beydir beden köle esirdir…
- evvel sıfat Karahanlıarapça ilk birinci sana döndüm ben müminlerin ilkiyim müslümanların ilki olmakla emrolundum onlar ilk kez size saldırmaya yöneldiler…
- ġul isim Karahanlıkur’an çevirisinde arapça ġull boyunduruk boyna geçirilen demir halka üzerlerindeki ağır yükleri ve bukağıları kaldırır boyunlarına demir halkalar g…
- ha ünlem UygurKarahanlıkur’an çevirisinde arapça hā işte hey işte siz onları savundunuz…
- ‘ibaret isim Karahanlı…e anlatım kitabının adı atabetü’l-hakayık’tır ifadesi usulü arapçadan…
- i’s-selam Karahanlıarapça ona selam olsun peygamber anılırken peygamber’in ona selam olsun övgüsünü söyler…
- ‘izz isim Karahanlıarapça yücelik onur güç aziz odur ki azizlere yücelik ondan erişir tanrı yücelik verirse onun sonu yoktur ey dinin yüceliği rüyada merdiven yücelik …
- çın-oḳ zarf Karahanlıkur’an çevirisinde arapça laqad karşılığı gerçekten andolsun şüphesiz sizden önce nice olaylar gelip geçti cehennem için nicelerini yarattık bugün ü…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.