Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “edip” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• aġır sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: değerli saygın saygı derin saygılı gönül hizmet edip saygı gösterip değerlisini ucuzunu anlayan…
• amma bağlaç Karahanlıarapça ammā ama ise gelince iman edip iyi işler yapanlara gelince…
• artut isim Karahanlıarmağan hediye hizmet yiyecek ve mal armağan edip armağan alıp iyi mal hazırla onu şahıma armağan edeyim…
• badram isim Karahanlıbayram şenlik eğlence yaban eşeği geyik avlatarak bayram edip eğlenelim…
• bögüş isim Uygur…ermek doğru dürüst özen gösterip kesin anlar yemekte dikkat edip…
• dil isim Karahanlıfarsça tamlamada gönül yürek edip gönül inceliğiyle söyledi…
• em isim UygurKarahanlı…lir tanrılar tanrısı buda’ya yiyecek içecek ilaç ile hizmet edip hastalığına ağrına ilaç yok…
• emdi zarf UygurKarahanlı… askerler saf bağlar şimdi birkaç söz dinle artık kim tövbe edip inanırsa şimdi bunların hepsini itiraf ediyor pişman oluyorum u ıı…
• ėsizlik isim Karahanlıkötülük fenalık kötülük edip sonra tövbe edenler kötülüklerle hile kuranlar bilmeden kötülük edenler kötülüğe hazırlanma kötülüğünü dindirsin…
• evŋliun Uygur… tt çince kökenli bir terim olabilir öğreti hazinesini vaaz edip bıraktınız…
• fazıl isim Karahanlıfaziletli erdemli kişi ediplerin edibi faziletlilerin başı…
• güzin sıfat Karahanlıfarsça seçkin seçilmiş kim edip’in sözünü bilip tutarsa halk arasında o seçkinlerin seçkinidir…
• her sıfat Karahanlıher kaşgar dilini her kişi bilse her kim edip’in sözünü bilip tutarsa kut’ta şüphesiz…
• ḫoş sıfat Karahanlı…şti selam size hoş oldunuz kulluk adı bununla hoş oldu dans edip hoş sema düzenler…
• ikinç sayı Karahanlı…ile ikinci kez tartıştığını söyler yoktum yarattın yine yok edip ikinci kez var edeceksin…
• adın- fiil Uygur… etmek çoğunlukla ile şaşıp hayret ederek şöyle dedi hayret edip şöyle düşünür…
• adırt- fiil UygurKarahanlıayırmak ayırt etmek karayı ve akı ayırdı görüp ayırt edip…
• alḳış- fiil Karahanlı…k alkışlamak yiğitler birbirini içtenlikle över güç birliği edip birbirine arka olur…
• arḳaş- fiil Karahanlıbirbirine arka olmak destek olmak güç birliği edip birbirine arka olur…
• ‘arlan- fiil Karahanlıar etmek kibirle çekinmek kim o’na kulluktan ar ederse ar edip büyüklenenler…
• awın- fiil Karahanlı…ğlenir sevince erişir bilgiyle ferahlar canını besler şölen edip eğlenelim…
• başla- fiil OrhonUygurKarahanlı…n adıyla söze başladım tanrı adıyla başladım kendine yardım edip işe başlarsa kadehler dolaşmaya başlarsa işe hemen başlamış…
• boltur- fiil OrhonUygurolmasını sağlamak bir duruma getirmek düşmanlaşıp düşman edip yurduna doğru gitti gerçekten var etmez şastra yapıp söyleyeni de var eder…
• bulna- fiil OrhonKarahanlı…üm boğaz onu tutsak etti nefis tutsak ederse gönlümü tutsak edip yine kaçar beni göz tutsak eder altın gümüşü ganimet alıp edilgen yiğit er düşmanc…
• bögün- fiil Uygur…en taşınmadan doğrusuna göre düşünüp taşınma yemekte dikkat edip düşünür taşınırlar…
• ėlet- fiil OrhonUygurKarahanlıgötürmek sevk etmek orduyu yönetmek kağanıma arz edip orduyu sevk ettim bu orduyu götür bu gömleğimi götürün kullarımı geceleyin yürüt yakından uzağ…
• emged- fiil Uyguracı çektirmek sıkıntıya sokmak eziyet etmek köle cariye edip hor görüp eziyet ederek kederlendirdiysem denk denk hastalık ağrı tehlike getirir eziye…
• esürt- fiil UygurKarahanlı…itirse ayılmaz ey kardeş devlet seni esritmesin fili sarhoş edip…
• irintür- fiil Uygurzavallı duruma düşürmek eziyet etmek onları köle edip hor tutup acı çektirip zavallı duruma düşürdümse canlılara acı işkence eziyet verecek işler…
• itin- fiil OrhonUygurKarahanlı…n kalınacak değil işini hazırlayıp yürü sevgili canımı feda edip kendimi hazırlayayım bilgi olmazsa insan işini düzene koyamaz dlt kışa hazırlanıp …