Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
8 Türkçe karşılık · 29 madde
hat 1
- ḫat isim UygurKarahanlıHat, yazı, el yazısı
hata 2
hatun 1
- ḫatun isim UygurKarahanlıHatun, hanım, kraliçe
hatalı 1
- ḫatalıġ sıfat KarahanlıHatalı, suçlu
hatun olsun 1
- abınçu isim UygurHükümdarın eşi, hanım; eş, hatun olsun
ilbilge hatun 1
- ėlbilge özel ad Orhonİlbilge Hatun, Kutluk Kağan’ın eşi, Bilge Kağan ile Kül Tigin’in annesi
hal hatır sormak 1
- esenleş- fiil KarahanlıEsenleşmek, selamlaşmak, hal hatır sormak; vedalaşmak
önceki doğumlarını hatırlayan 1
- çatisimari isim Uygurönceki doğumlarını hatırlayan
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “hat” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aḍaḳ isim OrhonUygurKarahanlı4. anlam: gebe kalmak brahmavati hatun gebe kalıp…
- aġarlag sıfat Uygurağır gebe kalmak brahmavati hatun gebe kalıp gebe…
- ajun isim UygurKarahanlı2. anlam: …yat önceki hayatta sayısız hayattan beri önceki hayatlarını hatırlayan…
- ançada zarf Karahanlı…o sırada hani hani musa kavmine demişti az olduğunuz zamanı hatırlayın o zaman onun kavmini kurtardık…
- asiye özel ad Karahanlıfiravun’un karısı asiye firavun’un karısı asiye hatun dedi…
- batra özel ad Uygur…li brahmadatta hükümdar batra kızı en üstün eşi yaptı batra hatun…
- belgülüg sıfat UygurKarahanlı2. anlam: ortaya çıkmak belirmek hatundan doğup ortaya çıkıp beş türlü belirirler bilgi öğrendi erler arasında tanındı…
- birer sayı UygurKarahanlı2. anlam: …an bazen kimi zaman kimi zaman mal mülk yığarlar kimi zaman hatunlarla ara sıra…
- braḫmawati özel ad Uygur… maitreya’nın annesi brahmāyu brahmanın eşi brahmavatī adlı hatun brahmavatī hatunu görüp…
- eke isim OrhonUygurKarahanlıabla büyük kız kardeş annem hatun başta olmak üzere analarım ablalarım prensesler ablamız inanç yıpar ablan yengen sevinçlidir baban deli ablan kör …
- ėltėriş özel ad Orhon…le iltiriş kağan olayım babam iltiriş kağan’ı annem ilbilge hatun’u kapgan iltiriş kağan’ın ilinde doğdum…
- erdini isim UygurKarahanlı3. anlam: …n yedi hazinesi ratna yedi hazinesini bırakıp yaśovatī adlı hatun hazinesi…
- ėsiz sıfat UygurKarahanlı…ıların en kötüsü sağırlar dilsizlerdir değersiz işe yaramaz hatunların kötü fena dünyada bu iyi dua olmasa insan aşağılık yere inerdi…
- fir‘avn özel ad Karahanlı…a inandınız mı firavun’a git o azdı firavun’un karısı asiye hatun dedi…
- ġautami özel ad Uygur…ī buda’nın teyzesi ve üvey annesi saygıdeğer ānanda gautamī hatun için mahāprajāpatī gautamī hatunun başkanlığında seksen bin şakya…
- ikapuntraḳ özel ad Uygurmaitrisimit’te bir tanrı hatununun adı ekapuṇḍarīkā ekapuṇḍarīkā…
- çuq özel ad Uygur…a unvanın parçası shor bağış duası ben bar çuq yanga tutung hatunla birlikte…
- baġışla- fiil Karahanlı2. anlam: …unla destekle tanrı onun canını bağışlasın affetsin onların hatırı için suçumu tamamen bağışla…
- eŋit- fiil UygurKarahanlı…anrıya bakıp ellerini kavuşturup bedenini eğerek brahmāvatī hatuna eğilerek ayaklarına eğilip secde etmeye layıktırlar…
- ilinçüle- fiil Uygur…gezinmek zevk sürmek çiçekli yerde oynayıp eğlenerek oturur hatunum eğlence bahçesine çıkma vakti geldi eğlenme dileğim…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.