Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “hayvan” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• at isim OrhonUygurKarahanlı4. anlam: at hayvan o at orada düştü zayıf at semirdi atı kamçılayıp erlerini ve atlarını kuş kanadıyla er atıyla yükselir…
• atlıḳ sıfat Uyguratlı at sahibi hayvana ve atlı kişiye…
• ayiniki isim Uygur…karşılığı bir tür ceylan buda’nın bacaklarının benzetildiği hayvan ayiniki ceylanınınki gibi…
• azun isim Uygur…nı sözcük doğumlar ve varoluşlar belirir yedi yaşam geçirip hayvan varlığında önceki önceki yaşamlarda ve bu yaşamda başka yaşamlarda da öyle doğar…
• azıġlıġ sıfat OrhonUygurKarahanlıazı dişli yırtıcı güçlü azı dişli pençeli hayvan azı dişli yaban domuzu kb yiğit için azı dişli güçlü yiğit ne güzel söylemiş güçlü yiğitler sıkı dü…
• aŋmıntın zarf Uygur… ya da ona yakın dursa en azından gölgesi değse hiç değilse hayvan varoluşuna gitmiş kuşların…
• bagışı Uygurırk bitig’de bir hayvanın niteliği sayılırken anlamı kesinleşmeyen söz sırtı nasıl iyidir bağı nasıl vardır…
• bars isim OrhonUygur…rsım başım sazlık arasında kaplan pars kurt gibi azgın kötü hayvanlar azgın bir kaplan tutmuş olsa…
• bėkiştürmek Karahanlıkuran çevirisinde anlamı kesinleşmeyen söz ibret sizin için hayvanlarda bir ibret vardır…
• biçin isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: on iki hayvanlı takvimde maymun yılı maymun yılında yedinci ayda…
• böri isim OrhonUygurKarahanlı…kurt gibiymiş seni boz kurt yesin pars kurt gibi azgın kötü hayvanlar kurt mu olur…
• cüft isim Karahanlı2. anlam: …çift yapmak onunla türlü türlü bitkilerden çiftler çıkardık hayvanlardan çiftler yahut onlara erkekli dişili çocuklar verir…
• erklig sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …i ayın hâkimi rüzgârın hâkimi cehennem bekçisine cehennemin hayvanlar âleminin hükümdarı yama gökte olan erklig…
• ermeli Orhon… kesinleşmeyen söz küli çor yazıtı ava çıksa gibiydi bir av hayvanı ya da kuşu olmalı…
• erüş sıfat Uygur…ok pek çok hep ikilemesiyle pek çok rahip topluluğu pek çok hayvanı canından ettik gelmiş pek çok bodisatva o çok sayıdaki kötü düşmandan kurtulur …
• esriŋ sıfat UygurKarahanlı…benekli alaca köpeğin yürüyeni yürütmez alaca türden kuş ve hayvan…
• gintirvi isim Uygursanskritçe kiṃnara yarı insan yarı hayvan göksel çalgıcı varlıklar avalokiteśvara’nın göründüğü biçimler arasında nāgalar gandharvalar kinnaralar as…
• ḫan isim UygurKarahanlı… büyük buğra han’ın övgüsünü söyler tangut hanı cehennem ve hayvanlar âleminin hükümdarı yama bütün tutkuların kralı…
• igdiş sıfat Karahanlıyetiştirilmiş beslenmiş kul ya da hayvan ben senin yetiştirdiğin kulunum hizmetkârınım yıllarca sınanmış kendi yetiştirdiği adam gerek hayvancı da d…
• irbis isim Uygur…plan pars kurt gibi kötü canlılar kaplan pars kurt vb vahşi hayvanlar pars kuyruğu…
• irk isim Uygurkoç mait hayvan sayımında buzağılar koçlar erkeçler tekeler oğlaklar…
• çupan isim Karahanlıçoban kur’an çevirisinde çobanlar hayvanlarını sudan çekinceye dek biz sulamayız…
• atlan- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: binmek gemilerden ve hayvanlardan bindiklerinizi…
• boġul- fiil UygurKarahanlıboğulmak tıkanmak yenmesi yasak olan boğulmuş ve dövülmüş hayvan yürüyüşü adımı düğümlenip tıkanıp…
• eḍlen- fiil Karahanlıgözetilmek bakılıp beslenmek hayvanlar yazın bakılır otlayıp semirir…
• egid- fiil Uygur…yetiştirmek etini kanını satar bununla kendini besler koyun hayvan yetiştirse yıl yıl artar zengin olur…
• igiḍ- fiil OrhonUygurKarahanlı…aşka yerde yetiştirme sizi besleyen bilge kağan’ınızı fazla hayvan yetiştirdi…
• irinçlen- fiil Karahanlı…arlandınız küfrünle biraz yararlan inkâr edenler yararlanır hayvanların yediği gibi yerler bir süreye dek eşya ve yararlanma…
• içür- fiil UygurKarahanlı…ılara su içirmeyi mi eşit tuttunuz çobanlar çekilinceye dek hayvanlarımızı sulamayız hayvanlarını sulayan bir topluluk buldu ölüm zehrini içirdim y…
• çap- fiil Karahanlıkoşmak dörtnala gitmek hayvanlar için kimi kalkar kimi konar kimi koşar kimi su içer…
• çoḳ- fiil UygurKarahanlı2. anlam: altun yaruk’ta hayvan adları arasında anlamı kesinleşmeyen kullanım at sığır koyun domuz gibi canlıları öldürür…