Abh sözlüğü · madde
bar isim
Tanım
- Var, mevcut: “til asġı telim bar, yası ma üküş” dilin yararı çoktur, zararı da çok; “ol ėki kişi bar erser” o iki kişi var oldukça; “birök antaġ edgü öglisi bar erip” eğer öyle iyi dostu varsa; “bilişiŋ ne barmu” hiç tanıdığın var mı; “münüŋ barmu” kusurun var mı. Tanıklar: TSekKB3
- Varlık; var olan: “yoḳuġ bar ḳılur, ol ḳılur yoḳ barıġ” yoğu var eder, varı yok eder; “ikinç bar ḳılur sen” yeniden var edersin; “törütgen barıŋa törütmiş tanuḳ” yaratılmışlar Yaratan’ın varlığına tanıktır. Tanıklar: KB2AH
- Var olanın tümü; kişinin elindeki her şey: “fida ḳıldı barın neŋin hem özin” varını yoğunu ve canını feda etti; “barın tap ḳılıp keçürdüm künüm” elimdekine razı olup günümü geçirdim; “barıġ tap ḳıl” olanla yetin; “sözüŋ barı tök” sözünün hepsini dök; “bu barı ḫazine” bütün bu hazine; “ḳayu barınça” ne kadar varsa. Tanıklar: AbhKB5
Maytrısimit’teki “nırvanḳa barı yarlıḳadı” örneklerindeki barı bar- (gitmek) fiilindendir; T ve Mait’teki “barıŋ” (gidin) de öyledir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bar — yalın hâliyle 583 kez
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (268) →Abh Abhidharma (Shogaito)
268 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 24 | 問 | bar | adın orun-ta söz-lep ėdiglig ėdigsiz tėp. |
| Abh.Sho. 114–119 | … t türlüg mün ḳadaġ-lar-tın tėp問şasdr-ta aġır ayançaŋ köŋül-üg tuġurmaḳ-nıŋ | bar | ḳayu asıġ -ı tusu-sı tėp答. |
| Abh.Sho. 235–237 | … -i yaradmış ol u şasdr-ıġ tayanmamış ol tŋri burḫan-nıŋ yrlıġ-ıŋa tėp 有比疑生 | bar | bolmaḳ üz-e bu sėzik-niŋ tuġmaḳı ödrü söz-legülük bolur erti vasubandu baḫ … |
| Abh.Sho. 505–507 | … burḫan adı ködrül -miş erdüki adın-nıŋ ermez-i佛者buda burḫan tėptėmiş erser | bar | anda iki türlüg yörüg-ler aŋ’ilki tuyunmış odunmış tėp yörüg’ol. |
| Abh.Sho. 597–598 | ḳaraŋġu-nuŋ bil -memek birle | bar | ḳayu oḫşadı-tėp答ol bir ikinti-ke oḫşaşur ḳaltı yėrdinçü-teki ḳaraŋġu tıdıp … |
| Abh.Sho. 901–902 | bar | üçün kirsiz bilmemeki極遠時者erde ıraḳ erser ḳaltı ertmiş kelmedük üç asankė k … | |
| Abh.Sho. 955–956 | olar tördegü-ni tėp答云如是 andaġ oḳ ol inçip yme ök | bar | erür tıldaġ-ı vasubandu baḫşı-nıŋ uḳıdmaḳ-ı erser bular tördegü-ni. |
| Abh.Sho. 1128–1130 | 或由身見故azu-ça yme | bar | et’öz körüm uġur-ındad anın çomrulup badıp sansar-ta anıŋ uġur-ında bek ya … |
| Abh.Sho. 1250 | tardıp umuġ ınaġ bolġuluḳ | bar | iki türlüg tıldaġ-lar. |
| Abh.Sho. 1354–1355 | … gmek k / lemek-ig birök iki türlüg asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-ler-inde taş aŋayu | bar | tėptėser. |
| Abh.Sho. 1458–1461 | bu üç padak şlokda | bar | üç türlüg adırtı aŋ’ilki adı köd -rülmiş-lik uluġ baḫşı öŋi erür taş azaḳ … |
| Abh.Sho. 1588 | munda | bar | iki türlüg yörüg -ler. |
| Abh.Sho. 1749 | bar | üçün dyan-a sanvar tört öŋsüz-lerde birle yene. | |
| Abh.Sho. 1888–1889 | bildürür üçün tört kėrtü-te ulatı alḳu nom-lar-nıŋ belgü-sin tėp有餘师説 | bar | adın baḫşı-lar söz-leyür-ler. |
| Abh.Sho. 1971–1972 | ne üçün ḳıldı bu sėzik-ig rėptėser azu-ça yme | bar | şasdr yaradıp kentü öz-ler-i söz-ledeçi munı yaradmaḳ -nıŋ bar uluġ asıġ-ı … |
| Abh.Sho. 2024–2026 | azu-ça yme | bar | birer uġuş-luġ(-lar) kişi-sin tuda ülgülep bilip nomladaçı kişig tėmin ök … |
| Abh.Sho. 2153–2156 | ḳaltı tŋri burḫan sudur-uġ nomlayu tüketdükte | bar | erser kėn keldeçi-ler adı ködrülmiş yıġıp alıp öŋdünki ḳayu nomlamış(-ın) … |
| Abh.Sho. 2263–2264 | amtı abidarim-ta ḳayu orun-ta | bar | vyançan üz-e ado ködrülmiş altun aġız-ın mundaġ ögmiş-i taplamış-ı. |
| Abh.Sho. 2407–2411 | … abadrė baḫşı söz-ler ḳaltı bar erser alḳu ni’kay-lar-ta sözlemiş-i七有經sapta | bar | sudur -uġ anın abidarim-ında uḳıdmış ol antrabav-ıġ. |
| Abh.Sho. 2510 | bar | erti bramın ayıtdı anant-ḳa inçe tėp burḫan nom-ı-nıŋ anıŋ ülgü-si nedeg o … | |
| Abh.Sho. 2659–2661 | taḳı yme bar adın ḳavır-a ḳaltı kirsiz kirlig-te ulatı munda yme ök | bar | kirlig kirsiz ḳadılışmaḳ tudulur nom-lar yme ök ḳalısız nedegin söz-lemeti … |
| Abh.Sho. 2740–2742 | 阿闍利衆贤云ayaġ-ḳa tegimlig saŋga -badirė baḫşı söz-ler | bar | et’öz körüm-te ulatı niz-vanı-lar-ıġ adamış ol aḳıġ tėp ne üçün andaġ bolu … |
| Abh.Sho. 2898 | bar | adın baḫşı -lar söz-ler aḳıġ-lıġ tėgüçi sav-ta bir tayaḳ-lıġ tėp yörüg’ol. | |
| Abh.Sho. 2985 | odġuraḳ bilmek tėpdėser有一师云 | bar | bir baḫşı söz-ler bilü tükedmiş uġuş-uġ adḳandaçı köŋül köŋül-teki nom-lar … |
| Abh.Sho. 3046–3048 | … aldaġ tarġardaçı alḳu niz-vanı-larıġ tėp虚空非擇 kök ḳalıḳ bilmetin öçmek-niŋ | bar | ḳayu al-ı aldaġ-ı. |
| Abh.Sho. 3144–3146 | … lip bilmetin öçmek-ler-niŋ neçe bolsar yme tıdıġ-sız yörügi yme ök ikileyü | bar | üçün adın belgüsi anın kök ḳalıḳ ermez tėp 問定言虚空odġuraḳ söz-leser kök ḳalı … |
| Abh.Sho. 3196–3199 | … erip tėptėmiş-i erser iş işlemeklig yörügin tuda uḳıdmış ol kök ḳalıḳ-nıŋ | bar-ın | tėp. |
| Abh.Sho. 3278–3286 | … r üçün munı adamış ol tegşüt-inçe tė離繁言中baġ-tın öŋi üdrülmek tėgüçi sav-ta | bar | iki türlüg vibakdi-lar ḳaltı yėtinç bėşinç bolmış ötde bilip öçmekig adḳan … |
| Abh.Sho. 3382–3383 | munda kim söz-leti bilip öçmek-niŋ çınkėrtü töz üz-e | bar-ın | çınkėrtü töz üz-e yoḳ -ın. |
| Abh.Sho. 3498 | basaḳı üç padak-lar üz-e uḳıdur köni yörügüg tėgüçi-te | bar | anda iki abipiray-lar. |
| Abh.Sho. 3655 | munda | bar | ḳayu yörüg tėptėser. |
| Abh.Sho. 3697–3698 | kentü | bar | aŋayu adḳanġu-luḳ adḳanġu-sı erür üçün aŋayu kşan-lıġ tėp答 bu sėzikiŋiz-le … |
| Abh.Sho. 3870 | ḳayu bolur ėdiglig tėp釋日ḳaltı | bar | bilmedük-ler aḳıġ-lıġ nom ḳayu erür tėp. |
| Abh.Sho. 4081 | birök ėdigsiz-ler çınkėrtü | bar | erip. |
| Abh.Sho. 4133 | alḳu ėdiglig alḳu nom-lar-nıŋ | bar | üçün ol ünüş-i tėp問 |
| Abh.Sho. 4149 | inçip munda ėdiglig nom-lar-nıŋ ünüş-i | bar | tėp yörüg’ol tėp. |
| Abh.Sho. 4200 | munuŋ | bar | üçün vasdu-sı söz-lemiş ol. |
| Abh.Sho. 4259 | bar | üçün anıŋ öz töz-i. | |
| Abh.Sho. 4409 | 有餘师説 | bar | adın baḫşı-lar söz-ler. |
| Abh.Sho. 4527–4529 | … me buzuldaçı arda -taçı yme boldaçıġ應作四句çadişkodi tört padak ḳılmış kergek | bar | munda yėrdinçü bolur buzuldaçı ardataçı ermez ḳaltı ertmiş kelmedük ödki a … |
Aynı gövdeden maddeler
“bar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).
bar- fiil 659barça zamir 413barḳ isim 67barım isim 26bars isim 15barımlıġ sıfat 7barḳın isim 6barnas özel ad 5barçın isim 5bari zarf 4barış isim 4barış- fiil 3baradvaçi özel ad 2barlıḳ isim 2barçuq özel ad 2baranḳa 1bardaḳlar isim 1barik 1barḳlıġ sıfat 1barlıġ 1barnaslıg sıfat 1barımlık isim 1barınur 1barla- fiil 1