İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bar isim

641 geçiş 14 biçim 21 eser AbhKBKuTShoRMaitTTTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Var, mevcut: “til asġı telim bar, yası ma üküş” dilin yararı çoktur, zararı da çok; “ol ėki kişi bar erser” o iki kişi var oldukça; “birök antaġ edgü öglisi bar erip” eğer öyle iyi dostu varsa; “bilişiŋ ne barmu” hiç tanıdığın var mı; “münüŋ barmu” kusurun var mı. Tanıklar: TSekKB3
  2. Varlık; var olan: “yoḳuġ bar ḳılur, ol ḳılur yoḳ barıġ” yoğu var eder, varı yok eder; “ikinç bar ḳılur sen” yeniden var edersin; “törütgen barıŋa törütmiş tanuḳ” yaratılmışlar Yaratan’ın varlığına tanıktır. Tanıklar: KB2AH
  3. Var olanın tümü; kişinin elindeki her şey: “fida ḳıldı barın neŋin hem özin” varını yoğunu ve canını feda etti; “barın tap ḳılıp keçürdüm künüm” elimdekine razı olup günümü geçirdim; “barıġ tap ḳıl” olanla yetin; “sözüŋ barı tök” sözünün hepsini dök; “bu barı ḫazine” bütün bu hazine; “ḳayu barınça” ne kadar varsa. Tanıklar: AbhKB5

Maytrısimit’teki “nırvanḳa barı yarlıḳadı” örneklerindeki barı bar- (gitmek) fiilindendir; T ve Mait’teki “barıŋ” (gidin) de öyledir.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bar — yalın hâliyle 583 kez

Çekimli biçimler (13):

Abh Abhidharma (Shogaito)

268 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 24 問bar adın orun-ta söz-lep ėdiglig ėdigsiz tėp.
Abh.Sho. 114–119 … t türlüg mün ḳadaġ-lar-tın tėp問şasdr-ta aġır ayançaŋ köŋül-üg tuġurmaḳ-nıŋ bar ḳayu asıġ -ı tusu-sı tėp答.
Abh.Sho. 235–237 … -i yaradmış ol u şasdr-ıġ tayanmamış ol tŋri burḫan-nıŋ yrlıġ-ıŋa tėp 有比疑生bar bolmaḳ üz-e bu sėzik-niŋ tuġmaḳı ödrü söz-legülük bolur erti vasubandu baḫ …
Abh.Sho. 505–507 … burḫan adı ködrül -miş erdüki adın-nıŋ ermez-i佛者buda burḫan tėptėmiş erser bar anda iki türlüg yörüg-ler aŋ’ilki tuyunmış odunmış tėp yörüg’ol.
Abh.Sho. 597–598 ḳaraŋġu-nuŋ bil -memek birle bar ḳayu oḫşadı-tėp答ol bir ikinti-ke oḫşaşur ḳaltı yėrdinçü-teki ḳaraŋġu tıdıp …
Abh.Sho. 901–902 bar üçün kirsiz bilmemeki極遠時者erde ıraḳ erser ḳaltı ertmiş kelmedük üç asankė k …
Abh.Sho. 955–956 olar tördegü-ni tėp答云如是 andaġ oḳ ol inçip yme ök bar erür tıldaġ-ı vasubandu baḫşı-nıŋ uḳıdmaḳ-ı erser bular tördegü-ni.
Abh.Sho. 1128–1130 或由身見故azu-ça yme bar et’öz körüm uġur-ındad anın çomrulup badıp sansar-ta anıŋ uġur-ında bek ya …
Abh.Sho. 1250 tardıp umuġ ınaġ bolġuluḳ bar iki türlüg tıldaġ-lar.
Abh.Sho. 1354–1355 … gmek k / lemek-ig birök iki türlüg asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-ler-inde taş aŋayu bar tėptėser.
Abh.Sho. 1458–1461 bu üç padak şlokda bar üç türlüg adırtı aŋ’ilki adı köd -rülmiş-lik uluġ baḫşı öŋi erür taş azaḳ …
Abh.Sho. 1588 munda bar iki türlüg yörüg -ler.
Abh.Sho. 1749 bar üçün dyan-a sanvar tört öŋsüz-lerde birle yene.
Abh.Sho. 1888–1889 bildürür üçün tört kėrtü-te ulatı alḳu nom-lar-nıŋ belgü-sin tėp有餘师説 bar adın baḫşı-lar söz-leyür-ler.
Abh.Sho. 1971–1972 ne üçün ḳıldı bu sėzik-ig rėptėser azu-ça yme bar şasdr yaradıp kentü öz-ler-i söz-ledeçi munı yaradmaḳ -nıŋ bar uluġ asıġ-ı …
Abh.Sho. 2024–2026 azu-ça yme bar birer uġuş-luġ(-lar) kişi-sin tuda ülgülep bilip nomladaçı kişig tėmin ök …
Abh.Sho. 2153–2156 ḳaltı tŋri burḫan sudur-uġ nomlayu tüketdükte bar erser kėn keldeçi-ler adı ködrülmiş yıġıp alıp öŋdünki ḳayu nomlamış(-ın) …
Abh.Sho. 2263–2264 amtı abidarim-ta ḳayu orun-ta bar vyançan üz-e ado ködrülmiş altun aġız-ın mundaġ ögmiş-i taplamış-ı.
Abh.Sho. 2407–2411 … abadrė baḫşı söz-ler ḳaltı bar erser alḳu ni’kay-lar-ta sözlemiş-i七有經sapta bar sudur -uġ anın abidarim-ında uḳıdmış ol antrabav-ıġ.
Abh.Sho. 2510 bar erti bramın ayıtdı anant-ḳa inçe tėp burḫan nom-ı-nıŋ anıŋ ülgü-si nedeg o …
Abh.Sho. 2659–2661 taḳı yme bar adın ḳavır-a ḳaltı kirsiz kirlig-te ulatı munda yme ök bar kirlig kirsiz ḳadılışmaḳ tudulur nom-lar yme ök ḳalısız nedegin söz-lemeti …
Abh.Sho. 2740–2742 阿闍利衆贤云ayaġ-ḳa tegimlig saŋga -badirė baḫşı söz-ler bar et’öz körüm-te ulatı niz-vanı-lar-ıġ adamış ol aḳıġ tėp ne üçün andaġ bolu …
Abh.Sho. 2898 bar adın baḫşı -lar söz-ler aḳıġ-lıġ tėgüçi sav-ta bir tayaḳ-lıġ tėp yörüg’ol.
Abh.Sho. 2985 odġuraḳ bilmek tėpdėser有一师云bar bir baḫşı söz-ler bilü tükedmiş uġuş-uġ adḳandaçı köŋül köŋül-teki nom-lar …
Abh.Sho. 3046–3048 … aldaġ tarġardaçı alḳu niz-vanı-larıġ tėp虚空非擇 kök ḳalıḳ bilmetin öçmek-niŋ bar ḳayu al-ı aldaġ-ı.
Abh.Sho. 3144–3146 … lip bilmetin öçmek-ler-niŋ neçe bolsar yme tıdıġ-sız yörügi yme ök ikileyü bar üçün adın belgüsi anın kök ḳalıḳ ermez tėp 問定言虚空odġuraḳ söz-leser kök ḳalı …
Abh.Sho. 3196–3199 … erip tėptėmiş-i erser iş işlemeklig yörügin tuda uḳıdmış ol kök ḳalıḳ-nıŋ bar-ın tėp.
Abh.Sho. 3278–3286 … r üçün munı adamış ol tegşüt-inçe tė離繁言中baġ-tın öŋi üdrülmek tėgüçi sav-ta bar iki türlüg vibakdi-lar ḳaltı yėtinç bėşinç bolmış ötde bilip öçmekig adḳan …
Abh.Sho. 3382–3383 munda kim söz-leti bilip öçmek-niŋ çınkėrtü töz üz-e bar-ın çınkėrtü töz üz-e yoḳ -ın.
Abh.Sho. 3498 basaḳı üç padak-lar üz-e uḳıdur köni yörügüg tėgüçi-te bar anda iki abipiray-lar.
Abh.Sho. 3655 munda bar ḳayu yörüg tėptėser.
Abh.Sho. 3697–3698 kentü bar aŋayu adḳanġu-luḳ adḳanġu-sı erür üçün aŋayu kşan-lıġ tėp答 bu sėzikiŋiz-le …
Abh.Sho. 3870 ḳayu bolur ėdiglig tėp釋日ḳaltı bar bilmedük-ler aḳıġ-lıġ nom ḳayu erür tėp.
Abh.Sho. 4081 birök ėdigsiz-ler çınkėrtü bar erip.
Abh.Sho. 4133 alḳu ėdiglig alḳu nom-lar-nıŋ bar üçün ol ünüş-i tėp問
Abh.Sho. 4149 inçip munda ėdiglig nom-lar-nıŋ ünüş-i bar tėp yörüg’ol tėp.
Abh.Sho. 4200 munuŋ bar üçün vasdu-sı söz-lemiş ol.
Abh.Sho. 4259 bar üçün anıŋ öz töz-i.
Abh.Sho. 4409 有餘师説 bar adın baḫşı-lar söz-ler.
Abh.Sho. 4527–4529 … me buzuldaçı arda -taçı yme boldaçıġ應作四句çadişkodi tört padak ḳılmış kergek bar munda yėrdinçü bolur buzuldaçı ardataçı ermez ḳaltı ertmiş kelmedük ödki a …

Aynı gövdeden maddeler

“bar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).