İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

ada isim

57 geçiş 13 biçim 10 eser SekShoRUTTMaitAbhAOKP Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Tehlike, bela, zarar: “bu adatın ozġuluġ yoluŋ közünmez” bu tehlikeden kurtulacak yolun görünmüyor; “bı bıçġu adasıŋa tüşmezünler” kılıç bıçak tehlikesine düşmesinler. Tanıklar: TTShoR
  2. “ada tuda” ikilemesi: her türlü tehlike ve engel: “ig aġrıġ ada tuda kelürür” hastalık, ağrı, tehlike ve engel getirir. Tanıklar: Sek2U
  3. Engel, aksaklık: “ḳayu bişrunġuluḳ edgülüg işinde üküş bolur tıdıġı adası” hangi iyi işte engeli, aksaklığı çok olur. Tanıklar: Abh

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ada — yalın hâliyle 64 kez

Çekimli biçimler (12):

U Uigurica I-IV

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 225-4–5 yükünürmn alḳu ada-larıġ yanturdaçı adın--lar-ḳa utsuḳmaġ-sız ..
U II, T. III M. 225-7.-1 … lḳu yavız tül-lerig yoḳatdurtaçı alḳu türlüg aḳu bı bıçḳu oot suv-ta ulatı ada--larıġ tıtdaçı .. alḳu üç yavlaġ yol-luġ T. III M. 225. ḫorġınç-lardın tartdaçı …
U II, T. III M. 225.-5 … ın .. kadatakini tutmaġ--tın .. kataŋkada mali-ta ulatı-lar-nıŋ tutmaġ-lıġ ada-lar-ıntın alḳu tutdaçı--lar-tın inç esen ḳılzun mėni ..
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … gmekei .. neŋ bı bıçġu tegmekei .. neŋ ėsig ig tegmekei .. neŋ artuḳ emgek ada kelmekei .. neŋ oot suv adası tegmekei .. neŋ alḳu ayıġ ḳılılmıs ės küç-le …
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … kei .. neŋ ėsig ig tegmekei .. neŋ artuḳ emgek ada kelmekei .. neŋ oot suv adası tegmekei .. neŋ alḳu ayıġ ḳılılmıs ės küç-ler tegmekei-ler .. neŋ yilvi kö …
U II, T. III, M. 225.-38.-1 … -lar ėligin uluġ türlüg aḳır ayaġ üze kögürser-ler .. anta ḳı-a oġ ėl ulus ada-sı-nıŋ amrılmaḳı bolḳai ..
U II, T. III, M. 225.-12.-5 … . III M. 225.⟧ kiken-inte yılḳı ḳara kiken . . . [inte] ig kem sıḳıs taŋıs ada tuda . . . tolḳaḳ-lar -ınta .. adın-lar tı[n] . . . . alḳu türlüg suu çeri …
U II, T. III, M. 225.-12.-5 … tadapatri sarva tusda . . . . . svaḳa .. bu darnı-larıġ buy . . . . . alḳu ada-larta üç . . . . . krgek ..
U II, T. II, Y., 48-72 sadu sadu edgü ėki sadu bir edgü . . . . . . . ınçḳa ada ḳıltım . . . . . . . . .

Aynı gövdeden maddeler

“ada” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).