TT sözlüğü · madde
bar isim
Tanım
- Var, mevcut: “til asġı telim bar, yası ma üküş” dilin yararı çoktur, zararı da çok; “ol ėki kişi bar erser” o iki kişi var oldukça; “birök antaġ edgü öglisi bar erip” eğer öyle iyi dostu varsa; “bilişiŋ ne barmu” hiç tanıdığın var mı; “münüŋ barmu” kusurun var mı. Tanıklar: TSekKB3
- Varlık; var olan: “yoḳuġ bar ḳılur, ol ḳılur yoḳ barıġ” yoğu var eder, varı yok eder; “ikinç bar ḳılur sen” yeniden var edersin; “törütgen barıŋa törütmiş tanuḳ” yaratılmışlar Yaratan’ın varlığına tanıktır. Tanıklar: KB2AH
- Var olanın tümü; kişinin elindeki her şey: “fida ḳıldı barın neŋin hem özin” varını yoğunu ve canını feda etti; “barın tap ḳılıp keçürdüm künüm” elimdekine razı olup günümü geçirdim; “barıġ tap ḳıl” olanla yetin; “sözüŋ barı tök” sözünün hepsini dök; “bu barı ḫazine” bütün bu hazine; “ḳayu barınça” ne kadar varsa. Tanıklar: AbhKB5
Maytrısimit’teki “nırvanḳa barı yarlıḳadı” örneklerindeki barı bar- (gitmek) fiilindendir; T ve Mait’teki “barıŋ” (gidin) de öyledir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bar — yalın hâliyle 583 kez
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (12) →TT TT I-X
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-16 | emgek | bar | . |
| T II Y 36. 2. -20 | ḳadġu | bar | boşnġuluġ. bu ada-tın ozġuluġ yoluŋ orukuŋ közünmez . |
| T II Y 36.3.-59–62 | ėl -tin ḳan-tın boşuş | bar | . etüzüŋ tegre ada bar . asıġlıġ bolġunuġ yoluŋ közünmez [.] inçgülüg bolġ … |
| T II Y 36.3.-59–62 | ėl -tin ḳan-tın boşuş bar . etüzüŋ tegre ada | bar | . asıġlıġ bolġunuġ yoluŋ közünmez [.] inçgülüg bolġuluġ belgülg . belgürme … |
| T II Y 36.3.-59–62 | … uŋ közünmez [.] inçgülüg bolġuluġ belgülg . belgürmez . taġ içinte ėki yek | bar | . |
| T II Y 36.3.-63 | ögüŋin köŋülüŋin bulġayur . ėl içinte tewlig kürlüg buryuḳ | bar | . |
| T II Y 36.15-70–71 | oot köyürdi altun-uġ adırtlaġu-luġ blgü | bar | . ėki köŋül ḳarışdı [.] tüdüşgülüg emgek bar . |
| T II Y 36.15-70–71 | … i altun-uġ adırtlaġu-luġ blgü bar . ėki köŋül ḳarışdı [.] tüdüşgülüg emgek | bar | . |
| T II Y 36.17.-95 | yorısar ḳamaġ | bar | t(a)maḳ utru kelir . |
| T II Y 36 .16. -210 | … . tebreme [.] edgü ḳılınç yaratınmaḳın egsütme [.] adın kişi-ler-tin tıdıġ | bar | [.] saḳlanġıl . yad kişi-ler-tin yaġı bar . ıçanġıl . |
| T II Y 36 .16. -210 | … ütme [.] adın kişi-ler-tin tıdıġ bar [.] saḳlanġıl . yad kişi-ler-tin yaġı | bar | . ıçanġıl . |
| T III D 2605.-127–129 | … urmış ilinmiş atḳaġ-tın . barḳu yoluġ bilmedin . b///// ertii ylŋuḳ -nuŋ . | bar | ililig kög ḳalıġ yüzinte . baḫşılıġ burḫ -an tŋrii toġtuŋuz . |
Aynı gövdeden maddeler
“bar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).
bar- fiil 659barça zamir 413barḳ isim 67barım isim 26bars isim 15barımlıġ sıfat 7barḳın isim 6barnas özel ad 5barçın isim 5bari zarf 4barış isim 4barış- fiil 3baradvaçi özel ad 2barlıḳ isim 2barçuq özel ad 2baranḳa 1bardaḳlar isim 1barik 1barḳlıġ sıfat 1barlıġ 1barnaslıg sıfat 1barımlık isim 1barınur 1barla- fiil 1