Mait sözlüğü · madde
bar isim
Tanım
- Var, mevcut: “til asġı telim bar, yası ma üküş” dilin yararı çoktur, zararı da çok; “ol ėki kişi bar erser” o iki kişi var oldukça; “birök antaġ edgü öglisi bar erip” eğer öyle iyi dostu varsa; “bilişiŋ ne barmu” hiç tanıdığın var mı; “münüŋ barmu” kusurun var mı. Tanıklar: TSekKB3
- Varlık; var olan: “yoḳuġ bar ḳılur, ol ḳılur yoḳ barıġ” yoğu var eder, varı yok eder; “ikinç bar ḳılur sen” yeniden var edersin; “törütgen barıŋa törütmiş tanuḳ” yaratılmışlar Yaratan’ın varlığına tanıktır. Tanıklar: KB2AH
- Var olanın tümü; kişinin elindeki her şey: “fida ḳıldı barın neŋin hem özin” varını yoğunu ve canını feda etti; “barın tap ḳılıp keçürdüm künüm” elimdekine razı olup günümü geçirdim; “barıġ tap ḳıl” olanla yetin; “sözüŋ barı tök” sözünün hepsini dök; “bu barı ḫazine” bütün bu hazine; “ḳayu barınça” ne kadar varsa. Tanıklar: AbhKB5
Maytrısimit’teki “nırvanḳa barı yarlıḳadı” örneklerindeki barı bar- (gitmek) fiilindendir; T ve Mait’teki “barıŋ” (gidin) de öyledir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bar — yalın hâliyle 583 kez
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (30) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
30 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.67 | … tudasız) uzun kalın kutın / / 12 = 4a 414 ölürür atlıg boşġutsuz tınlıg | bar | tömkesiz üçün arhant kutın bulur.. |
| Mai.Tek.00211–00214 | yėme ök et-özin küzedür atlıg boşġutsuz tınlıg | bar | ençe yėme tömke biliglig erser inçip et-öz--in artuḳ saḳlanu tutar.. |
| Mai.Tek.00225–00228 | taḳı yėme topulur tözlüg atlıg boşġutsuz tınlıg | bar | kim kam(ag-) -da üstünki arhantlarnınŋ edgüsin erdemin bulġalı tegimlig bo … |
| Mai.Tek.00229–00231 | bu erür altınç boşġuts(uz) arhant dıntar.. taḳı yėme | bar | bu kanımaḳsız telgenmeksiz tö(zlüg) ... titıḳ utġuratı otraḳ(a) ... |
| Mai.Tek.00235–00241 | taḳı yėme bir bilge biligin kutrulmış atlıg boşġutsuz tınl(ı)ġ | (bar) | kim bilge bilig küç--inte nız- -vanılag yaġı--larag utmış inçip öçmek dyan … |
| Mai.Tek.00242–00248 | bu erür sekizinç boşġutsuz arhnt dıntar taḳı yėme | bar | ikidin sıŋar ülüşin kutrulmış atlıg boşġutsuz tözün tınlıg kim alku nizvan … |
| Mai.Tek.004.15–19 | barmu | munuŋ köksinte kutrulmaḳlag urug tarag azu yoḳ bultuḳarmu munuŋ köŋlinte k … | |
| Mai.Tek.004.26–29 | … biligsiz muyata / / / küvenç (ters kö)rüm kögüzlüg tınlıg(lar) ... erigin | b(arıġın) | ... (utġuraḳ) |
| Mai.Tek.004.40–45 | … irkleyü motġalayin arhantnıŋ kü kelig erdemi üze meriçi kançanapati uluşka | barı | yarlıḳap |
| Mai.Tek.006.01–04 | ? son = 221 433 (kün) ortudın başlanıp (nırvan-) -ka) | barı | yarlıḳadı kaş(i)p bu(rkan) (kün) batsıḳtın başlanıp nırvan--(ka) (bar)ı ya … |
| Mai.Tek.006.01–04 | … -ka) barı yarlıḳadı kaş(i)p bu(rkan) (kün) batsıḳtın başlanıp nırvan--(ka) | (bar)ı | yarlıḳadı.. |
| Mai.Tek.006.05–06 | şaḳimuni bur(kan) ... (y)ıŋaḳ başlanıp nırv(an-) -(ka | barı | yar)l(ı)ḳadı.. |
| Mai.Tek.006.07–13 | anın may(trı) (burka)n yėme kün (tugsıḳ)dın yıŋaḳ başlanıp (nırvan)ka | barı | yarlıḳar.. on--(tun) (sıŋar) ... maytrı burkan ... - / unlugta yatu ... ar … |
| Mai.Tek.009.28 | … r-men ne üçün (tėp) tėser söki kutluglar öŋreki bilgelerde antag ėşidmişim | bar | (a)ntag türlüg alp erdemlig kanamlag yüreklig bek kat(ıg) köŋüllüg tınlıg … |
| Mai.Tek.013.37–44 | … ḳınta bagirati atlıg ögüz kıdıġınta kapilvastu atlıg küsençig körkle balıḳ | bar | .. |
| Mai.Tek.013.45–51 | … un buḳun üze erklig türklüg şudotan atlıg hormuzta teŋrıḳe yüleşi ėlig kan | bar | .. |
| Mai.Tek.059.17–19 | … tegmiş erser yėme küvenç (köŋül) (turġur)mazlar.. ança munça (müni) yazuḳı | bar | erser arıtı örtmez.. |
| Mai.Tek.059.20–22 | arka ... -yür.. | bar | a(ntag) üküş tınlıglarıg ölü(r-) ... tugmaz.. |
| Mai.Tek.066.05–08 | küni kıvırkanmaḳ köŋlin adın adın toyınlar şmançlarnıŋ | bar | yoḳ mün--lerin yazuḳların / / / ... / / rü kişi--lerke ayıglayu söz(ledimi … |
| Mai.Tek.091.01–09 | burkan inçe tėp yarlıḳayur olur--uŋ ögüçüm | bar | siziŋe nomlug öŋ ülüş ... ötrü ayagka tegimlig maytrı burkan anası katunta … |
| Mai.Tek.091.20–29 | … teŋrisi burkan biz--ni kodup ıdalap strayastriş teŋri yėri--ŋe p(a)ḳçanka | barı | yarlıḳamış amtı siz tört türlüg tirin kuvragnıŋ yalavaçımız boluŋ tükel bi … |
| Mai.Tek.094.09 | … e tėp tėdi ... yavaşım / / - ... edgü savlar sözlediŋ ... ... - / saŋramke | bar | -... kamag kuvragka tapınġalı ... -arı küçümüz yėtmese ... künte ... kuvrag … |
| Mai.Tek.102.01–08 | … ı) -ka erdnilig ... otlardın ... amarıları isi / - ... ün öntürürle(r) ... | bar | yaŋalar kut--lar irpiç manu sıġun muyġaḳ ... -lar |
| Mai.Tek.111.31–33 | ... ança yėme mėni birle tuşġulug edgü kılınçları | bar | erdi anın tamulug et-özin mėni birle (kod)tılar |
| 2b-15–19 | … turamaḫara-ç tŋri yėrintin öŋ alḳınçusı tŋri yėrintegi uluġ küçlüg tŋriler | bar | erserler alḳu tujit tŋri yėriŋe kelip ayaġḳa tegimlig maitri [bodiswt]nıŋ … |
| 3a-5–6 | meniŋ yme burḫan ḳutıŋa küçlüg küsünlüg köŋül örit-mişim ḳut ḳolmışım | bar | . . |
| 4a-1 | ç(a)mbudwip uluşta sekiz tümen tört mıŋ bay baramlġ erdnilig balıḳlar | bar | . . |
| 7a-13–16 | anın sizlerniŋ apamuluġ emgekintin ozġu[ru ḳurt-] ulġu küsüşüŋüzler | bar | erser . . amtı a[yaġḳa] tegimlig tüzin maitri bodiswt b[irle] yėrtinçüke i … |
| Mai.T-11.6a.21–26 | sizni küseyür oḳıyurlar .. ḳ[a]yu sögütüg taplasar siz anta | barıŋ | emraḳım (.) anta ötrü kök ḳalıḳda turup satrayastriştaḳı s(a)ntuişiti tŋri … |
| Mai.T-11.12a.13–16 | ḳamşa-dı .. emtı bėrökin atayım ḳaŋıçıŋ-ḳa amranmaḳ köŋülü(n) | bar | erser başım üz<e> irklegil .. ḳop öz ḳonuḳ-larım ögirzün .. |
Aynı gövdeden maddeler
“bar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).
bar- fiil 659barça zamir 413barḳ isim 67barım isim 26bars isim 15barımlıġ sıfat 7barḳın isim 6barnas özel ad 5barçın isim 5bari zarf 4barış isim 4barış- fiil 3baradvaçi özel ad 2barlıḳ isim 2barçuq özel ad 2baranḳa 1bardaḳlar isim 1barik 1barḳlıġ sıfat 1barlıġ 1barnaslıg sıfat 1barımlık isim 1barınur 1barla- fiil 1