İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

köŋül

750 geçiş 49 biçim 19 eser KBAbhKuTMaitShoRUTTSek Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): köŋül — yalın hâliyle 434 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • köŋülke 27 (KB, ShoR) · köŋülḳe 1 (KB)

Çekimli biçimler (48):

KB Kutadgu Bilig

309 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 11 ay iç taş biligli ay ḫaḳḳu'l-yaḳin / közümde yıraḳ sen köŋülke yaḳın
KB 1991 köŋül bolmasa er közi asġı yoḳ / ögi bolmasa er köŋül osġı yoḳ
KB 3066 neteg kim sewindi seniŋdin köŋül / bayat birsü andaġ sewinç ay oġul
KB 4000 bu beglerke tapmaḳ tilese özüŋ / köŋül til köni tut küḍezgil sözüŋ
KB 5420 beḍük tut bu himmet eḍiz tut köŋül / koḍu bir bu dünya munıŋdın töŋül

Abh Abhidharma (Shogaito)

137 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 79–82 … n adın tüz-ün-ler-te netegin uġay erti tuġurdup tınlġ-lar-nıŋ aġır ayançaŋ köŋül-ler-in tŋri burḫan-ta şastr-ta.
Abh.Sho. 870–872 vasubandu baḫşı köŋül-inde taplamış üçün şiravak-lar pradikabud -lar tarġaru tükedür-ler kirlig bilme …
Abh.Sho. 1451 birök yindem ridi bögülenmek köŋül aymaḳ iki tilgen-ler ök boldı erser.
Abh.Sho. 2000–2003 tŋri burḫan-nıŋ köŋül-iŋe yarası erser yme ök tegimlig ol kėrdgüŋeli tegiŋeli negü ol odġuraḳ turup …
Abh.Sho. 3184–3185 birök mundaġ söz-leser-siz-ler teginmek-te ulatı köŋül-teki nom-lar munda kök ḳalıḳ bolġu kergek ḳayu tıldaġ-ın tėptėser.

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

79 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/3a1–3 126 ḳılmadı anı taŋrı meger müjde sizke amrulsun üçün köŋülleriŋiz anıŋ birle yari yoḳ meger taŋrı üskindin ʿaziz hakim
Ku. T. 28/65a1 2 bütünlükin müʾminler anlar kim ḳaçan yad ḳılınsa taŋrı ḳorḳar köŋülleri ḳaçan oḳınsa olar üze [ayatları] arturur olarḳa bitmek iḍileri üze köŋül u …
Ku. T. 30/80b2 … egirmiş yipini küçde kiḍin egirik yeşilmeki teg tutar sizler andlarıŋıznı köŋül kiri sizler ara bolsa bir ögür ol artuḳraḳ bir ögürdin sınar sizlerni taŋr …
Ku. T. 35/3a3 45 ḳaçan yad ḳılınsa taŋrı yaŋluz ḳurlur anlarnıŋ köŋülleri bitmezler ol cehanḳa ḳaçan yad ḳılınsa anlar kim anda aḍın turur ançada ol …
Ku. T. 37/39a3 … üʾminlerdin ançada beyʾet ḳıldılar seniŋ birle yıġaç astnıda bildi anı kim köŋülleri içre turur indürdi amrulmaḳnı olar üze yanut bėrdi olarḳa açmaḳ yaḳın

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

62 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.004.13–14 kutrultaçı tınlıglarnıŋ köŋül kögüz töz yıltız kılınç erig--lerin utġuratı körür erti..
Mai.Tek.042.07–09 inçe kaltı köz kulġaḳ burun til et- -(üz) (köŋül) (ol) köŋül bilig ... körmezi / / - ...
Mai.Tek.059.08–12 … mez(ler) edgü kutlug tınlıglarnıŋ (a)yaġın çiltegin körüp kız kıvır--(kaḳ) (k)öŋül turġurmaz(lar)..
Mai.Tek.074.10–14 kim yėme yaşut batut kılınçlıg tsuy ayıg kılınç kılıp ökünç köŋül öritmegüçiler olar inçe tėp saḳınurlar bizni tükel bilge maytrı burkan kör …
Mai.Tek.107.02–05 / - ... tapa amranma(k) ... (tamtu)rdu--muz ... çhşaputlug et-özler köŋüllerinte amranmaḳlag ot tamturdumuz ...

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

58 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 1.3/34 odġuraq teginmek-niŋ uġur-ınta turur üçün evrilmeki teşgilmeki köŋül éyin ermez
Sho.Rosia 3.1.1.V/8–9 ///sl’p aġır tsuy ayıġ qılınçlar barça öçer [et’özdeki t]ildeki köŋüldeki üç törlüg ay[ı]ġ qı[lınç]ı arın[u]r :
Sho.Rosia 6.1.2.2/27–32 … | bar yügerü et’öz-lüg kizle[g]// /// 判 adırt(l)amadımız 各 | | | öŋin öŋin köŋül-ke y[ara]ş[ı] /// 各 | | | öŋin öŋin köŋül-üŋüz-lerke yaraşı éyin 我| | | /// i …
Sho.Rosia 7.2 /89–107 … iyan /// 無量] 三昧者 apramani d(i)yan erser 謂聖弟子 ḳ(a)ltı töz-ün ıduḳ [tıtsınıŋ köŋül-] l(e)rin edgü ögli birle ḳılıp 寛弘 kêŋ taşaŋ ḳılıp 重[心 /// apra-] manı-ta bı …
Sho.Rosia 7.2 /303 köŋül-üm-te bulyuḳ mn [ıdılmaḳımın amrılmaḳımın ::]

U Uigurica I-IV

25 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II Y.32-4–5 … [a] .. mn ḳamaġ bėş ajun tınlġ oġl .. [anı] üze uluġ y ……[rlıḳanç]uçı ajun köŋül turġurup kördüm…
U II, T II S.2b-1-20 bil-–ig köŋül bolmasar at öŋ bolmaz
U II, T. II Y. 52,1-12–14 ata . . . . . . . . amranmaḳın ögrünç sevinç köŋülümte tö . . . . . . . sn sözlemiş teg ök yaŋı kün . . . . . . . . . . . . . . k …
U II, T. III M. 225-21.-2 … lar .. ḳalınçu as-lıġ-lar .. ḳasanıġ iç--teçi-ler .. ne negü as-lıġ-lar .. köŋül-üg ḳundaçı-lar .. munçulayu .. bular-nıŋ alḳu ḫamaġ butı-lar-nıŋ ḳılmıs yarat …
U II, T. II, Y., 48-21–38 … -niŋ oġlın ḳızın bulġadım erser amraḳınta adırtm .. erser tözün yavaş edgü köŋülüg tınlġ-larıġ küŋ ḳul ḳılıp uçuz yinik tutup emgedip irintürdüm erser .. azu …

TT TT I-X

21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 2. -19 saḳıġuluġ . köŋül içinte oot kirdi .
T II Y 36.17.-98–99 ig tapa körser sn [.] törü yawız . üküş ed twar yuŋlġıl üküş telim ögrünç köŋül tutġıl .
T II Y 36. 6.-134 … 19. T II Y 36.8. tört ḳırḳ / ban yėrde yaŋġurar süzüg suw tikisi [.] ėki köŋül birikdi . ögrünçi üküş . ini içi tüzülti .
T III 26015.-14 … öt//k// . oġrın yıḳın . . . . . . . . [.] addınçıġ ıdduḳ ḳaŋımz . aġınçsız köŋül . . . . . . . [.] alḳu tınlġ oġlanıı-nıŋ . alp ertii sansartın . . . . . . …
T III D 2607.-123 … a ḳamıġun . ol körgüŋüznii körmiş-te [.] odun sansar emkekin-tin . ozḳalıı köŋül turḳurtıı . yalŋuḳlar-nıŋ oġlanıŋa [.] yraşıı körk körkitip . yanturtuŋuz

Sek Sekiz Yükmek

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.31 (Ib) köni kirtü ’erip köŋüli ḳılınçı
Jut.Sek.T-1.77 (IIc) yrlıḳançuçı köŋül ögrünçü köŋül tüz koŋülte ulatı --- burḫanlar
Jut.Sek.T-1.155 (IIc) ol tınlġnıŋ köŋüli biligi burḫanlar köŋli biligi titir ḳltı inçe
Jut.Sek.T-1.207 (Ib) kömsü- -si aġılıḳı titir kim köŋül bilir nom yıltızın köŋül tözin
Jut.Sek.T-1.250 (Ib) köŋülüg üçün ḳamaġ bodunuġ inçe saḳınur inçe igidür

AH Atebetü’l-Hakâyık

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 73–74 anıŋ vuddı birle köŋüller tolup anıŋ yadı birle ajun tolsu tip
AH 185–188 köŋüldin çıḳarġıl tavar suḳluḳın keḍim birle tap tut ḳarın toḳluḳın çıġaylıḳ yarınl …
AH 233–236 egilmez köŋülni aḳı er eger tegilmez muradḳa aḳı er teger baḫıllıḳnı ḳanı öger til ḳayu aḳ …
AH 365–368 tiril eḍgü fi‘lin köŋüller alıp isizliktin özni sıŋaru salıp iter bolsaŋ işni sanıp saḳınıp it kerekm …
AH 413–416 aya artaḳ işlig sevinçin salın seniŋ ruzgarıŋ bu köŋülçe ḳılın tilekçe tiril inç fariġ ḳaḍġusuz ne yirke yıġar baz sini ne tilin

Huast Huastuanift

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II Y. 60 a.-15–20 tört y(a)ruḳ tamġa köŋülümüz [de tamġalad(ı)m(ı)z bir] amranmaḳ ez[rua] t(e)ŋri tamġası . . ėkinti kirt …
T. II Y. 60 a.-15–20 … tamġası [törtünç bilge bilig burḫanlar] tamġası . . t(e)ŋrim biligim(i)zni [köŋülümüzni bu tört türlüg t(e)n]grilerde aġıt(ı)m(ı)z erser . . r [ornınta] ḳamşat(ı) …
T. II Y. 60 a.-24 … bilip bilmetin et’öz seviginçe yorıp y(a)vlaḳ iş tuş adaş ḳudaş savın alıp köŋülün körüp [yılḳıḳa] barımḳa bulup azo [mun]gumuz taḳ[ımız] tegip .. on … [ç(a) …
T. M. 183-1–7 … ta[ḳımız] tegip .. yme [totunçsuz ovutsuz soḳ yek] üçün .. yme [ḳorḳunçsuz köŋülümüz üçün .. ] arınıp ermegürüp erkligin [erksizin baçaġ] [sıd]ım(ı)z erser . y …
T. II D. 178 V.-6–5 … dım(ı)z erser . Rückseite. / [bir yılḳı-ı] yazuḳumuznı-ı-h bir b[iligin] köŋ[ü]lte baru boşuyu-u-h [ḳolmadımz] erser . neçe eksük k(e)rgek [b]olt[ı-ı] erser …

Man Manichaica I-III

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II K. 2a-138 … g t(e)ŋri yėrinteki t(e)ŋriler-niŋ ecesi apası süzök kut yaruk ög ürüŋ … … [kö]ŋül odug sak … … … … küçlüg … … … … … yėrden k(e)ntü y(a)ruk t(e)ŋri mani burh …
T II D 171-156–159 ançurayu yme muŋar meŋzeti yme dintar kişike s(e)vük köŋül y(a)raşur
T II D 171-253–255 yme köŋülümüz kögüzümüz turkaru busuşsuzun kadgusuz-un turzun
T II D 173b2-389–391 k(e)ntü kizlençüŋün arıg nomka kızganmatın akı köŋülüg ınanu sezinmetin kizleŋ t(a)kı yme inçe y(a)rl(ı)kadı
T II D 176-492–498 … dakka t(e)gi kanka iriŋke örgenip uvutsuz biligin üçün esrökün ögsüz bolup köŋüliŋe anıg ögrünçülüg boltum tėp sakıntı

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT III, 245 Bardıŋ nelük aymadıŋ / Kirü körüp ḳaymadıŋ / Köŋül beril yaymadıŋ / Bolduŋ erinç bolmaġu
DLT III, 295 Kördi meni emleyü / Baḳtı maŋa imleyü / Ḳaldım köŋül tumlıyu / Ḳaḍġu meni torġurur
DLT I, 407 Urmış ajun busuġın ḳılmış anı balıġ / Em sem (köŋül) tilenip sizde bulur yaḳıġ
DLT I, 211 Ḳulaḳ eşitse köŋül bilir / Köz körse üḍig kelir
DLT III, 238 Köŋül kimiŋ bolsa ḳalı yoḳ çıġay / Ḳılsa küçün bolmas anı toḳ bay

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 75 tėginip atın üzüksüz atasar ötrü köŋüldeki teg körkle ḳutluġ ülüglüg urı oġul kėlürür ..
KİP 160–161 tözünüm biziŋe yarlıḳançuçı köŋül turġuruŋ bu buşımıznı alıp asıġ tusu ḳılıŋ tėp ötünti
KİP 163–165 … lḳınçsız kögüzlüg bodisvt ulatı teŋrili kişili ḳalın ḳuvraġḳa yarlıḳançuçı köŋül turġuruŋ bu busışın alıŋ asıġ tusu ḳılu bėriŋ
KİP 217–220 … ḳuvraġda sekiz tümen tört miŋ tınlıġlar alḳuġun tözkerinçsiz burḳan ḳutıŋa köŋül turġurdılar . . .

KP Kalyanamkara Papamkara

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP VI-7–8 ayadaḳı yençü monçuḳ teg közdeki köŋülçe bėrdi
KP VIII-4 köŋülüg bėrzün
KP XIV-3 tavar ḳazġanmaḳ neŋ toluy ögüz-ke kirip köŋül-teki küs-üşin ḳanturġalı saḳınsar bulunçusuz çi[n?]temeni erdini bulsar ḳamaġ y …
KP XVI-5 amtı köŋül-çe alıŋ

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II-14 … ḳutġa[r . . . . . ] [. . . ] tınlġ-larıġ tŋrim buyan [. . . ] [. . . . .] köŋülümin boşġurayın tŋri[m . . . ] [. . . . .a]ltı paramit-[ḳ]a büteyin t[ŋrim . . …
T II S-33–38 … ġ- - sap mėniŋ atımın ėşdip arıġ : siz:ksiz kürtgünç köŋülin burḫan ḳutıŋa köŋül turġu-–rup uz:un turḳaru öyü saḳınur

KT Kül Tigin Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT G 12 için : t(a)şin : (a)d(ı)nçıg: b(e)d(i)z : urturt(u)m : t(a)ş toḳıtd(ı)m : köŋ(ü)lt(e)ki : s(a)b(ı)m(ı)n: u[rturt(u)m ...

BK Bilge Kagan Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 14 [t(a)ş toḳıtd(ı)m köŋ(ü)lt(e)ki s](a)b(ı)m(ı)n [urt(u)rt(u)m ]

AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AO-31–32 öçm-e amrılm-a nırvan-nıŋ öz köŋül ėrtükin uḳıtur

Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 40.5 [U 3117]-43–45 ta[mu] erkligleri yekler ögümüzni köŋülümüzni saçmazḳan [tamu]daḳı ört yalın utru ünmezken örtlüg yėr--[lerde?] taḳı aġt …

Aynı gövdeden maddeler

“köŋül” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).