İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

saḳın- fiil

249 geçiş 43 biçim 21 eser MaitKBShoRKuTAbhUSekKT Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): saḳın- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • saḳınıp 23 (Mait, U, ShoR, ŞU) · saqınıp 6 (ShoR)
  • saḳınmaḳ 21 (Abh, Sek, ShoR) · saqınmaq 1 (ShoR)
  • saḳıntım 13 (KT, T, O, U) · sakıntım 1 (BK)
  • saḳınu 11 (Mait, U, AO, Sukh) · saqınu 4 (ShoR)
  • saḳıntı 10 (Mait, KP, U) · sakıntı 2 (Man)
  • saḳınsa 8 (KuT, KB) · sakınsa 1 (KuT)
  • saqınġu 6 (ShoR) · saḳınġu 5 (KB, Mait)

Çekimli biçimler (43):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

89 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.05–09 anı üçün inçe saḳınu etgintimiz.. ilki ajunta üküş türl(ü)g buyan edgü kılınç kılmış ogrınta si …
Mai.Tek.041.40–41 ötrü bodis(a)v(a)t inçe saḳınç saḳınur
Mai.Tek.058.38–40 bu ıḳi kutluglarıg ölür--geli saḳıntı.. yine yėme anġulmali ogrı ol oḳ ajunta arhant kutın bulġulug erdi..
Mai.Tek.104.01–18 … e teŋri teŋrisi burkan--nıŋ tıltaġın edgüsin asag tusulug çoġın yalının öp saḳınıp aġar ayamaḳ köŋülin ... ne ... ... - / ş edgü ... ... kayu kişi so / - ... …
Mai.T-11.6b.17–29 … edgü ögliçe saḳınur .. antada basa ḳamaġ tınlaġlaraġ meŋilig bolzunlar tėp saḳınur .. tumluġ-ḳa toŋmış budmış tınlaġlaraġ kntü et’özin ḫua yawışġu töltek-lig …

KB Kutadgu Bilig

26 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 726 ḳutadmış kişi kör saḳınmış kerek / ḳamuġ teŋsiz iştin yıramış kerek
KB 1429 bularnı saḳınġıl ölümke itin / ökünme yarın bu ḳara yir ḳatın
KB 3566 negü tir eşitgil saḳınuḳ başı / bu dünya işindin saḳınmış kişi
KB 3969 … RMIŞ SU'ALİ ÖGDÜLMİŞKE / / bitig aldı oḍġurmış açtı turup / oḳıdı bitigin saḳındı körüp
KB 4933 yime keçti ḳaç kün bu sözke aḍın / saḳındı ilig baḳtı öŋdün kiḍin

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

25 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.1 /1–7 tuġġuluq öŋ tép : ] yn saqınıp : yene tamuluġlarıġ : pritlarıġ yılqılarıġ saqınıp : yene qamġ teŋrilerig …
Sho.Rosia 2.2.1 /8–9 … tin tartdaçı erür tép bilip : bir uçluġ köŋülin bir ikintişke : bo birerig saqınu tükettükde ikirerig saqınġu ol :
Sho.Rosia 2.2.1 /14–15 bir yoçanta tolu saqınçı büte tüketser bo çambodivipta toluġ saqınġu ol :
Sho.Rosia 2.2.7.R/1 ḫanları teg : saqınu sözleyü yét[inçsiz] //// [ınça] qaltı vimalakrit külüg arıġ b[o]d[istv teg …
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … ġın 當断穢食 inçip tarġarġuluḳ ol kir tapça-lıġ [aşıġ 於食 aşta] bögüş urup 思惟而食 saḳınur bögünür-ler inçi[p aşayurlar meŋike] yapşınġu saḳınç-lıġ bomlatın 為知身故 et’ …

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/1b3 … ḳa eger tegse sizke bir yawuzluḳ şad bolurlar anıŋ birle eger serse sizler sakınsa sizler ziyan ḳılmaz sizke olarnıŋ alları nerse. ol taŋrı ol kim ḳılurlar ḳ …
Ku. T. 27/23b3 … i boḍunnuŋ düşmanlıḳı anıŋ üze kim dad ḳılmadıŋız dad ḳılıŋlar ol yaḳınraḳ saḳınmaḳḳa ḳorḳuŋlar taŋrıdın ol taŋrı bilgen ol anı kim ḳılur sizler
Ku. T. 28/54b2–3 184 azu saḳınmazlar mu yoḳ ėşleri birle telwelikdin ermez ol meger ḳorḳutġuçı belgülüg
Ku. T. 31/28a2–3 72 yana ḳutġarur-miz anlarnı kim saḳındılar ḳoḍar-miz zalimlerni anıŋ içinde tizin yüknüp
Ku. T. 36/99a1 21 azu saḳındıŋız anlar teg ḳazġandılar yawuzluḳlarnı kim ḳılsam olarnı anlar teg taptılar ḳ …

Abh Abhidharma (Shogaito)

23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 199–200 tarġar -zun-lar-kėderzün-ler alḳu adartmaḳ-lar-ıġ發聞修思tuġurzun-lar eşidmek saḳınmaḳ bışrunmaḳ töz-lüg bilge biliglig.
Abh.Sho. 1404–1406 nedegin birdemleti tarġarur tėptėser ḳaltı nomladuḳ -ta yėg soġançıġ nomuġ saḳınıp bögünüp bışrunu yorımaḳ üz-e ödrü uyur birdemleti yarġarġalı 如契經説ḳaltı sud …
Abh.Sho. 1703–1704 kėn margapudfalakoş-ta karik-ta söz-leyür eşidmek saḳınmaḳ üz-e büdgüllük erip ḳaltı adıġ ikigü-ni yörügüg adḳanġu ḳılur tėp.
Abh.Sho. 1713–1714 anın adamış ol saḳınmaḳ töz-lüg bilge bilig tėp <dyan> tıldaġ-ında tuġmış üçün anın adamış ol bışr …
Abh.Sho. 1790 saḳınmaḳ töz-lüg bilge bilig bışrunmaḳ töz -lüg bilge bilig-ke tıldaġ bolur.

U Uigurica I-IV

13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II S.2b-3 ötrü bodisvt inçe saḳınur
U II, T II S.2b-30 ötrü bodisvt inçe saḳınur
U II, T II B1-7-16 ötrü bodisvt inçe saḳ--ınç saḳınur
U II, T. III M. 207 a II.-52–58 … örüp . . tŋri-ler ėligi ḫurmuz-ta tŋri ol yėti ajun--larıġ köŋül-inte inçe saḳıntı
U II, T. II, Y., 48-21–38 … erser .. ėl bulġaġıŋa ḳatılıp ı-duḳ ḳutluġ tınlġ-lar-ġa trs yaŋluḳ saḳınç saḳıntım erser ulusuġ balıḳıġ ėki yartım ḳıltım erser balıġ-tın balıḳ-ḳa ulus-tın u …

Sek Sekiz Yükmek

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.80 (Ib) itgeli yaratġalı saḳınç saḳınsar ’eŋ aşnu bo nom bitigig
Jut.Sek.T-1.109 (Ia) saḳınmışı alḳu --- koŋülinçe bolur birök ḳıynlḳḳa kirser azu
Jut.Sek.T-1.250 (Ib) köŋülüg üçün ḳamaġ bodunuġ inçe saḳınur inçe igidür
Jut.Sek.T-1.312 (Ia) saḳınç saḳınurlar inçip kin yene ajuntaḳı ulaġ sapġ
Jut.Sek.T-1.388 (IIc) saḳınmaḳ bışrunmaḳ tözlüg bo üç

KT Kül Tigin Yazıtı

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT D 10 … m(a)duḳ : y(a)na : iç(i)km(i)ş : / bunça : iş(i)g küç(ü)g : birtükg(e)rü : s(a)ḳ(ı)nm(a)tı :
KT K 10 öz(ü)m : s(a)ḳ(ı)nt(ı)m :
KT K 10 öz(ü)m s(a)ḳ(ı)nt(ı)m :
KT K 11 … y(a)ş k(e)ls(e)r : tida : kön(ü)lte : sıġ(ı)t : k(e)ls(e)r : y(a)nt(u)ru : s(a)ḳ(ı)nt(ı)m : ḳ(a)t(ı)gdi : s(a)ḳ(ı)nt(ı)m :
KT K 11 … )lte : sıġ(ı)t : k(e)ls(e)r : y(a)nt(u)ru : s(a)ḳ(ı)nt(ı)m : ḳ(a)t(ı)gdi : s(a)ḳ(ı)nt(ı)m :

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 25–28 … e kim ḳayu tınlıġ beglerde aġır yazuḳluġ bolup tutup ölürgeli azu ḳınaġalı saḳınsar ḳılıçı biçgesi ḳaġılı tsun tsun sınar uvşanurneŋ bat ḳılu umaz ḳurtulur . …
KİP 29–33 … iŋ yėr suvda tolu yavlaḳ yek içgek ėrser kėlip ol kişig ölürgeli örletgeli saḳınsar aŋar utru ḳuanşi im pusar atın ursar ol ḳamaġ yekler ol kişi tapa ḳıŋgırtı …
KİP 41–47 … aġı yavlaḳ ḳuvrap ol ḳalın yaġı yavlaḳ ara ḳalın satıġçılar yolayu ėrtgeli saḳınsar ḳorḳunçluġ busuşluġ ėrser yana ol bėş yüz satıġçılarda bir bilür er sartba …
KİP 41–47 … olup ėrtiŋü üküş aġı barım aġır yükler birle ol yaġılar ara uduzup ėltgeli saḳınsar ėrtiŋü alp . . ėrür
KİP 180 atın ėşidser etüzin körser saḳınmışı tėginmişi yoksuz bolmaz

T Tunyukuk Yazıtı

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 3 … b(e)n / (e)rt(i)m: b(i)lge tunyuḳuḳ : ḳ(a)ġ(a)n mu ḳıış(a)yin t(ė)d(i)m : s(a)- / ḳ(ı)nt(ı)m :
T 6 … i)z buuḳa : toruḳ buḳa t(ė)y(i)n : bilm(e)z (e)rm(i)ş t(ė)- / y(i)n (a)nça s(a)ḳ(ı)nt(ı)m :
T 15 … z (e)rti : < kün y(e)ma : > ol(u)rs(ı)ḳ(ı)m : k(e)lm(e)z (e)rti : / (a)nta s(a)ḳ(ı)nt(ı)m a: / [ilk ḳıırḳ(ı)zk]a : sü[l(e)s](e)r [y(ė)g (e)r]m(i)ş : t(ė)d(i)m :
T 15 … tl(ı)ġ b(a)r- / m(i)ş t(ė)y(i)n : ol yol(u)n : yorıs(a)r : unç t(ė)d(i)m : s(a)ḳ(ı)nt(ı)m :

BK Bilge Kagan Yazıtı

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK D 9 bunça : iş(i)g küç(ü)g : birtük(ke)rü : s(a)ḳ(ı)nm(a)tı :
BK D 35 ig(i)d(e)y(i)n : t ey(i)n : s(a)- / k[(ı)nt(ı)m
BK B 3–6 … i] köb(ü)rg(e)si: (e)t(e)rçe (a)nç[a] t(a)gda : sıġun : (e)ts(e)r [(a)nça] s(a)ḳ(ı)nur m(e)n :

Huast Huastuanift

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 178 V.-7–8 bėş y(i)g(i)rminç kü[n sayu] neçe y(a)vlaḳ saḳınç s[aḳınur biz] .
T. II Y. 59-7–14 … yılḳıḳa yaztım yaŋıltım erser .. közüm körüp ḳulḳaḳım isidip tünle küntüz saḳınmayu saḳınıp üküş türlüg yaŋluġ saḳınç turġurdum erser ..
T. II Y. 59-7–14 … aztım yaŋıltım erser .. közüm körüp ḳulḳaḳım isidip tünle küntüz saḳınmayu saḳınıp üküş türlüg yaŋluġ saḳınç turġurdum erser ..

KP Kalyanamkara Papamkara

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP X-7 ötürü tegin inçe tėp saḳıntı
KP XII-2–3 öz ḳaz-ġançım üze edgü ḳılınç ḳılayın tėp saḳıntı
KP XIV-3 tavar ḳazġanmaḳ neŋ toluy ögüz-ke kirip köŋül-teki küs-üşin ḳanturġalı saḳınsar bulunçusuz çi[n?]temeni erdini bulsar ḳamaġ yėrtünçüdeki tınlıġ-larnıŋ küs …

ŞU Şine Usu Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU K 11 üç ḳarluḳ yablaḳ saḳınıp teze bardı ḳurıya on oḳ[k]a kirti lagzın yılḳa t[oḳıdım?] (...) tay bilge …
ŞU B 7 ……………. üç tümen .. r sançduḳ yėrd[e] saḳınmış (...) d . çö/ü . ėkinti ay altı yėgirmike uç tuglıg

IB Irk Bitig

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 42 uzun tonlug idişin (a)y(a)kın kodup(a)n b(a)rmiş. y(a)na / (ė)dgüti s(a)kınmiş.
IB 58 oglı ögintė k(a)ŋınta öbk(ė)lėp(ė)n t(ė)z(i)p(ė)n b{a)rmiş. y(a)- / na s(a)kınmiş, k(ė)lm(i)ş. ‘ögüm ötin (a)l(a)yın, k(a)ŋ(ı)m s(a)bın / tıŋl(a)yın’ tėp k( …

Man Manichaica I-III

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
TM 159-478–481 … ] kılınçl(ı)g ş(i)mnunuŋ ḳo[rında yasında] özin t(e)ŋr[i] … … … körüp inçe sakıntı
T II D 176-492–498 … utsuz biligin üçün esrökün ögsüz bolup köŋüliŋe anıg ögrünçülüg boltum tėp sakıntı

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.9.-184–186 beg er yimin yeyin saḳınsar sn tişiŋde tıtıġlıġ [.] yėrde ḳazḳuġ bekürü toḳayın tėser 27. ⟦T II Y 36.7 …
T III D 2604-137 et’üz ertimligin saḳınıp . ewtin barḳ -tın öntiler .

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II S-33–38 … siz:ksiz kürtgünç köŋülin burḫan ḳutıŋa köŋül turġu-–rup uz:un turḳaru öyü saḳınur
T II S-70–80 … [artuḳraḳ meŋilig uluş] -ta tuġar şaraputri-a ḳaltı mn [amita] burḫan -nıŋ saḳınu yėtinçsiz [edgüsin] erdemin ögdüm öŋtün [sıŋar . . . ] akşobi atlġ burḫan …

O Ongin Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
O 9 buzḳunça kelir ertimiz ėkin ara At(ı)g yaġı bolmiş “Tegmeçi men!” tėyin saḳıntım Tegri Bilge ḳaġanḳa [t]aḳı işıġ küçüg bėrsıġim bar ermiş erinç tegd[im] sa …

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 365–368 … ü fi‘lin köŋüller alıp isizliktin özni sıŋaru salıp iter bolsaŋ işni sanıp saḳınıp it kerekmü kereksizmü kirtü bilip

AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AO-45–59 … iŋ tümen tınl(ı)ġ-lar uġuş-ı üküş telim açıġ tarḳa emgek-ig teginür-te öyü saḳınu ḳonşi im bodistv-ıġ birök adasar öŋi ödrülür-ler ada-tın tėp ėşidmiş üçün …

Aynı gövdeden maddeler

“sakın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).