İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

tur

147 geçiş 11 biçim 13 eser KBSekMaitTTUKuTKİPAH Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): tur — yalın hâliyle 74 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • turḳaru 39 (Sek, Mait, U, TT) · turkaru 7 (Mait, Man)

Çekimli biçimler (10):

KB Kutadgu Bilig

84 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 74 kökiş turna kökte ünün yaŋḳular / tizilmiş titir teg uçar yilkürer
KB 1434 bor içme fesaddın yıraḳ tur teze / bu ḳaç neŋ yorır tutçı beglik buza
KB 3169 bilig işke tutġıl taḳı til köni / taḳı ögrenü tur usanma bu kün
KB 4330 olarḳa yime ök ḳatıl ay ḳaḍaş / birü tur olarḳa yigü içgü aş
KB 5405 iḍi kiçki dünya turur bu ḳart / telim beg keçürdi bu ḳılḳı turı

Sek Sekiz Yükmek

23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.014 (IIc) -lar bir ikintike turḳaru ’eŋ’ilki samsız tümen ajunta berü
Jut.Sek.T-1.62 (IIc) teŋ teŋ ig aġrıġ ada tuda kelürür emgedür yılın ayın turḳaru
Jut.Sek.T-1.134 (IIc) iter ertiler ol antaġ kirtü koŋül üçün köni kirtgünç üçün turḳaru
Jut.Sek.T-1.168 (Ib) titir yme burnı turḳaru adruḳ adruḳ alḳınçsız yıd yapar
Jut.Sek.T-1.270 (IIc) ötrü ol antaġ osuġluġ tınlġlar turḳaru

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.029.22–24 … çip kitumati kent uluş altun öŋlüg kümüş öŋ--lüg yürüŋ öŋlüg ... tegrıḳlep turkaru yartlayur ...
Mai.Tek.045.13–15 turkaru antag küsüşüm er(ür) toyın bolayın / d- ... tėp.. amtı balıḳ uluş ... / / …
Mai.Tek.073.53 turka--ru otın yalar-biz.. et-özümüz..
4a-25–27 … . . -lar tört uluş [ü]ze . . . . . . ilig ḫan sekiz tümen [tört mıŋ] . . . turḳaru bramanlarıġ ayayur aġarlayurlar . . .
Mai.T-11.4a.30 … çuḳ biş boduġlu[ġ] yipke sapmış [osuġlu]ġ ög ḳarnınta olurup bekiz blgülüg turḳaru közinür .. tŋriler iligi ḫormuzta tŋri on ay kö-[ni] tŋridem tataġ bodiswt …

TT TT I-X

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.8.-148 … özüŋe öŋ işin başlaġıl [.] aşnu -ḳına öŋi bu saw-ḳa köŋleme [.] amtı-ḳına turḳaru işingin türüŋ tutġıl . küneyiŋi köŋülŋin inçkü -lüg ḳılġıl .
T II Y 36. 4.-221–224 itüg tilek bulġuluḳı sarp . köŋül-üŋ yıġ inç tur . etüzüŋ bil şük tur . birök bu uluġ münükmek atlġ kelser . sawın inçe tėr …
T II Y 36. 4.-221–224 itüg tilek bulġuluḳı sarp . köŋül-üŋ yıġ inç tur . etüzüŋ bil şük tur . birök bu uluġ münükmek atlġ kelser . sawın inçe tėr .
T II D 178b. 180-80–87 tözlüg öpke nızbanıi iy(i)n utzuḫup . uzun turġaru . öç kek alışu . ötek birim ötemek lerii erser
T III D 25922, 26032.-21 … üsüksüz munıteg [.] toḳumuġ ajun -uġ unıtmaḳlıġ . tooz topraḳḳa patılıp . turḳaru monḳul ertiler .

U Uigurica I-IV

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II Y. 52,1- III 21-23–24 ḳunçuı-lar-nıŋ ėsiz yavız . . . . . nin . . uzun turḳaru begi brḫmadati . . . . . . . . . yalḳanturur erdi
U II, T. III M. 207.-57–58 turġaru ḫınmaġ ḫatırlanmaġ-ġa tükel-lig bolup uluġ nırvan-ıġ bulmaġ-ı bolur ..
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … ümen tört miŋ kuldi nayut sanı vçir oḳus-luġ arvıs tŋri-leri .. örük uzatı turḳaru ol tınlġ-ıġ kümek közünmek ḳılḳai-lar .. tört sekiz on vçir oḳus-luġ yumus …
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … k közünmek ḳılḳai-lar .. tört sekiz on vçir oḳus-luġ yumus-çı tapıġ-çı-lar turḳaru küyü közedü tutḳai-lar .. olar-ḫa yme amraḳuluḳ bolḳai köŋül yėtkülüg yme …

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 31/20a3 52 ündedimiz anı tur taġ yanıdın saġ ḳolça yaġuttımız anı münacatḳa
Ku. T. 31/60a3 … oġlanları bütünlükin ḳutġardımız sizni yaġıŋızdın hem vaʿde ḳıldımız sizke Tur taġınıŋ oŋ yanındın ıḍtımız siziŋ üze yandaḳ şekeri hem buldurçın etini
Ku. T. 32/19b2 29 ḳaçan ötedi erse musa atanmış öḍini bardı boḍnı birle kördi Tur taġı yanında ot aydı öz boḍnıŋa: dereŋ ḳılıŋlar maŋa men kördüm ot bolġay …
Ku. T. 32/30a3 46 ermez erdiŋ Tur taġ sıŋar ançada ündedimiz ançası bar yarlıḳamaḳlıḳ seniŋ iḍiŋdin ḳorḳıtma …

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 13–16 taḳı yime kim ḳayu tınlıġ ḳuanşi im (pusa)r atın uzun turḳaru a(tasar) tünle küntüz atayu tutsar antaġ oġrı bar uluġ otḳa kirser … uluġ …
KİP 65–68 birü(k) kim ayıġ ḳılınçlıġ ḳararıġ biligsiz kögüzlüg ėrser uzun turḳaru ḳuanşi im pusar atın atayu tapınu udunu t(ėginse)r erüş ḳar(arıġ biligsiz) …
KİP 205 anı üçün turḳaru atamış kergek

AH Atebetü’l-Hakâyık

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 153–156 tili yalġan erdin yıraḳ tur teze keçür sen me ‘umrüŋ könilik öze aġız til bezeki köni söz turur köni s …
AH 349–352 bėla kelse sabr it fėrahḳa küḍüp küḍüp tur fėrahḳa bėla rėnc yoḍup öçer mihnėt otı keçer nėvbėti ḳalur sabr idisi sev …
AH 401–404 … raḳs çıḳarıp iter ḫoş sėma‘ bida‘tın yıġıġlı kişi ḳalmadı anın künde arta turun bu bida‘

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 47 … ıŋ işin keçürdüm / işin yeme ḳaçurdum / ölüm otın içürdüm / İçti bolup yüz turı
DLT III, 233 Kelse ḳalı ḳatıġlıḳ erter teyü seringil / Öḍlek işin bilip tur ança aŋar tirengil

Abh Abhidharma (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 635–638 唯仏世尊yindem burḫan adi ködrülmiş-ler ök üç asankė kalp-lar-ta turḳaru bışrunmış üçün bilge bilig-lig yėvig tizigig alḳu niz-vanı-lar-nıŋ ėligi ḫ …
Abh.Sho. 4178–4179 … çip söz-legüçi-ni adruḳraḳ tegimlig ol yaraşı ḳodġalı alḳu ėdiglig nom-lar turḳaru ürlügsüz-indin.

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 171-253–255 yme köŋülümüz kögüzümüz turkaru busuşsuzun kadgusuz-un turzun

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II S-33–38 … şdip arıġ : siz:ksiz kürtgünç köŋülin burḫan ḳutıŋa köŋül turġu-–rup uz:un turḳaru öyü saḳınur

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 3.2.2.R /5 //// kemlig tınlġlar üçün altun patir tu[r élig belgürttüŋüz :]

Aynı gövdeden maddeler

“tur” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).