Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): tur- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- turdı 31 (KB, Mait, DLT, IB) · turḍı 1 (KB)
- turġuluḳ 8 (Abh, KuT, KB) · turġuluq 4 (ShoR)
Çekimli biçimler (55):
turur 632
turup 176
turu 44
tururlar 42
turdı 31
turmış 27
tursa 19
turġalı 15
turmaz 12
turmaḳ 11
turmasa 9
tursun 9
turuŋlar 9
turġıl 8
turzun 8
tursar 8
turġuluḳ 8
turdaçı 7
turuġlı 5
turġan 5
turmışlar 4
turmışı 4
turġuluq 4
turġay 4
turmaġıl 3
turmışḳa 3
turmaḳı 3
turmışın 3
turayın 3
turdılar 2
turmadaçısı 2
turmadı 2
turmazlar 2
tursalar 2
turġanlar 2
turḳu 2
turalım 1
turdum 1
turduŋız 1
turmaduḳ 1
turmadın 1
turmasalar 1
turmayın 1
turmiş 1
turupan 1
turuġlılar 1
turġaylar 1
turḍı 1
turdaçi 1
turdeçi 1
turduqda 1
turduḳta 1
turduḳuŋ 1
turmamaḳı 1
turmasar 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (1.133) →KB Kutadgu Bilig
487 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 49 | … ÖGDİSİN AYUR / / anıŋ tört işi ol awıŋu körüp / kiŋeşçi bular erdi birle | turup | |
| KB 1528 | ne muŋluġ | turur | körse yalŋuḳ özi / yorırda yatar eti keslür sözi |
| KB 3425 | er ol er | turur | kör kişiler ara / yorıp til küḍezse bu bulsa töre |
| KB 4720 | bu yaŋlıġ | turur | bu ajun öŋdisi / kerek öŋdisi tut kerek töŋdisi |
| KB 5647 | özi tevbe ḳılmaḳ tiledi | turup | / bayatḳa sıġınsa yazuḳın ḳolup |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
343 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/6b3 | … arlıḳatu ḳolarlar yazuḳlarını kim yarlıḳasa yazuḳlarını meger taŋrı tutaşı | turmazlar | anıŋ üze kim ḳıldılar olar bilürler |
| Ku. T. 31/38a1 | 8 taŋrı taŋrı yoḳ meger ol aŋar | turur | körklüg atlar |
| Ku. T. 34/37a2 | 133 bütünlükin lut mürsel-lerdin | turur | |
| Ku. T. 35/67a1 | 77 sergil taŋrınıŋ vaʿdesi çın | turur | ya körkitgey-miz saŋa ol kim amarını vaʿde ḳılur-miz olarḳa azu canıŋnı al … |
| Ku. T. 37/55a1 | 3 bütünlükin anlar kim amuturlar ünlerin taŋrınıŋ yalawaçı ḳatında olar | tururlar | kim olar bezedi / arıttı taŋrı köŋüllerini saḳnuḳluḳḳa anlarḳa ol yarlıḳam … |
Abh Abhidharma (Shogaito)
124 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 27–29 | … kkir-lig kirsiz iki türlüg nom-lar erür alḳu nom-lar-nıŋ töz-i tėp tudulup | turur | üçün yükmek orun uġuş-ta anın aşnu-ça uḳıdmış ol tadukooş-uġ tėp :: |
| Abh.Sho. 878 | kirlig bilmemek tıldaġ-ında | turur | üçün üç türlüg kirikmek-ler. |
| Abh.Sho. 2381–2382 | 又衆贤云yene saŋga -badrė baḫşı söz<-ler> alḳu tŋri burḫan nom-ı tudulup | turur | sudur-ta amtı söz-lemek üz-e tayanıŋlar sudur-ḳa tėp. |
| Abh.Sho. 2837–2843 | … yol-lı kėrtü-ler adḳanġu -luḳ adḳanġu bolmaḳ üz-e niz-vanı-lar bolur üçün | turġalı | yma ök bolur üçün ükligeli tėp tıdġalır üçün bu mün ḳadaġ-larıġ論主云şasdir-t … |
| Abh.Sho. 3704–3707 | … -sız ḳayu tıldaġ-ın tükel bolmamaḳ üz-e üç basudçı-lar tüşürülüp kemişilip | turmaz | yene amtı siz-ler-ke ayıdur biz. |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
60 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.01 | [yükünç] ertimlig | turur | .. |
| Mai.Tek.021.14–17 | … ... kü / ... / / arka ... - / ayagka (tegimlig) ... ... telmire kö(r)ü | turdı | / / - ... |
| Mai.Tek.046.20–22 | ıḳinti titrü (ke)lmiş uluşta | turmışlar | .. üçünç ... -ip nız(vanı) ... yarlıḳadılar ... |
| 4a-2–6 | ol balıḳlar ara taluy ögüz ortusınta sumir taġ | turmış | osuġluġ ḳopta ḳutluġ alḳuda adruḳ yėr tŋriniŋ didimi osuġluġ erüş üküş edg … |
| Mai.T-11.9a.28–30 | … ü burḫma-wati ḳatunnu(n)g soltın yıŋaḳınta tŋri ḳatunları bėrle şazi ḳatun | turur | .. |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
50 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 1.3/34 | odġuraq teginmek-niŋ uġur-ınta | turur | üçün evrilmeki teşgilmeki köŋül éyin ermez |
| Sho.Rosia 6.2.2.3/2–7 | … lkek-in bürütüp /// kim meniŋ yoqadturz-un ikirç[gü] /// séz-iklig qoşuġum | turup | tép : /// 增一第四十七左右ΟΟ sol-qa [oŋ-qa] [我今]ΟΟ men amtı braman erür mn : |
| Sho.Rosia 7.2 /222–224 | net[egin yalŋuz birin | turup | :: |
| Sho.Rosia 7.2 /342 | 持戒明暗慧 | turup | çḫşapt bilge [bilig /// :: |
| Sho.Rosia 8.3 /87–88 | … ŋ topıġ ḳayu-tın sıŋar yéél kelser antın sıŋar uçrulup neŋ inçip ornaġ-lıġ | turu | umaz erser. |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
18 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT II, 53 | Turġan | uluġ ışlaḳa / Tirgi urup aşlaḳa / Tumluġ ḳadır ḳışlaḳa / Ḳoḍtı erig umduru | |
| DLT III, 230 | Eren ıḍıp söke turdı / Başı boynın söke turdı / Ufut bolup büke | turdı | / Uḍu ḳamma tepen tıġdı |
| DLT III, 219 | Kiçe | turup | yorır erdim / Ḳara ḳızıl böri kördüm / Ḳatıġ yanı ḳura kördüm / Ḳaya körüp … |
| DLT I, 235 | Yaşın atıp yaşnadı / Tuman | turup | tuşnadı / Aḍġır ḳısır kişnedi / Ögür alıp oḳraşur |
| DLT I, 73 | Etil suwı aḳa turur / Ḳaya tüpi ḳaḳa turur / Balıḳ telim baḳa | turur | / Kölüŋ taḳı (ol) küşerür |
U Uigurica I-IV
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y.32-6–7 | irinç lġ umuġsz inaġsz bu tınlġ-lar muntaġ emgeklig …. [yol]da tüşmiş | tururlar | ... |
| U II, T. II Y. 52,1- III 21-5 | ḳatunum brḫmadati ėlig-niŋ . . . . . ..-i una ıraḳtan közünü | turur | |
| U II, T. II Y. 52,2 - 3–5 | … . . . . . . . ḳa ėt’özi . . [n]d . . [e]ki ėtigleri barça yaŋḳı . . [ra?] | turur | |
| U II, T. II Y. 52,2 – IX 57- 8–9 | örü yme | turmadın | . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . -i tongaġ oḳıp inçe tėp tėdi |
| U II, T. III M. 207.-81–93 | … ser yme .. kim-ler birök tuġ uç-ınta or-mıs-ıġ anı körser .. azu aŋa yaḳın | tursar | aŋmıntın anıŋ kölige-si tegser .. azu anıŋ tooz-ı topraġ-ı yiil üze toḳıdı … |
TT TT I-X
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 2. -23 | kök ḳalıġ-ta uçar kuş uçu umadın | turdı | . |
| T II Y 36. 2. -25 | al-lıġ çewiş-lig kişi-ler altayu | turur | . |
| T II Y 36.13. -46 | yarmanayın tėser sn yasḳaġ turur . aşayın tėser sn i-diz | turur | . |
| T II Y 36.9.-180–183 | … tewlig kürlüg tapıġçı taġdın turup /// tiler . tŋri ḳan-nıŋ ḳawudı küntün | turup | yıġ tiler . |
| T II Y 36. 4.-215–216 | köl -iŋe ḳonmaz . kişi oġlı öge kelmez . kişiŋ bosuşluġ ḳadġuluġ | turur | . |
IB Irk Bitig
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 15 | üzė tum(a)n | turdı | , (a)sra toz turdı. kuş oglı uça aztı, kiyik oglı / yügürü aztı, kişi oglı … |
| IB 16 | … up(a)n minmiş. yiliŋė kudursugıŋa t(ė)gi / y(a)grıp(a)n k(a)mş(a)yu umatın | turur | tėr. |
| IB 25 | k(a)mş(a)yu umatın | turur | tėr. |
| IB 37 | bir k(a)rı öküzüg bilin biçė kumursga yėmiş. k(a)mş(a)yu / umatın | turur | tėr. |
| IB 51 | t(a)gda | turup(a)n | m(ė)ŋil(ė)yür m(ė)n, (a)nça biliŋl(ė)r: |
AH Atebetü’l-Hakâyık
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 145–148 | … n kelür tilindin kim eḍgü kim isiz bolur eşit büt bu sözke ḳamuġ taŋda tėn | turup | tilke yüknüp tazarru‘ ḳılur |
| AH 153–156 | … in yıraḳ tur teze keçür sen me ‘umrüŋ könilik öze aġız til bezeki köni söz | turur | köni sözle sözni tiliŋni beze |
| AH 173–176 | … anıp sır ayma saḳın neçe me ınançlıġ iş erse yaḳın serip sinde razıŋ siŋip | turmasa | serermü işiŋde munı keḍ saḳın |
| AH 257–260 | bu boḍun talusı aḳı er | turur | aḳılıḳ şėrėf cah cėmal arturur sevilmek tileseŋ kişiler ara aḳı bol aḳılıḳ … |
| AH 433–436 | seniŋ malıŋ ol mal aşındurduḳuŋ saŋa hasrėt ol tek tutup | turduḳuŋ | bu kün kendü süçüg bu tirmek saŋa açıġ bolġa yarın ḳoḍup barduḳuŋ |
Man Manichaica I-III
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-162–167 | … erser tėp ançulayu yme özüt üçü[n] münsü[z] b(a)çasız arıg turug e[tözt]e | turmış | kergek erür |
| T II D 171-249–251 | … ⟧ s(e)vüg) özütlüg n(i)goşaklarka yme tüzün barça etözümüz bütünün katagın | turzun | |
| T II D 171-252 | igsizin adasızın | turalım | |
| T II D 171-253–255 | yme köŋülümüz kögüzümüz turkaru busuşsuzun kadgusuz-un | turzun |
Sek Sekiz Yükmek
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.011 (IIc) | ötrü olurmış orunıntın örü | turup | oŋ egninteki tonın birtin açınıp tizin çökidip |
| Jut.Sek.T-1.260 (Ib) | sınmaḳ tip urmaḳ tip ornanmaḳ tip | turmaḳ | tip turġurmaḳ tip bo |
| Jut.Sek.T-1.377 (Ib) | --- | turup | tizin söküdüp eligin ḳavşurup tŋri --- burḫanḳa inçe tip |
KÇ Küli Çor Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KÇ 18–20 | … ḳ atlantı. Ança sön [K]arluḳ yegren ermelıġ arḳasin sıyu urtı. ḳarluḳ anin | turup | / Ėl-teber özi kelti. Sir Irkin oġlı Yigen Çor kelti. |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 212–213 | ol ödün yėr tutar bodisvt ornınta | turup | teŋri burḳanḳa inçe tėp ötüg ötünti .. |
KP Kalyanamkara Papamkara
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP XVII-8 | … k/ ke kigürür suv egrikşelür ur-suḳuşur bėşinç teŋri tüpirer ḳorḳınçıġ yėl | turur | kemi aḳ-tarılur ölür .. bu munça ḳorḳınçıġ adaḳa kirip ölgey siz bizni iri … |
AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AO-75–78 | alḳu emgek-lerte umuġ boltaçı ḳonşi im bodistv ar-a | turup | yol temür yiuçiŋ-niŋ alḳu ada-larınta adasız tudasız yanıp kelip körüşüp ḳ … |
Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II S-50–60 | –larıŋa [ . . . -lar | turur | [ . . . ol nom [ . . . bilge bilig [ . . . bo[l]ġay ḳ[. . . kim ol [ . . . … |
Aynı gövdeden maddeler
“tur” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).