İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ata*

885
geçiş
328,0
milyonda
155
biçim
20
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı520.242,9
Şine Usu Yazıtı1841,0
Süci Yazıtı114.285,7
Irk Bitig1771,0
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra3318.539,3
Sekiz Yükmek51.084,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)10461,8
Abhidharma (Shogaito)125,2
Manichaica I-III52.428,4
Uigurica I-IV132.059,6
TT I-X31.177,4
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)201.963,7
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası581.522,6
Kutadgu Bilig1211.644,8
DLT’deki Türkçe parçalar72.413,0
Atebetü’l-Hakâyık31.087,7
Dede Korkut Kitabı722.219,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi524214,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
ŞU —
Sü —
IB D 0,00
KİP D 0,70
Sek D 0,39
Mait D 0,53
Abh D 0,00
Man D 0,46
U D 0,47
TT D 0,49
AO —
Sukh —
ShoR D 0,50
KuT D 0,84
KB D 0,75
DLT D 0,63
AH D 0,49
DK D 0,78
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ata) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
oġul281249,836,435,23201,0
süvâr356089,594,465,65151,4
gülle19699,356,714,32144,9
atın201609,295,574,38117,9
pusar17639,206,684,08128,9
im15649,026,483,83108,9
tüfeng203839,014,314,2582,7
binüp161828,945,073,8882,7
ḳuanşi14548,936,633,70104,8
top281.1398,823,234,7375,9
vukiyye13948,775,723,5479,4
tüfenglerin12358,747,033,4497,8
vukıyye131688,664,883,4863,9
ḳız121788,534,683,3355,6
ḳayın10138,518,203,15104,8
dona10148,518,093,15102,1
bindirüp10498,456,283,1269,5
atı134348,343,513,2939,9
oğul112708,293,963,1040,2
tüfengler91078,225,002,9145,7
tapınu8108,198,252,8285,1
udunu8118,198,112,8282,2
cân181.1548,182,573,5334,5
kemâl91448,164,572,8740,4
tép8758,095,352,7644,5
ok92008,094,102,8334,6
anası8808,095,252,7543,5
kiḍin81378,004,482,7034,8
hem149058,002,563,1126,6
oḫ7247,986,802,6254,3
öldi7317,976,432,6250,2
taş151.0927,962,393,1325,5
erte7387,966,132,6147,1
ot81717,964,162,6731,3
kişi149927,932,433,0524,5
kör115967,932,812,8524,2
ana141.1037,852,272,9722,1
beg82517,853,602,6025,5
toplar105427,842,812,7122,0
ismâ‘îl’e6207,766,842,4347,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (885) →
EÇS IV 229b … ûndur. Ve kubbe-i âlîsinin edvârında ve cümle revzenlerinin atabe-i ulyâları üzre Kâşî Çîn içre Muhammed Rızâ-yı Tebrîzî'nin ha …
KB 1552 ataŋ öldi erse ata men saŋa / atalıḳ ḳılayın oġul bol maŋa
EÇS V 120b … plarının birisi yigirmi yedi karış ve yigirmi vukıyye gülle atar gâyet musanna‘ topdur.
EÇS VIII 330a–330b … kuloğlu ve gayri kullar ki ol kazâlarda sâkinlerdir, cümle ata dona ve bisâta mâlik olup askerî geçinen altı sancak yerde …
ShoR 6.2.2.4/24–27 /// 正欲四文 uġrayu tapı bolup ataġuluq [namo bud yükünürmn tép] /// [bolup] birle ataġalı namo yük …
KB 37 atasın anasın yuluġ ḳıldı ol / tilek ümmet erdi ayu birdi yol
EÇS VIII 293b–294a … ınız onar ve on ikişer kat lağımlardır. Bir yerden on lağım atar cümle lağımlar benim işlerimdir ve benim re’y-i tedbîrimle …
EÇS II 289b … ) kurbunda Kâzvin şehrinde rahm-i mâderden müştâk olmuşdur. Atası Şehriyâr idi. İslâm ile müşerref oldukda Ebû İshâk'ın vâlid …
EÇS IV 222b … ileri redd edüp kal‘adan ol kadar zenberek ve mancınık taşı atar kim İskender'in niçe bin askeri helâk olur.
EÇS IV 221b Hemân biricik yılandan kamçı ile fakîre ata çarpup dizgin değşirüp ol sarp sengistân içre yalçın kayala …