İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bili*

2.112
geçiş
782,7
milyonda
146
biçim
22
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Kül Tigin Yazıtı115.600,8
Bilge Kagan Yazıtı62.433,1
Irk Bitig6650.886,7
Huastuanift98.884,5
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra147.865,2
Sekiz Yükmek6013.018,0
Kalyanamkara Papamkara23.159,6
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)994.571,7
Abhidharma (Shogaito)52313.163,2
Manichaica I-III104.856,7
Uigurica I-IV253.960,7
TT I-X124.709,6
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)716.587,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)666.480,1
Uygurca tövbe duası (Zieme)619.867,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası30787,5
Kutadgu Bilig6759.175,4
DLT’deki Türkçe parçalar155.170,6
Atebetü’l-Hakâyık4917.766,5
Dede Korkut Kitabı27832,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi399163,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,63
BK D 0,43
IB D 0,95
Huast D 0,65
KİP D 0,60
Sek D 0,68
KP D 0,33
Mait D 0,81
Abh D 0,79
Man D 0,44
U D 0,48
TT D 0,39
Sukh —
ShoR D 0,78
Tövbe —
KuT D 0,73
KB D 0,83
DLT D 0,70
AH D 0,43
DK D 0,81
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bilig) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

TT 5 geçiş  ↔  Sek 21 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: bilig, biliġ

TT 5 geçiş  ↔  KuT 10 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: bilig, biliġ

Mait 31 geçiş  ↔  KuT 10 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: bilig, biliġ

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bilge39056912,226,7719,573.259,7
öçmek8816510,316,419,27666,3
uḳuşluġ581199,736,287,52424,6
hisâbın501629,495,626,93308,6
aḳıġsız461429,395,696,65289,2
kişi609929,313,276,94167,7
alḳu505869,253,776,55172,5
eşitgil412399,164,786,17199,5
uḳuş381239,125,626,04234,6
ėdgü36459,107,005,95320,4
yaḳşı33878,945,925,65220,1
ulatı373878,923,935,68135,8
sözi331418,915,225,59182,8
aymış32838,905,945,56214,7
er386978,793,125,4698,9
türlüg334468,723,565,26104,7
tözlüg281098,695,365,16161,0
erdem26888,605,564,99157,8
köŋül304348,593,464,9891,3
köz261178,585,154,96141,0
iş315868,563,084,9179,0
söz305188,553,214,8981,4
işke251208,525,064,85132,1
inçip273298,503,714,8091,1
bil24738,495,714,81151,7
hem339058,492,544,7662,5
üküş254228,343,244,4768,9
beg232518,323,874,4782,5
bululur21568,315,904,51139,4
bilse21688,305,624,49129,6
kör265968,302,804,3757,3
öz266008,302,794,3657,0
bügü21898,295,244,46116,7
elig221948,294,184,4388,2
ög21928,295,194,46115,2
erti222588,253,774,3575,8
keḍ211678,244,334,3588,6
cenâbı267878,202,404,1344,9
ėyin201348,194,584,2891,4
ötrü223978,173,154,1657,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (2.112) →
EÇS VI 29b mısra‘ı üzre gören erbâb-ı ma‘ârif bilir kim bir sihr-i i‘câz san‘atdır.
Abh 2662–2663 答yme ök bililser yme mundata ulatı ḳavır-lıġ nom-lar-nıŋ bar-ı inçip barça a …
EÇS II 253b … mmâ hat idüğü nâ-ma‘lûm, ancak im‘ân-ı nazar ile nazar eden bilir. Netîce-i merâm, bu dervîş bu sahtiyânları alup dikkat-i tâ …
ShoR 8.3 /173–174 atarḍmaḳ-larıġ biligsiz-lerig birgerü 断 nom-ta atorḍ öŋi ermez atlġ kértü töz-üg tanuḳlap …
Abh 1790 saḳınmaḳ töz-lüg bilge bilig bışrunmaḳ töz -lüg bilge bilig-ke tıldaġ bolur.
KT K 10 körür : köz(ü)m : körm(e)z t(e)g : bil(i)r : bil(i)g(i)m : bilm(e)z t(e)g : boltı :
KB 4012 iḍi yaḳşı aymış ajun ilçisi / biliglig uḳuşluk boḍun başçısı
KB 463 yigit erdi oġlan ḳılınçı amul / uḳuşluġ biliglig hem öglüg köŋül
Abh 1466–1467 umaz-lar tükel -lig bolġalı bu bilge biliglig tarġarmaḳ-lıġ iki türlüg edgü-ler-ke nedegin nomlamış nomı …
Abh 1029–1034 tükel-lig üçün bilge biliglig tarġarmaḳ-lıġ iki türlüg edgü-ler-ke anın adamış ol edgü-si …