İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kişi

992
geçiş
367,6
milyonda
257.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
21
eserde
63
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Kül Tigin Yazıtı84.073,3
Bilge Kagan Yazıtı72.838,6
Tunyukuk Yazıtı32.461,0
Irk Bitig53.855,1
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra73.932,6
Sekiz Yükmek173.688,4
Kalyanamkara Papamkara23.159,6
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)321.477,7
Abhidharma (Shogaito)9226,5
Manichaica I-III62.914,0
Uigurica I-IV91.425,9
TT I-X83.139,7
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)8785,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası8210,0
Kutadgu Bilig6498.822,0
DLT’deki Türkçe parçalar93.102,4
Atebetü’l-Hakâyık124.351,0
Dede Korkut Kitabı19585,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17270,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,45
BK D 0,52
T —
IB D 0,55
KİP D 0,52
Sek D 0,51
KP D 0,33
Mait D 0,82
Abh D 0,55
Man D 0,43
U D 0,39
TT D 0,59
Sukh —
ShoR D 0,59
KuT D 0,59
KB D 0,91
DLT D 0,80
AH D 0,73
DK D 0,70
EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇKTBKTIBKİPSekKPMaitAbhManUTTSukhShoRKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
kişi18735717232969818864991219172992
kışı····················3636

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kişi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KT 8 geçiş  ↔  U 9 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: kişi

KT 8 geçiş  ↔  KuT 8 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: kişi

KT 8 geçiş  ↔  DLT 9 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: kişi

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eşitgil5423910,496,267,25375,6
eḍgü7368710,485,188,31390,0
saḳınuḳ28449,797,765,27268,9
eḍgüsi27349,758,085,18280,3
kişilik27509,737,525,17246,0
kör365969,544,365,71151,3
öḍrümi21159,428,894,57244,9
kişike231409,385,804,71143,8
baġırsaḳ221249,345,914,61141,2
kişide20489,307,154,44168,2
köŋli211479,245,604,49125,0
uḳuşluġ201199,205,844,39126,0
sınamış18239,188,064,23185,8
yaŋlıġ19929,176,134,30128,3
kişiler191509,095,434,26108,3
közi17949,005,944,06109,8
biliglig192548,964,674,1987,9
öz236008,893,704,4376,5
çın161558,845,133,8984,4
bol151098,805,553,7988,1
başı216498,713,464,1763,2
bilge185698,563,433,8553,4
tutsa131578,534,823,4862,8
aymış12838,515,623,3971,7
il121508,434,773,3457,1
erken11598,425,993,2671,8
isiz121778,394,533,3153,1
yir122148,354,253,2848,6
işi122448,314,063,2645,6
keḍ111678,284,493,1748,1
er166978,282,963,4938,2
söz145188,253,203,3337,5
yaḳşı10878,255,293,0855,0
üküş134228,233,393,2637,9
biligsiz101208,204,823,0548,4
talusı9148,207,772,9986,7
tut112408,193,963,1040,3
boḍunda9228,187,122,9875,2
ölse9328,176,582,9767,0
edgü112898,143,693,0636,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kişi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (992) →
KB 1599 yorı uḍ atanma kişilik ḳıla / kişike kişi bol kişilik bile
KB 3141 ḳalı il işiŋe tusulġu kişi / tiler erse ilig boḍun il başı
KB 3407 bu yalŋuz yorıġlı kişi ḳıwçaḳı / kişike tusulmaz bolur ay akı
KB 2410 sü başlar kişi bolsa mundaġ kerek / anın başlasa sü bolur eḍgürek
KB 3560 yorıġlı kişi yolda itmez ewin / köçügli kişi ewde ḳoḍmaz neŋin
AH 501–502 ėgėr bilse kaşġar tilin hėr kişi bilür ol ėdibniŋ ne kim aymışı
KB 6100 kişi öḍrümi kör kişini yular / sewüg can yuluġlap sewinçin tiler
KB 1108 ölür erdi erse ḳamuġ iglegen / kişi ḳalmaġay erdi ruzi yigen
DLT III, 43 Külse kişi yüziŋe körklüg yüzin körüngil / Yawlaḳ küdez tılıŋnı eḍgü s …
KB 185 ḳamuġ sözni yiġsa uḳuş taplamaz / kerek sözni sözler kişi kizlemez