Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “öğüt” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• ança zarf OrhonUygurKarahanlı…le o kadar şöyle öylece bilin o kadar o kadar çoğalsa şöyle öğütlermiş tanrı şöyle demiş…
• asıġsız sıfat UygurKarahanlı…sız faydasız boşuna boşuna ağlarım yararsız oğlu düşman bil öğüt nasihat yararsızdır yararsız faydasız…
• ańıg sıfat OrhonUygur…tü kötülük orada artık kötülük yok orada kötü kişiler şöyle öğütlermiş iyi ve kötü iki türlü iyiyi de kötüyü de hep tanrı yaratmış…
• bilig isim OrhonUygurKarahanlı…nağı bilgiyle her canlıyı büyük bil bilgi ve akıl sahipleri öğüt alsınlar…
• biligsizlik isim Karahanlı…k insanı çökertip alçalttı bilgisizlikte hayır nerede oğlum öğüt al ki bilgisizlik gitsin kuran çevirisinde cahiliye öfkesi onları bilmeden saptırı…
• birgüçi isim Karahanlı…n ey töre koyan iyi töre koy bilgi veren öğretici açgözlüye öğüt nasihat veren…
• boşġudçı isim Uygur…hidharma çevirisinde öğrenci öğrenen öğrenciler öğrencilere öğüt nasihat vermek için…
• edeb isim Karahanlı…le oturdu oğluna kızına bilgi ve edep öğret bilgilinin sözü öğüt nasihat ve edeptir edeplerin başı dili korumaktır der…
• ėdib isim Karahanlı… ah’nin yazarının adı ve sanı adım edip ahmet sözüm edep ve öğüttür ediplerin edibi faziletlilerin başı babasının adı yükneki mahmut’tur o edip…
• er isim OrhonUygurKarahanlı…insan bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır akıl bilmeyene öğüt öğretir kuş kanadıyla er atıyla yükselir bey adam atına doğru gitmiş…
• ḫıred isim Karahanlıakıl anlayış sağduyu akıl sahipleri öğüt alsınlar akıl sahiplerine öğüt olarak bilgili akıllı anlayışı dolu o akla anlayışa şuura zekâya yurttur…
• iryapt isim Uygurskt īryāpatha davranış duruş kuralları temiz öğütlere uyup prātimokṣa kurallarına ve davranışa eksiksiz olup…
• çurnı isim Karahanlı…kb’de hekimlik bağlamında ister mitridat kat ister toz ilaç öğüt sindirim ilacı macun ya da toz ilaç karıştırır…
• çıġay sıfat UygurKarahanlı…im hep tanrı’dandır sana yoksul olan için zenginliktir diye öğütlenen yoksullar ülkede yoksul mu çoğaldı yoksa zengin mi…
• al- fiil OrhonUygurKarahanlı6. anlam: emir biçimi kibar kb’de öğüt dilinde sık geçen günler içinde gereğini al gönlüne al…
• biti- fiil OrhonUygurKarahanlıyazmak yazıt yazdım ben yolluğ tegin yazdım kitabı öğütler ve örneklerle yazdım yazılırsa söz kalır bu sözleri unutma gönle yaz hükümdar da mektubu …
• bügüle- fiil Karahanlı… bu söze bilgiyi ulaştırsın ülke yöneticisi her gün bilgece öğüt verir…
• eymen- fiil UygurKarahanlı…ekiniyorum özrümü söylesem de çekinerek kendin saygıyla dur öğüt sözü dinle ondan korkup çekinerek oyun oynama korkmak çekinmek için…
• eşidil- fiil Uygur… oyun sesi işitilir rüzgârla işitilir gece bir ses işitildi öğüt işitilir…