Derlem sözlüğü · ters sözlük

Ters sözlük

Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.

10 Türkçe karşılık · 25 madde

karşıtı 5

altın isim UygurKarahanlıAlt, aşağı; karşıtı
alım isim KarahanlıAlacak; karşıtı
adın sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Başkası, özge kişi; karşıtı
adnaġu isim UygurKarahanlıBaşkası, başka kişi, el; karşıtı
alḳış isim UygurKarahanlıAlkış, övgü, hayır dua; karşıtı

karşıtı mecazi 1

çınlayu zarf Uygurgerçek anlamda, hakiki olarak; gerçek Abhidharma , karşıtı mecazi, sözde Abhidharma

tok karşıtı 2

aç sıfat OrhonUygurKarahanlıAç, karnı boş; tok karşıtı
açın sıfat KarahanlıAç, açlık çeken; tok karşıtı

tatlı karşıtı 1

açıġ sıfat UygurKarahanlıAcı ; tatlı karşıtı

açıġlıġ karşıtı 1

açıġsız sıfat KarahanlıAçıġlıġ karşıtı

dünyanın karşıtı 1

aḫiret isim KarahanlıAhiret, öteki dünya; dünyanın karşıtı

gizlinin karşıtı 4

aşkara sıfat KarahanlıAçık, aşikâr; gizlinin karşıtı; açığa vurmak
açuḳluḳ isim KarahanlıAçıkta olan, görünen âlem; gizlinin karşıtı
açuḳ sıfat Karahanlı2. anlam: Belli, apaçık; gizlinin karşıtı
açuḳluġ sıfat Karahanlı2. anlam: Görünen, açıkta olan; gizlinin karşıtı

tatlının karşıtı 1

açıḳ sıfat KarahanlıAcı; tatlının karşıtı

yıkık olanın karşıtı 1

abadan sıfat KarahanlıBayındır, şen, mamur; yıkık olanın karşıtı

açıġsız karşıtı olarak 1

açıġlıġ sıfat Karahanlı2. anlam: Açıġsız karşıtı olarak

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “karşıtı” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

aḳıġlıġ sıfat Uygur…h akıntılı tutkulara bağlı kirli sanskritçe sāsrava aḳıġsız karşıtı akıntılı ve akıntısız dharmalar akıntılı dharmalar da iki türlüdür…
aḳıġsız sıfat Uygur…h akıntısız tutkulardan arınmış sanskritçe anāsrava aḳıġlıġ karşıtı akıntısız dharmalar arınmış bilgelik arınmış temiz bilgelikli…
açsıḳ isim OrhonUygurköktürk yazıtlarında tokluk karşıtı açlık tokken açlığı tokluğu düşünmezsin bir kez doyunca açlığı düşünmezsin…
birim isim UygurKarahanlıborç verecek alacak karşıtı kimi borç gibi kimi alacak ödeyemedim giderken borcum kaldı borç ödemeleri beş yüz para ki borcumdur…
erej isim Karahanlırahat huzur dinlenme zevk eğlence kb’de hep emgek sıkıntı’ karşıtı bana sıkıntı gelse rahat da gelir rahat ile sıkıntı yan yana yürür halkın günleri…
iniş isim Karahanlıiniş düşüş yükselişin karşıtı yükselişin inişi yücenin batışı vardır biten tükenince inişe döner kötü şey ucuz bulunacak inişe benzer…
il- fiil UygurKarahanlıinmek alçalmak düşmek kb’de aġ- yoḳla- yükselmek’ karşıtı doğan ölür yükselen iner ne yükselirse inmesi gerekir huyum kimi zaman düştü kimi zaman yü…

Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.