Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 25 madde
yerine 1
- gün Uyguryerine
yerine konan 1
- bedel isim KarahanlıBedel, karşılık, yerine konan
yerine getirmek 2
yerine getirecek 1
- bekşürgey KarahanlıYerine getirecek, değiştirecek
yerine konan şey 1
- ḫalf isim Karahanlısonradan gelen nesil; yerine konan şey
belirsiz ad yerine 1
- andaġ sıfat UygurKarahanlı2. anlam: Belirsiz ad yerine
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “yerine” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- abıp Uyguryalnız bir kez geçen büyük olasılıkla akıp yerine yazılmış biçim gözlerinden burnundan kan akıp çıktı…
- aḳıġsıj Uygurtek tanıklı bozuk yazılış ya da yerine…
- alġ Uygurtek tanıklı büyük olasılıkla adlı yerine yazılmış biçim yaruk yaşuk adlı tanrı…
- aşlaḳa isim Karahanlıyemek yeri sofra sofra kurup yemek yerine…
- barça zamir OrhonUygurKarahanlı… ezrua tanrının üzerine giyilip gönlündeki dileklerin hepsi yerine geldi bütün mal mülk tümüyle yok olsa onların hepsini toplayıp…
- bodimant isim Uygur…nın aydınlandığı kutsal yer bu daranının gücüyle aydınlanma yerine erişinceye dek…
- bükün zarf UygurKarahanlıbugün bugün dileğim yerine geldi bugünkü günde bu öğreti yerinde bugünkü bu kutlu günde pişmanlık duyarım bugünkü güne dek bugünden itibaren açıldı…
- bıçıġ isim Karahanlı…ldı o zaman ahdi bozarlar ahitleştiğinizde tanrı’nın ahdini yerine getirin tanrı katından söz almış olan dışında…
- dürüst sıfat Karahanlı…ğru sağlam gerçek başkalarının sözünü denk sayarsa doğrunun yerine koymuş olur kur’an çevirisinde zarf olarak gerçekten kesinlikle tanrı onları ger…
- ėllig sıfat OrhonUygur2. anlam: altun yaruk’ta hükümdar yerine babası kral şöyle buyurdu…
- eser isim UygurKarahanlı2. anlam: abhidharma çevirisinde yerine geçen kullanım canlıları sansaranın gök çamurundan çıkardı ise…
- ferman isim Karahanlı…iplerine itaat edin emrin hepsi tanrı’nındır tanrı’nın emri yerine gelmiştir rüzgâr onun buyruğuyla eser tanrı’nın buyruğu gelince emrime uy…
- ḫalife isim Karahanlıhalife birinin yerine geçen kavmim içinde benim yerime geç benden sonra yerime ne kötü geçtiniz ey davut seni yeryüzünde halife kıldık sizi yeryüzün…
- harem isim Karahanlı…inde harem dokunulmaz kutsal bölge onları güvenli bir harem yerine yerleştirmedik mi…
- ilig isim OrhonUygurKarahanlıhükümdar kral kb’de hükümdar küntogdı’nın adı yerine de geçer hükümdar dedi sözünü şimdi anladım hükümdar ilin her yanında göz kulak tuttu hükümdarı…
- irt isim Uygur…ştırma insanları işe angaryaya vergiye gönderdik başkasının yerine angarya işi yaptırdık yoksullardan vergiyi artırıp isterlerse…
- çintamani isim Uygursanskritçe cintāmaṇi dilek taşı her dileği yerine getiren mücevher hep ile üç mücevhere sıkı inançlı dilek taşını yüreğinde tutmuş mücevhere muhtaç …
- işlet- fiil UygurKarahanlı3. anlam: iş gördürmek yaptırmak mait başkasının yerine angarya işi yaptırdık tt başkalarına yararlı işi yaptırdınız abh tatlı yemekleri hazırlatıp…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.