Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 21 madde
zarar 2
zararlı 1
- adalıġ sıfat UygurTehlikeli, zararlı
zarar veren 1
- adart- fiil Uygur2. anlam: zarar veren, bozan
zarar görmek 1
- adalan- fiil UygurTehlikeye düşmek, zarar görmek
zarar vermek 1
- adart- fiil UygurBozmak, zarar vermek, yıkmak
zarar görmeyen 1
- adasız sıfat UygurTehlikesiz, esen, zarar görmeyen; çoğunlukla ikilemesiyle
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “zarar” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- adaqmaqlıġ Uygur…eli ayraçla tamamlanmış okunuşu kuşkulu tek tanık acı veren zarar veren sıkıntılar anlamı düşünülebilir…
- asıġ isim UygurKarahanlı2. anlam: …ararı çok olur halkın yararı kendi çıkarını ister yararı ve zararı…
- azlıḳ isim Karahanlıazlık az oluş düşman olursa bir kişinin zararı bin kadardır bin dostun olsa yine azdır…
- baġa isim OrhonUygurKarahanlıkurbağa köpek boynuzlu kurbağa yılan zararlı yaratıklar sayılırken çekirgeler kurbağalar ve kan…
- baltu isim UygurKarahanlı…i kullanıp şeytanın başını kesti huyunu işini kendine balta zarar gördü…
- bar isim OrhonUygurKarahanlıvar mevcut dilin yararı çoktur zararı da çok o iki kişi var oldukça eğer öyle iyi dostu varsa hiç tanıdığın var mı kusurun var mı…
- bat zarf OrhonUygurKarahanlı…orduyu çabuk sürerse kılıcı kırılır parçalanır hiçbir hızlı zarar veremez…
- dost isim Karahanlı…rbirine düşmandır ancak sakınanlar hariç düşman bir de olsa zararı bin dir dostun bin de olsa yine azdır biner dosttan biri doğru çıkmaz…
- hiç zarf Karahanlıhiç hiçbir olumsuzla tanrı’ya hiçbir zarar veremez yetmiş kez istesen de tanrı onları hiç bağışlamaz bilgisizle hiçbir sözüm yok hükümdar sözünü kes…
- çıḳış isim Karahanlı…olu bir işe girersen çıkışını gör çıkışı görmezse iş kişiye zarar olur hesaba hazırlan çıkış yolu ara…
- amırtġur- fiil Uygur…dindirmek sakinleştirmek acının kökünü dindirmek için bütün zararı kavgayı çekişmeyi yatıştıran ateş alevlerini söndürüp dindirerek…
- az- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ak koşan derin bir sapkınlığa düşmüştür eğer saparsam kendi zararıma saparım yolunu şaşıranlara kılavuz oldunuz…
- bas- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: istek tutku bastırmak yenmek hevesi arzuyu bastır kötünün zararını bastır nefis baş kaldırırsa bilgiyle bastır…
- biç- fiil UygurKarahanlıkesmek biçmek hevesin boynunu kes nefsinden öç al çiçek zararlı olursa kökünü keserim diken eken kişi üzüm biçmez öküzün belini keserek…
- egsü- fiil Uygureksilmek azalmak ev bark içinde tehlike zarar eksik olmaz budaların soyu kesilmez kıl kadar eksilmez kazancın itibarın azaldı ne kadar eksik bıraktı…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.