U sözlüğü · madde
bar isim
Tanım
- Var, mevcut: “til asġı telim bar, yası ma üküş” dilin yararı çoktur, zararı da çok; “ol ėki kişi bar erser” o iki kişi var oldukça; “birök antaġ edgü öglisi bar erip” eğer öyle iyi dostu varsa; “bilişiŋ ne barmu” hiç tanıdığın var mı; “münüŋ barmu” kusurun var mı. Tanıklar: TSekKB3
- Varlık; var olan: “yoḳuġ bar ḳılur, ol ḳılur yoḳ barıġ” yoğu var eder, varı yok eder; “ikinç bar ḳılur sen” yeniden var edersin; “törütgen barıŋa törütmiş tanuḳ” yaratılmışlar Yaratan’ın varlığına tanıktır. Tanıklar: KB2AH
- Var olanın tümü; kişinin elindeki her şey: “fida ḳıldı barın neŋin hem özin” varını yoğunu ve canını feda etti; “barın tap ḳılıp keçürdüm künüm” elimdekine razı olup günümü geçirdim; “barıġ tap ḳıl” olanla yetin; “sözüŋ barı tök” sözünün hepsini dök; “bu barı ḫazine” bütün bu hazine; “ḳayu barınça” ne kadar varsa. Tanıklar: AbhKB5
Maytrısimit’teki “nırvanḳa barı yarlıḳadı” örneklerindeki barı bar- (gitmek) fiilindendir; T ve Mait’teki “barıŋ” (gidin) de öyledir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bar — yalın hâliyle 583 kez
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (4) →U Uigurica I-IV
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II Y. 52,2 - 25 | … / körkinçe öpke köŋül-in büdiyü ėlgin adaḳın arçuni tongaġ ölürgülüg erig | barıġ | ḳılıp kimavant taġ ḳısılınta kirip bardı |
| U II, T. III M. 207 a II.-59 | … -lı erklig ḫan yėrtinçü-sin alḳu-nı arıtdaçı .. edgü yol-ġa udustaçı darnı | bar | erür |
| U II, T. III M. 207.-67–73 | … tutdaçı . . oḳıdaçı . . sarıt ḫıltaçı tapındaçı .. bosḳundaçı .. esidteçi | bar | erser .. ol orun-taḳı alḳu tınlġ--lar-nıŋ artuġraġ arıġ süzük bolmaġ-ı bol … |
| U II, T. II, Y., 48-68–71 | … toġmaḳ oġrınta yvlaġ ḫılınçlarġa yalçıtıp yaraġsız orun-larta toġmış-ları | bar | erser antın . . . . ozup üstün tŋri yėrinte burḫan-lar ulusınta toġmaḳ-lar … |
Aynı gövdeden maddeler
“bar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).
bar- fiil 659barça zamir 413barḳ isim 67barım isim 26bars isim 15barımlıġ sıfat 7barḳın isim 6barnas özel ad 5barçın isim 5bari zarf 4barış isim 4barış- fiil 3baradvaçi özel ad 2barlıḳ isim 2barçuq özel ad 2baranḳa 1bardaḳlar isim 1barik 1barḳlıġ sıfat 1barlıġ 1barnaslıg sıfat 1barımlık isim 1barınur 1barla- fiil 1