İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bar isim

641 geçiş 14 biçim 21 eser AbhKBKuTShoRMaitTTTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Var, mevcut: “til asġı telim bar, yası ma üküş” dilin yararı çoktur, zararı da çok; “ol ėki kişi bar erser” o iki kişi var oldukça; “birök antaġ edgü öglisi bar erip” eğer öyle iyi dostu varsa; “bilişiŋ ne barmu” hiç tanıdığın var mı; “münüŋ barmu” kusurun var mı. Tanıklar: TSekKB3
  2. Varlık; var olan: “yoḳuġ bar ḳılur, ol ḳılur yoḳ barıġ” yoğu var eder, varı yok eder; “ikinç bar ḳılur sen” yeniden var edersin; “törütgen barıŋa törütmiş tanuḳ” yaratılmışlar Yaratan’ın varlığına tanıktır. Tanıklar: KB2AH
  3. Var olanın tümü; kişinin elindeki her şey: “fida ḳıldı barın neŋin hem özin” varını yoğunu ve canını feda etti; “barın tap ḳılıp keçürdüm künüm” elimdekine razı olup günümü geçirdim; “barıġ tap ḳıl” olanla yetin; “sözüŋ barı tök” sözünün hepsini dök; “bu barı ḫazine” bütün bu hazine; “ḳayu barınça” ne kadar varsa. Tanıklar: AbhKB5

Maytrısimit’teki “nırvanḳa barı yarlıḳadı” örneklerindeki barı bar- (gitmek) fiilindendir; T ve Mait’teki “barıŋ” (gidin) de öyledir.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bar — yalın hâliyle 583 kez

Çekimli biçimler (13):

Sek Sekiz Yükmek

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.67 (Ia) yek içgekniŋ ḳılınçı ol --- birök antaġ edgü öglisi bar erip
Jut.Sek.T-1.114 (IIc) [ ] udunu tutsar antaġ uġrı yıḳı bar kim
Jut.Sek.T-1.130 (IIc) kirtgünç koŋüllüg upasi upasançlar bar ertiler inçip olar trs tetrü nomuġ
Jut.Sek.T-1.133 (Ib) ne törlüg itig yaratıġ bar erser körümçi yultuzçıḳa ayıtmaz
Jut.Sek.T-1.142 (IIc) bodunta bar erser ötrü anta sekiz bodistvlar ezrua ḫormuzta
Jut.Sek.T-1.351 (IIc) erdemlig bodistvtlar bar ertiler --- burḫanlarnıŋ küçiŋe yrlıġıŋa

Aynı gövdeden maddeler

“bar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).