KİP sözlüğü · madde
aya- fiil
Tanım
- Saymak, saygı göstermek, ağırlamak; çoğunlukla “aġırla-” ile ikileme: “ayayu aġırlayu yükünür men” saygıyla, hürmetle eğilirim; “ayayu aġırlayu tutmış kergek” saygı ve hürmetle tutmalı; “burḫanag ayap aġırlap” Buda’yı sayıp ağırlayarak; “burkanag ayaġalı aġırlaġalı kelirler” Buda’yı saygıyla ağırlamaya gelirler; “bramanlarıġ ayayur aġırlayurlar” brahmanları sayar, ağırlarlar; “aġar ayamaḳın” büyük bir saygıyla; “ayamaḳ aġırlamaḳ” saygı ve hürmet; “edremlig kişilerig ayaġıl” erdemli kişilere saygı göster; “yėrtinçülügler üze ayaḳalı tekimlig bolur” dünyalılarca saygı görmeye layık olur; “yirig orunuġ ayamış aġırlamış kergek” o yeri sayıp ağırlamalı. Tanıklar: KİPMait4UTT
- (KB) Esirgemek: “ayama oġul ḳızḳa berge” oğula kıza sopayı esirgeme. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
ShoR 7.2 “ayımışımın” (parçalı bağlam, Çince 放捨 ‘bırakıp vazgeçme’ yanında) bu fiile bağlandı; okunuş kesin değil.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aya- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (15):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 71 | anı üçün ḳamaġ yalaŋuḳlar | ayayu | aġırlayu tutmış kergek |
| KİP 78–80 | kim ḳayu kişi ḳuanşi im pusarḳa tapıġ uduġ | ayamaḳ | çitlemek atamaḳ (kirt) günmekte ulatı tėgürgeli emgek emgenser ol emgeki n … |
| KİP 152–153 | anın ḳamaġ tınlıġlar | ayayu | aġırlayu tapınu udunu atayu tutmış kergek alḳuḳa ḳorḳunçsuz buşı bėrgüçi t … |
Aynı gövdeden maddeler
“aya” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).