Derlem sözlüğü · madde
tut- fiil
Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): tut- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- tutmaḳ 11 (KuT, Huast, Mait, Sek) · tutmak 9 (EÇS, KB)
- tutmaġınça 1 (KB) · tutmagınça 1 (KB)
Çekimli biçimler (72):
tutsa 157
tutar 99
tuttı 87
tutup 79
tutġıl 69
tuttılar 25
tutmış 22
tutarlar 22
tutayın 18
tutmaz 17
tuttum 13
tutmasa 13
tutsar 12
tutdı 12
tutuġlı 12
tutuŋlar 12
tutmaḳ 11
tutmak 9
tutsalar 8
tuttaçı 8
tutġuḳa 8
tutġanlar 7
tutdum 6
tutġan 6
tutmaġıl 6
tuttumız 5
tuttuŋ 5
tutġalı 5
tutuġlılar 5
tutmadı 4
tutdım 4
tutdaçı 4
tutġay 4
tutsun 3
tutmaġlılar 3
tutdumuz 3
tutalım 2
tutarmn 2
tutduḳ 2
tutmazlar 2
tutmaġay 2
tutmaġu 2
tutmaḳın 2
tutmiş 2
tutmışım 2
tutmışın 2
tuttuŋız 2
tutupan 2
tutġaylar 2
tutmaḳı 1
tutmaġlı 1
tutmadılar 1
tutmaġınça 1
tutarmen 1
tutmadım 1
tutmadımız 1
tutmışta 1
tutmagınça 1
tutmasaŋız 1
tutsam 1
tutsaŋız 1
tuttukuŋ 1
tutmasun 1
tutduŋuz 1
tutmaduḳ 1
tutġunı 1
tutġusı 1
tutġınça 1
tutḳuġa 1
tutḳıl 1
tutdaçılar 1
tutmişın 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (783) →KB Kutadgu Bilig
432 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 25 | aya birke bütmiş tiliŋ birle ög / köŋül bütti şeksiz amul | tutġıl | ög |
| KB 1142 | erejlerke awnıp usal bolġuçı / ölüm | tutsa | oḍlur yetilmez küçi |
| KB 2605 | ḳayu işke bilge yetürdi bilig / anı yetti | tuttı | tegürdi elig |
| KB 4122 | üçünç ḳarşı içre köni | tutsa | öz / yıraḳ tutsa teŋsiz yaraġsızda köz |
| KB 5325 | negü tir eşitgil ay aslı beḍük / baġırsaḳ sözi | tutsa | asġı keḍ ök |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
175 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/9b1 | … er ewrer-miz anı boḍun arasında bilmek üçün taŋrı anlarnı kim kirtgündiler | tutmaḳ | üçün sizlerdin tanuḳlar ol taŋrı sewmez zalimlerni |
| Ku. T. 28/51a3 | 177 ėsiz boldı ol boḍunnuŋ meŋzeki kim yalġan | tuttılar | biziŋ ayatlarımızḳa hem özleriŋe erdiler küç ḳılıġlılar |
| Ku. T. 31/14a1–3 | 35 kerekmez taŋrıḳa | tutmaḳ | hiç ʿayal arıġlıḳ aŋar ḳaçan hükm ḳılsa bir iş bütünlükin aytur aŋar bolġı … |
| Ku. T. 34/19b3 | 14 ḳaçan körseler bir nişan füsus | tutarlar | |
| Ku. T. 36/80a1 | 21 eger berk | tutmasaŋız | mėni bir sıŋar boluŋ mėndin |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
31 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.10–12 | edgü ög kaŋ ... silik | tutdum | .. ög kaŋ teg eçim sıntar selike bu maytrı(sm)it nom bititigeli ötüntümüz e … |
| Mai.Tek.024.14–19 | (ya)rlıḳa(dı) ... / / anmani.. anta basa atinankotani arhant--ka | tutdı | .. ulatı bėş p(a)nçaḳ bėş upançik şariputri motġalyini m(a)ha--kşp bt(ri)ki … |
| Mai.Tek.047.02–05 | … taluy ögüz kıdıġıŋa ... suv uluş balıḳlarıg nomça tö(rüçe) ötleyü erigleyü | tutġıl | |
| Mai.Tek.090.04–14 | … siz erür-siz kim muntag türlüg oġul--lug erdnig on ay tüni karnınta kötürü | tutduŋuz | siz |
| 4a-18–21 | kim [burḫa]n ḳutın bulur bodiswt-lar anta ajun | t[utar] | bir begler oġuşı ėkinti braman oġuşı . . ḳ[açan] . . . -da begler oġuşı aġ … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.1.1.R /6 | … e tsuy [qayu] ayıġ qılınçı bar erser : kimler birök [bo] amduq darni nomuġ | tutġalı | kö [zetse]r yürüŋ ay béş yégirmide // midik yaŋı arıġ ton kedip se[kiz] tö … |
| Sho.Rosia 3.2.2.V/1 | V béşinç üç soġ[un]ġalır [üçün] ay teŋri yal[trıqlġ erdini] // | [tutar | élig belgürttüŋüz :] |
| Sho.Rosia 3.2.2.V/8 | baġır böşük edgü ögliler birle tü[zülgelir üçün] /// idiş | tutar | élig belgürtdüŋüz : |
| Sho.Rosia 6.3.2 /35 | … lup] 信 kêrtgünüp alḳu yaz-uḳ-ḳa 生 turġurup ḳorḳınç ayınç [saḳınçıġ teginip | tutup] | monı monçulayu tükel-lig bolsar arıġ çḫşapt-ḳa 宿業 öŋre aj-un-daḳı ḳıl[ınçı … |
| Sho.Rosia 7.2 /194 | bo kênki] tüp et’öz-üg | tutdaçı-lar | :: |
Sek Sekiz Yükmek
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.37–38 (Ib) | umuġ ınaġ | tutsar | ol --- tınlıġlar |
| Jut.Sek.T-1.75 (IIc) | udunu | tutsar | muntaġ törün evrilser tek üç ḳata oḳısar bo munça törlüg |
| Jut.Sek.T-1.132 (Ia) | tutar | erdiler bitiyü oḳıyu ayayu aġrlayu tapınur udunur ertiler | |
| Jut.Sek.T-1.204 (Ia) | öyü --- | tutar | kin ḳaçan uġrı boltuḳta yene adnaġuḳa boşġurur |
| Jut.Sek.T-1.367–368 (Ia) | küyü küzedü | tutar | biz amtı yme tŋrim yrlḳasar tarni arvışımznı ötünelim |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT II, 74 | Erdi aşın taturġan / Tawlaḳ yaġıġ ḳatarġatı / Boynıtı | tutup | ḳadırġan / Bastı ölüm aġtaru |
| DLT II, 118 | Tını yeme öçükti / Eri atı içikti / işi taḳı çölükti / Sözitı anıŋ kim | tutar | |
| DLT III, 71 | Ortaḳ bolup bilişti / Meniŋ tawar satıştı / Biste bile yaraştı / Kizlep | tutar | tayımı |
| DLT III, 359 | Bîriŋ maŋa sözkiye / Meŋ-lig ḳara tuzḳıya / Yelwin | tutar | közkiye / Muŋum meniŋ biliŋ-e |
| DLT I, 45 | Körklüg tonuġ özüŋ-ke tatlıġ aşıġ aḍınḳa / | Tutġıl | ḳonuḳ aġırlıḳ yadsun çawıŋ boḍunḳa |
U Uigurica I-IV
14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y.21-6–7 | tutġay | üçün bolmaġ toyar | |
| U II, T. III M. 238-10 | … ġa sarıt ḫılġu-ġa .. saḳınḳu-ġa .. pısrunḳun-ġa .. ökü-ke .. tapınḳu-ġa .. | tutḳu-ġa | .. bosḳunḳu-ġa .. muntaġ-ın alḳu tŋri yėrler-inte erteçi tŋri urı--ları bi … |
| U II, T. III, M. 182-30 | … tdaçı-ları .. kadataki--ni tutdaçı-ları .. kataŋgada-mali-ta ulatı .. alḳu | tutdaçı | oḳus-ların-tın törçimis ėsi--mek-lig . . . [kezig igig .. bir] kün-lüg ⟦T. … |
| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … rtm .. erser tözün yavaş edgü köŋülüg tınlġ-larıġ küŋ ḳul ḳılıp uçuz yinik | tutup | emgedip irintürdüm erser .. azu ėlig törüg bulġadım erser .. ėl bulġaġıŋa … |
| U II, T. II Y 42.-29–36 | … ım yaŋıldım erser öz-de uluġlarġa utrundum et’öz-de kiçig-lerke uçuz yinik | tutdum | erser ayaġḳa çilteke tekimlg tınlıġlaraġ ayaġsız tot uçuz ḳıltım erser emt … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 35–36 | kim erse bu tört işke beḍ i‘tiḳad | tutar | erse miŋ la‘n ıḍur men aŋa |
| AH 53–54 | salabėt içinde ‘umėr teg erip sėḫavėt sėmahat | tutar | ‘usmanı |
| AH 57–58 | anıŋ baḫşişindin bulıt uvtanur bu sözni bütün çın | tutar | duşmanı |
| AH 205–208 | ajun külçirer baz alın ḳaş çatar bir elgin | tutup | şėhd birin zėhr ḳatar ‘asėl tatrup ilkin tamaḳ tatıtıp kiḍinrek ḳaḍahḳa su … |
| AH 281–284 | tėvazu‘ ḳılıġlını kötrür iḍi tėkėbbür | tutar | erni kemşür ḳoḍı uluġsınma zinhar uluġ bir bayat uluġluḳ meniŋ siz alınmaŋ … |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 9–10a | … sız tümen t (ınlıġlar) … emgenser ol emgekinte ḳuanşi im pusarḳa umuġ ınaġ | tutup | … atasar … bu bodisvt kentüni atamış üçün anta oḳ ėşidür |
| KİP 25–28 | taḳı yime kim ḳayu tınlıġ beglerde aġır yazuḳluġ bolup | tutup | ölürgeli azu ḳınaġalı saḳınsar ḳılıçı biçgesi ḳaġılı tsun tsun sınar uvşan … |
| KİP 152–153 | anın ḳamaġ tınlıġlar ayayu aġırlayu tapınu udunu atayu | tutmış | kergek alḳuḳa ḳorḳunçsuz buşı bėrgüçi tėtir |
| KİP 166–167 | … ėrmiş erdnilig küntegüg alıp ėki ülüş ḳıltı bir ülüşin erüş erdni burḳanḳa | tutdı | |
| KİP 212–213 | ol ödün yėr | tutar | bodisvt ornınta turup teŋri burḳanḳa inçe tėp ötüg ötünti .. |
BK Bilge Kagan Yazıtı
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK K 3 | … lp ş(a)lçı: (a)kın : bin(i)p : opl(a)yu t(e)gdi : (a)z (e)lt(e)b(e)r(i)g : | tutdı | : |
| BK D 4 | (a)nı] üçün : ėl(i)g : (a)nça | tutm(ı)ş | (e)r(i)nç ėl(i)g tut(u)p törü[g : ėtm(i)ş : özi (a)nça : k(e)rg(e)k bolm(ı … |
| BK D 4 | (a)nı] üçün : ėl(i)g : (a)nça tutm(ı)ş (e)r(i)nç ėl(i)g | tut(u)p | törü[g : ėtm(i)ş : özi (a)nça : k(e)rg(e)k bolm(ı)ş] |
| BK D 10 | … ḳ(a)g(a)n(ı)g : ög(ü)m : ėlb(i)lge : ḳ(a)tun(u)g : t(e)ŋri : töp(ü)sinte : | tut(u)p | : yüg(e)rü : köt(ü)rti (e)r(i)nç |
| BK D 17 | (e)çü[m(i)z (a)pam(ı)z : | tutm(ı)ş | ye]r sub [ : id(i)]s(i)z : ḳ(a)lm(a)zun : / [tėy](i)n [(a)z bod(u)n(u)g ėt … |
TT TT I-X
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-12 | yėr-ke tŋri-ke sevinç | tutġıl | . |
| T II Y 36.13. -34 | öz kentü-ŋin bk | tutġıl | . |
| T II Y 36.13. -39–40 | … .] ai tŋri badtı ḳutuŋ üze [.] öz kentüŋ -ke ınanġıl . kentü köŋülüŋin bek | tutġıl | . |
| T II Y 36.8.-148 | … l [.] aşnu -ḳına öŋi bu saw-ḳa köŋleme [.] amtı-ḳına turḳaru işingin türüŋ | tutġıl | . küneyiŋi köŋülŋin inçkü -lüg ḳılġıl . |
| T II Y 36.1.-159 | … g oġlan 23. T II Y 36.11. bėş elig. / y-a ḳurup oḳ atḳalır . yalıŋ ḳılıç | tutup | oḳ üzkelir . tıt sögüt budıḳı miŋ türlügin titriyür . artuç sögüt budıḳı y … |
KT Kül Tigin Yazıtı
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT D 3 | … ri y(ė)me : bod(u)nı y(ė)me : tüz (e)rm(i)ş : (a)nı üçün : ėl(i)g : (a)nça | tutm(ı)ş | : er(i)nç : ėl(i)g tut(u)p : törüg : itm(i)ş : |
| KT D 3 | … : tüz (e)rm(i)ş : (a)nı üçün : ėl(i)g : (a)nça tutm(ı)ş : er(i)nç : ėl(i)g | tut(u)p | : törüg : itm(i)ş : |
| KT D 8–9 | t(a)bġ(a)çġı : b(e)gl(e)r : t(a)bġ(a)ç : ātin : | tut(u)p(a)n | : t(a)bġ(a)ç : ḳ(a)ġ(a)nḳa : körm(i)ş : (e)l(i)g yıl : iş(i)g küç(ü)g : be … |
| KT D 11 | … i)ş ḳ(a)ġ(a)n(ı)g : ög(ü)m : ėlbilge ḳ(a)tun(u)g : t(e)ŋri : töp(ü)sinte : | tut(u)p | : yüg(e)rü : kötürm(i)ş (e)r(i)nç : |
| KT D 20 | (e)çüm(i)z / : (a)pam(ı)z : | tutm(ı)ş | : yėr sub : idis(i)z : bolm(a)zun : tėy(i)n : (a)z / bod(u)n(u)g : it(i)p … |
ŞU Şine Usu Yazıtı
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU K 10 | tutdım | ḳatunın anta altım türük bodun anta ıŋaru yoḳ boḳı anta kėsre taḳıġu yıl[ḳ … | |
| ŞU K 12 | Doğu / / D 1: | tutdım | (...) birl[e] (...) anta bükegük<k>e yėtelim kiçe yaruḳ batar erkli süŋüşd … |
| ŞU D 4 | … dım yazı ḳıltım üküşi seleŋe ḳudı bardı ben seleŋe ḳaça udu yondim süŋüşde | tutup | on er ı<d>tım |
| ŞU D 12 | … t[a] ermiş yelmesin iş ycriŋerü “ idmiş yelmesin meniŋ er anta basmış / nı | tutmış | ḳanıŋa |
| ŞU B 3 | … ḳanı ḳaġan ... ö/üt . I barmış o/u .. ı/i . si bir [ḳı]z sek[iz un] oglın | tutdım | ı/i . k [yaḳlaşıḳ hart] yana ... d .... k .. ėki bodunıg alıp toḳuzunç ayM … |
Huast Huastuanift
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II Y. 60 a.-21–23 | … utduġumuzda baru üç aġzın üç köŋülün . . üç elgin .. bir ḳamaġ özin töketi | tutmaḳ | k(e)rgek erti . . |
| T. II Y. 60 b.-31–35 | … dım(ı)z [erser] .. yme alḳanur [erken köŋülümüzni saḳınçımıznı t(e)ŋrigerü | tut[madımız] | erser .. [al]ḳışım(ı)z [ötügümüz t(e)ŋrike arıġın] tegmedi er[ser] .. ne [ … |
| T. II Y. 60 b.-49–50 | yme ev barḳ | tutduḳ | [üçün yılḳıḳa barımḳa] bulup [azo muŋumuz taḳımız tegip] T. M. 183 / kerge … |
| T. M. 183-1–7 | yme ev barḳ | tutduḳ | üçün [yılḳı] ḳa bar(a)mḳa bulup .. azo mu[ŋu]muz ta[ḳımız] tegip .. yme [t … |
| T. M. 183-15 | bir ai-i ç(a)ḫşap(a)t | tutmaḳ | [k(e)rgek] erti-i . |
T Tunyukuk Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 14 | … : buç(e)gü : ḳ(a)- / b(ı)ş(sa)r / ḳ(a)lt(a)çı b(i)z : öz (i)çi t(a)ş(ı)n : | tutm(i)ş | t(e)g biz : yuyḳa (e)rkli: to- / p(u)lġ(a)lı uç(u)z (e)rm(i)ş : y(i)nçge ( … |
| T 32 | … şd(ü)m(ü)z : t(a)rduş : ş(a)dra : udı: y(a)ny- / d(ı)m(ı)z : ḳ(a)ġ(a)nin : | tutd(u)m(u)z | : |
| T 32 | … n / / / / / / / / / / / / / (a)nta öl(ü)rti: (e)l(ı)ġçe (e)r : | tutd(u)m(u)z | : |
Tes Tes Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Tes Kuzey 2 | ...ol(u)rm(ı)ş : (a)n(ı)ŋ (ė)li : üç yüz : yıl : (ė)l | tutm(ı)ş | : (a)nç(ı)p : bod(u)nı... |
| Tes Doğu 3 | ...n : üç(ü)n : ot(u)z : t(a)t(a)r | t(u)tdı | : (a)nç(ı)p : y(a)şı t(e)gdi |
| Tes Doğu 4 | … (e)ŋr(i)de : bolm(ı)ş : (ė)l : (ė)tm(i)ş ḳ(a)ġ(a)n(ı)m : ol(u)rtı : (ė)l : | tutdı |
KÇ Küli Çor Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarIB Irk Bitig
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarKP Kalyanamkara Papamkara
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarAbh Abhidharma (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 201–202 | tuġurmazun-lar erinmek ermegürmekig kelmedük öd alḳınġınça-ḳadegi | tutdaçı | söz-ledeçi bışrunu yörıdaçı-lar birdemleti üzülmez-ün kesilmezün tėp :: |
Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II S-39–49 | unıtmatın atayu | tutsar | ol tişi et’öz:in ḳodup ulatı burḫan ḳutın utun niz:vanı-lıġ üç aġu köŋüler … |
Aynı gövdeden maddeler
“tut” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).