Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
3 Türkçe karşılık · 62 madde
adlı 1
- atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlıAdlı, … adında
yüce adlı 1
- ad isim UygurKarahanlı3. anlam: Ün, şan; adı yüceltilmiş, yüce adlı
üç birkü adlı yer 1
- birküde özel ad OrhonÜç Birkü adlı yer
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “adlı” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- abidarmaḫarday özel ad Uygurbir abhidharma incelemesinin adı abidarmaḫarday adlı inceleme öğretinin özünü toplayan eser olarak anılır…
- aditiakarbi özel ad Uygur… bodhisattvanın adı lekesiz temiz göğe benzeyen aditiakarbi adlı bodhisattva…
- adra özel ad Uygurbir tanrı katının ya da yıldız evinin adı adra adlı bilgi tanrı yurdundan…
- adınçıg sıfat OrhonUygur…a şaşılası hoş ve tatlı öğreti olağanüstü güçlü erdem aşoka adlı harika ağaç…
- aḳ sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: ak at alp şalçı ak atına binip azman adlı ak atına binip bk…
- akşobi özel ad Uygur…ya akşobi buda’nın yüceliğine yükünürüm doğu yönünde akşobi adlı buda…
- alġ Uygurtek tanıklı büyük olasılıkla adlı yerine yazılmış biçim yaruk yaşuk adlı tanrı…
- andaġ sıfat UygurKarahanlı2. anlam: belirsiz ad yerine falan falan adlı şehirde falan adlı yerde…
- anġulmali özel ad Uygur…a’nın yola getirdiği yol kesici haydut aṅgulimāla anġulmali adlı yol kesen bir hırsız vardı anġulmali hırsız o hayatında arhatlığa erişecekti…
- arıġ sıfat OrhonUygurKarahanlı4. anlam: koru bahçe mait lumbini adlı koruda…
- ataḳavati özel ad Uygurtanrısal şehir alakāvatī ataḳavati adlı tanrısal şehirden…
- ay-işvarastan özel ad Uygur…arşılığıyla ayişvarastan denen büyük egemenliğe erişilecek’ adlı yer ayişvaraşdan adlı egemenlik yerinde oturup…
- açatştru özel ad Uygurbir hükümdarın adı açatştru adlı bir hükümdar vardı…
- açiti özel ad Uygur…etisi zamanındaki rahip adı şakyamuni’nin öğretisinde açiti adlı bir rahip idiniz açiti rahip gibi…
- aşoḳ isim OrhonUyguraşoka ağacı saraca asoca lumbini korusunda aşoka adlı harika ağacın altında çince 无憂 karşılığıyla…
- badira özel ad Uygurbir bodisatva adı badira adlı tutkusuz bodisatvanın kutsallığına eğiliriz…
- bagirati özel ad Uygur…bir ırmak adı bhāgīrathī himavat dağının yöresinde bagirati adlı ırmağın kıyısında…
- başaġut Uygur…lamda anlamı kesinleşmeyen söz önde gelen baş maudgalyāyana adlı baş öğrenci…
- bere isim Uygur…rım fersah geniş yarım fersah derin yetmiş fersahlık tapana adlı büyük cehennem yedi yüz bin fersahlık mızrak gibi yapıp…
- birök bağlaç Uygur…er kız isterse güzel bir kız da getirir eğer bu karşılaşma’ adlı fal gelirse eğer bu öğretiyi işitip eğer öyleyse eğer hiçbir zaman böyle arı öğret…
- boşġutsuz sıfat Uygur…n bu dördüncü öğrenimini tamamlamış arhat rahiptir öldüren’ adlı öğrenimini tamamlamış canlı öğrenimini tamamlamış diye öğrenimini tamamlamışların …
- braḫmawati özel ad Uygur…it’te maitreya’nın annesi brahmāyu brahmanın eşi brahmavatī adlı hatun brahmavatī hatunu görüp…
- braman isim Uygurbrahman rahip sınıfından kişi brahmāyu adlı brahmanların beyi biri beyler soyu ikincisi brahman soyu badari brahman brahmanların şastrasında eğer br…
- brḫmayu özel ad Uygur… maitreya’nın babası hükümdarın baş rahibi purohit brahmāyu adlı brahmanların beyi maitreya buda’nın babası purohit brahmāyu brahmāyu brahman bana …
- brḫmi isim Uygurbrāhmī yazısı brāhmī adlı yazıyı mı öğrenmeyi düşünüyorsunuz altmış dört harfli brāhmī adlı yazıyı yazıp bu yazının adına brāhmī denir…
- btanati özel ad Uygurbir rahip adı adlı ağır hasta rahip…
- buluŋsuz sıfat Uygurköşesiz sınırsız köşesiz kenarsız adlı halkı…
- butanusimirti isim Uygur…skritçe buddhānusmṛti buda’yı anma meditasyonu buda’yı anma adlı buddhānusmṛti meditasyonu…
- buçġaḳsız sıfat Uygurkenarsız sınırsız ile köşesiz kenarsız adlı halkı ülkesi kenti eşsiz sınırsız…
- bökteg Uygurparçalı bağlamda anlamı kesinleşmeyen söz saṃghārāma adlı yedi tür erdem yapmanın karşılığını ürününü…
- darmaruçi özel ad Uygur…arından birinde bir hükümdar adı her şeyden önce dharmaruci adlı hükümdarken dharmaruci adlı bir hükümdar vardı…
- darmatiratė özel ad Uygur…ka bölümü öğretmen dharmatrāta’nın yazdığı abhidharmahṛdaya adlı şastrada…
- darmaviçayė özel ad Uygur… anılan bir öğretmen adı tıpkı dharma ’nın abhidharmahṛdaya adlı şastrasında söylediği gibi…
- darnı isim Uygur…i bir kez işitse bu daraninin sesini işittirse uṣṇīṣavijayā adlı darani darani büyüsünü tutanlar büyük beden adlı daraniyi eksiksiz okuyup bitirse…
- didimlig sıfat Uygurtaçlı başlarında kirīṭa adlı taçlı altın taçlı cihan hükümdarlarına…
- emrenç Uygur…ründüğü biçimler sayılırken yüce varlık adı olarak eğer ulu adlıların görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa ulu hükümdar efendi anlamı beklenir…
- ençe Uyguranlamı kesinleşmeyen söz maitrisimit bedenini koruyan adlı öğrenimini bitirmiş varlık vardır yine kalın akıllı ise…
- erdini isim UygurKarahanlı3. anlam: …arının yedi hazinesi ratna yedi hazinesini bırakıp yaśovatī adlı hatun hazinesi…
- erinç edat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: u ıı’de zavallı yoksul kāminī adlı zavallı hizmetçisi…
- erşide Uygur…amı kesinleşmeyen söz maitrisimit tıpkı inci mücevher yeşim adlıların konmuş gibi bir kap mahfaza olmalı…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.