Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 29 madde
bilgisiz 2
bilgisizlik 4
- bilmemek isim Uygurbilgisizlik
- biligsizlik isim KarahanlıBilgisizlik, cahillik
- bil- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: bilerek sönme; bilgisiz sönme; bilgisizlik
- biligsiz sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: bilgisizlik
bilgisiz sönme 1
- bil- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: bilerek sönme; bilgisiz sönme; bilgisizlik
bilgisizliğe ait 1
- biligsizlig sıfat UygurBilgisizliğe ait, bilgisizlikle dolu
bilgisizlikle dolu 1
- biligsizlig sıfat UygurBilgisizliğe ait, bilgisizlikle dolu
islam öncesi bilgisizlik çağı 1
- cahiliyyet isim Karahanlıİslam öncesi bilgisizlik çağı, onun töresi ve hükmü
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “bilgisiz” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ajan Karahanlıtek tanıklı bağlamda dünya yerinde durur bilgisiz için bu dünya cennettir…
- az sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …udist metinlerde tutku hırs şehvet üç zehirden biri öfke ve bilgisizlikle birlikte anılır tutku işi yüzünden tutkulu öfkeli kibirli tutku yüzünden …
- bahasız sıfat Karahanlıdeğersiz bu cahil bilgisiz kişi değersiz bir para gibidir…
- berklig sıfat UygurKarahanlı…ıkı bağlı sımsıkı tutulmuş dili sıkı tutulmuş kişi konuşmaz bilgisizin dili her zaman sıkı tutulmalı cimrinin eli pek sıkıdır…
- bilge sıfat OrhonUygurKarahanlıbilge bilgili akıllı ey bilge bilgisizin derdine sen deva ol onların arasında bilge bir kişi ben kendim bilge tunyukuk türk bilge kağan bilgelere…
- bir sayı OrhonUygurKarahanlı4. anlam: …ki birbirine bunların biri öbürüne düşman bir bilgiliye bin bilgisiz…
- bişi Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz bu cahil bilgisiz değersiz…
- buyansız sıfat Uygursevapsız erdemsiz günahlı sevaplı sevapsız hareketsiz bilgisizliğin olgunlaşmış sonucu erdemsiz eylemdir erdemsiz olma tehlikesi artar…
- buşı isim UygurKarahanlı2. anlam: kb öfke öfkeli insan öfkelenirse bilgisizleşir aceleci öfkeli huylu…
- dinar isim Karahanlıaltın para dinar bilgili kişi değerli dinardır bilgisiz cahil değersiz bir şeydir insana iki vadi dolusu dinar verilse…
- esrük sıfat UygurKarahanlı…rhoş gibidir sarhoş kişi gibi sendeleyerek yürür sarhoşluğu bilgisizliği yüzünden maniheist metin…
- haḳ isim Karahanlıhak gerçek doğru sana gelen haktan bilgisize doğru söz tatsızdır bil ki o hak peygamber…
- ḫali sıfat Karahanlı…z kaldı yalnız kaldıklarında size parmak uçlarını ısırırlar bilgisiz iliksiz kemik gibi boştur ya da rüya gibi boş durmadan geçer…
- ḫayr isim Karahanlı…n hayır kulağıdır rabbimi anmak için hayır sevgisini sevdim bilgisizlik içinde hayır nerede kaldı insan işin iyisinden çok hayır bulur hayırlarda y…
- hiç zarf Karahanlı…r veremez yetmiş kez istesen de tanrı onları hiç bağışlamaz bilgisizle hiçbir sözüm yok hükümdar sözünü kesti hiç ses çıkarmadı hiç şüphe yok…
- iglig sıfat UygurKarahanlıhasta bilgisiz kişi hep hastadır ağır hasta rahip hasta ya da yolculukta iseniz tıpkı ağır hasta kişi gibi…
- ikinti sayı UygurKarahanlı2. anlam: birbiri ne bilgelik ile bilgisizlik özleri bakımından birbirine karşıttır akraba cariye köle birbirine karışır birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayı…
- ay- fiil OrhonUygurKarahanlı…ülmiş cevap verip dedi gönül sırrını sıkı tut dille söyleme bilgisize rüyanı anlatma dille söylenmemeli şimdi söyledim hile yener hangi söylediğin …
- bulul- fiil UygurKarahanlı…de edilir bilgiyle sönme kirsiz öğede bulunmaz önce bulunup bilgisiz sönme bilgi gücüyle elde edilecek sönme dilek gibi bulundu…
- bölül- fiil Uygur…rılmak oradaki söz bölünüp üç olur beden ve canın ayrılması bilgisizlik bölünüp üç olur mezhepler bölünüp on sekiz olmuş…
- eg- fiil UygurKarahanlı…sından boyun eğ zenginleşirse halkın yufkası bile baş eğmez bilgisiz anlayıp artık boynunu eğsin düşman görüp erisin boyun eğip yatsın…
- çöker- fiil Karahanlıçökertmek alçaltmak aşağı düşürmek bilgiyle bilgin yükseldi bilgisizlik insanı aşağı çökertti…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.