Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “cömert” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• artlap Karahanlıtek tanıklı fiil biçimi cömert bey kılıçla üstün gelip alır…
• ‘ata isim Karahanlıarapça aṭā’ bağış ihsan şan mürüvvet cömertlik bunların hepsini tanrı şahıma bağışladı…
• ‘ayb isim Karahanlı…surlarını erdem sayar kişinin kusurunu görürsen açığa vurma cömertlik bütün ayıp kirini yıkar dünyanın kusurlarını anlatır…
• bedi‘ sıfat Karahanlıarapça eşsiz benzersiz onun iyiliği cömertliği eşsiz ihsanı…
• birr isim Karahanlıarapça iyilik onun iyiliği cömertliği eşsiz ihsanı…
• bulıt isim UygurKarahanlı…utu gölge olarak indirdik bulut arasından güneş doğmuş onun cömertliğinden bulut utanır boz bulut ilerledi…
• cah isim Karahanlımevki itibar saygınlık cömertlik şerefi itibarı ve güzelliği artırır…
• can isim Karahanlıcan ruh hayat malını bedenini canını feda etti cömert canını ve bedenini feda edendir ölüm şüphesiz bir gün gelir dirilmiş bu canlının canını alır s…
• cėmal isim Karahanlı…llik yüz güzelliği ey dünyanın güzelliği büyüklüğe süs olan cömertlik şerefi itibarı güzelliği artırır onların güzellikleri hoşuna gitse de…
• dėrman isim Karahanlıçare ilaç derman cömertliği iyilikleri iki dünyanın dermanıdır…
• elig isim OrhonUygurKarahanlıel sıkıştığım yerde elimi tut elin halka uzun cömert güçlü ise her iyiliğe el uzat eli cömert yüreği uyanıktı elli yaşım bana elini değdirdi yüzünüz…
• ersig sıfat Karahanlı…alıp çalışsa ey yiğit kahraman beni yalnız bırakma ey yiğit cömert zorbanın başını kes dördüncüsü o yiğit kahraman ali’dir…
• etmek isim Karahanlı…ek kb’de hep tuz ekmek konukseverlik sofra tuz ekmek sahibi cömertlerin başıdır ün ve ad dilerse tuz ekmek yedirsin tuzu ekmeği bol huyu ne yumuşak…
• gül isim Karahanlıgül yumuşaklık bir bahçe gibidir cömertlik kırmızı güldür…
• ḫalḳ isim Karahanlı… o halkın seçkini insanların kutlusudur halka göğsünü gerip cömert canını halkla halk için feda eder yaratıkların dirilişi de böyledir…
• ḫas sıfat Karahanlı…seçkin bir peygamberdi hükümdara yakın özel bir hacip vardı cömertliği avam da havas da bütün halk över…
• hilm isim Karahanlıhilim yumuşaklık sabır cömertlik bir yapı gibidir yumuşaklık onun temelidir ya da yumuşaklık bahçe gibidir cömertlik kırmızı güldür…
• ihsan isim Karahanlıihsan bağış iyilik onun iyiliği cömertliği eşsiz ihsanı…
• artur- fiil OrhonKarahanlı…k onların imanını artırdı hizmetini her gün artırarak gitti cömertlik şerefi makamı güzelliği artırır iyilik edenlere ödülü artırırız…
• aw- fiil Karahanlıtoplanmak üşüşmek çevresine akın etmek cömert alırsa toplar insanlar ona üşüşür hür insanlar bu üç şeye yönelir çevresini sarıp kuşatalım…
• baġışla- fiil Karahanlıbağışlamak vermek cömert ol bağışta bulun içir ve yedir…
• egil- fiil Karahanlı…boy aşağı eğildi eğilmiş eski hurma dalı gibi eğilmez gönlü cömert kişi eğer bu tanıktaki eger fiil biçimidir…
• ildür- fiil Karahanlıindirmek eğip yere indirmek il- inmek’ fiilinden cömertlik büyük dağın başını eğip yere indirir ölüm kaldırdığı başı kara yere indirir…
• çawlan- fiil Karahanlı…nlenmek adı yayılmak kişiye kut gelir adı ün kazanır beyler cömert olursa adları ünlenir insan bilgiyle yücelip ünlenir…