Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “hastalık” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• ada isim Uygur2. anlam: ikilemesi her türlü tehlike ve engel hastalık ağrı tehlike ve engel getirir…
• adasız sıfat Uygur3. anlam: esenlik içinde tehlikesizce hastalıksız esen duralım…
• afsunçı isim Karahanlı…i eden bunlardan sonra efsuncular gelir yel ve cin çarpması hastalıklarının hekimleri bunlardır…
• anityat sıfat Uygur…skritçe anitya geçici kalıcı olmayan yaşlılık geçicidir her hastalık acı ve hep süregendir geçici gönülle…
• aralıġ sıfat Uyguraralıklı nöbetli hastalık aralıklı nöbetli olsa da…
• açaġı isim Uyguracı sıkıntı on iki halkalı oluş zincirinin anlatımında hastalık ve acı çekme ile birlikte sayılır acı çekmek hastalıkla sıkıntı çekmek belirir…
• baġır isim UygurKarahanlı…r şefkatli birini bulursan bağrına bas ciğerden kaynaklanan hastalık bağrımın yarasını sağalttı oğlum bağrımın ateşi ciğerparem…
• baḫıllıḳ isim Karahanlıcimrilik cimrilik ilaçla iyileşmeyen bir hastalıktır cimriliği hangi dil över cimrilik eden ve insanlara cimriliği buyuranlar onlara lütfundan verin…
• bosuş isim Uygur…i inler durur kaygılı gönlü bırak kaygı tasa acı kaygı tasa hastalık ve ağrılar…
• em isim UygurKarahanlı…kuşkusuz zehir kılar bu açgözlülük ilacı devası olmayan bir hastalıktır hırs hastalığının ilacını kim bilir tanrılar tanrısı buda’ya yiyecek içecek…
• emgeksiz sıfat UygurKarahanlı… acısız mutlu kılayım öteye dönmeyi zahmetsiz kolayca anlar hastalıksız acısız tehlikesiz olur burada zahmetsiz kalmak yok burası cehennem dir sila…
• emçi isim Karahanlıhekim ilaç veren bütün hastalık ve dertlere bu hekimdir hekim görse ilaçla hastalığını tedavi eder bunlar cin çarpması hastalığının hekimleridir her…
• er isim OrhonUygurKarahanlıer erkek adam kişi insan bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır akıl bilmeyene öğüt öğretir kuş kanadıyla er atıyla yükselir bey adam atına doğru gi…
• ḫut- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi u ıı hastalık tasvirinde hekimlerce ayrılıp bırakılmış olsa da…
• iwe zarf Karahanlı…n işlerin pişmanlığı yarındır aceleyle pişmiş yemeği yersen hastalık olur bu ikisiyle işe aceleyle yaklaşma ölüme hazırlan çabucak ibadet et uyguns…
• çaia özel ad Uygur…ı sanskritçe chāyā insanı çarpan kötü ruhlardan birinin adı hastalık getiren ruhlar sayılırken ile çhaya çarpmasından çarpmasından koruma dileği…
• adḳan- fiil Uygur2. anlam: …apışmak bağlanmak uyup ardınca yapışıp tutup doğum yaşlılık hastalık ölüm nedenlerine tutulmuş canlılar…
• adırtlan- fiil Uygurincelenmek hastalık teşhis edilmek ağır hastalığa yakalanıp hekimlerce incelenip…
• bert- fiil OrhonUygurKarahanlı…inleme gönlü kırma sevgili anacığımın gönlünü nasıl kırayım hastalık yüzünden seni incitmek için…
• egir- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: çevirmek kuşatmak sarmak hastalık dert seni sardı cinler periler kuşatır dokuz adamı kuşatarak vurdu toŋa tigin’in yas töreninde kuşatıp öldürdük ya…
• emged- fiil Uygur…ye edip hor görüp eziyet ederek kederlendirdiysem denk denk hastalık ağrı tehlike getirir eziyet eder abhidharma çevirisinde kurutur acı çektirir d…
• emget- fiil OrhonUygurKarahanlı…e eziyet ettiler uysal iyi kişileri köle ettim eziyet ettim hastalık dert seni sardı eziyet etmek için halkı üzmeyin sıkıntıya sokmayın hizmetle ke…
• ėsi- fiil Uygurısınmak ateşlenmek hastalık için sıtma nöbetli ateş ateş türünden bütün hastalıkları gidersin bir gün-bir gecelik nöbetli ateşi iki günlük nöbetli a…
• ėt- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: onarmak iyileştirmek yoluna koymak onun beyliği hastalıkları iyileştirecek ilaçtır işini yoluna koyayım diye ölümden sonra tanrı işimi yoluna koysun…
• ėwiş- fiil Karahanlı…iriyle yarışmak küfürde yarışanlar seni üzmesin kalplerinde hastalık olanların onların arasına koştuklarını görürsün…
• çal- fiil Karahanlıyere çalmak fırlatıp vurmak ağır hastalık gelip onu tutup yere çaldı tutup aşağı çaldı sahibini yere çalar ondan kaçar…