Yer haritası
Derlemde anılan yerler ve boylar: yazıtların Ötüken’i ve Kögmen’i, Budist metinlerin Magadha’sı, Kur’an çevirisinin Mekke’si. Bir işarete tıklayın; derlemde hangi eserlerde, hangi cümlelerde geçtiğini ve birlikte anıldığı adları görün.
yerboy, halkeserin yeri
konumu tartışmalıbüyüklük: derlemdeki geçiş
Sürükleyerek kaydırın, tekerlek ya da iki parmakla yakınlaştırın. Adlar derlemde yazıma göre eşleştirilir; konumlar derlemden değil, Türkoloji ve tarih çalışmalarında genel kabul gören özdeşleştirmelerden gelir ve her yerde kesinlik düzeyi belirtilir. Altlık: Natural Earth (kamu malı); bugünkü sınırlar gösterilmez.
Bütün yerler ve boylar
| Ad | Tür | Özdeşleştirme | Geçiş | Eserler |
|---|---|---|---|---|
| Boy ve halk | Türk halkı ve devleti; yazıtlarda “türük bodun”, sonraki metinlerde Türk ve Türk dili. genel kabul (haritada yok) | 157 | BK KT Mait T KB | |
| Yer · ülke | Çin; yazıtlarda Tang imparatorluğu (işaret başkent Çang-an’dadır). Budist metinlerde Tavgaç ve Çin. genel kabul | 60 | KT BK T O ŞU | |
| Boy ve halk | Oğuzlar, Tokuz Oğuz boyları; işaret Tola yöresindeki yurtlarındadır. yaklaşık | 41 | BK T KT ŞU O | |
| Boy ve halk | Karluklar; 8. yüzyılda Altay ile Tarbagatay arasında, sonra Yedisu’da. yaklaşık | 25 | ŞU KÇ BK | |
| Yer · dağlık orman | Hangay dağlarının ormanlık kesimi; Köktürk ve Uygur kağanlarının kutsal yurdu ve merkezi. genel kabul | 23 | KT ŞU BK T KB | |
| Boy ve halk | Yenisey Kırgızları (Minusinsk yöresi). genel kabul | 22 | BK KT T ŞU Sü | |
| Boy ve halk | Yedisu’daki Türgiş kağanlığı. genel kabul | 14 | BK T ŞU KT KÇ | |
| Boy ve halk | Yazıtlarda Kırgız ve Çiklerle anılan bir boy; yurdu kesinleşmemiştir. tartışmalı (haritada yok) | 12 | BK KT KÇ T | |
| Boy ve halk | Türk devletinin batı kanadı. genel kabul (haritada yok) | 12 | KT BK KÇ T Tes | |
| Boy ve halk | Tatabılar (Kumo Hi), Kıtanların komşusu. yaklaşık | 12 | BK KT KÇ | |
| Yer · geçit | Demir Kapı: bugünkü Özbekistan’da Buzgala geçidi; yazıtlarda Türk ülkesinin batı ucu. genel kabul | 11 | KT BK T KÇ | |
| Boy ve halk | Beşbalık yöresindeki Basmıllar. yaklaşık | 10 | ŞU DLT BK | |
| Yer · ülke | Hindistan; enetkekçe ‘Sanskritçe’. genel kabul | 10 | Mait Abh | |
| Boy ve halk | Otuz Tatar, Tokuz Tatar: doğu Moğolistan (Kerulen yöresi). yaklaşık | 10 | ŞU BK KT Tes | |
| Boy ve halk | Kıtanlar (Şira Müren yöresi). yaklaşık | 10 | BK KT KÇ | |
| Boy ve halk | Uygurlar; işaret Orhon’daki başkent Ordu Balık’tadır (840 sonrası Turfan yöresi). yaklaşık | 9 | Tes DLT BK ŞU | |
| Yer · ırmak | Selenge ırmağı; Uygur yazıtlarında kağanın yaylak ve savaş alanı. kesin | 8 | ŞU BK | |
| Yer · dağlık orman | Altay dağları. genel kabul | 6 | T BK | |
| Yer · ırmak | İrtiş ırmağının yukarı çığırı (Altay’ın batısı). kesin | 6 | T DLT BK ŞU | |
| Yer · ırmak | Ganj ırmağı; Budist metinlerde kumu sayısızlığın ölçüsüdür. kesin | 6 | Mait KİP Sukh ShoR Tövbe | |
| Yer · dağ | Sayan dağları (Tannu-Ola ile birlikte); Kırgız yurdunun güney sınırı. genel kabul | 6 | BK KT ŞU | |
| Boy ve halk | Türk devletinin doğu kanadı (şadın yönettiği boylar). genel kabul (haritada yok) | 6 | BK ŞU KT Tes | |
| Yer · ova | Shandong ovası; yazıtlarda doğuda ulaşılan en uzak yer. genel kabul | 6 | KT T BK | |
| Yer · savaş yeri | Çoğunlukla Urungu ırmağı kıyısında (Cungarya) bir yer sayılır. tartışmalı | 5 | BK KT T | |
| Yer · dağlık orman | Büyük Hingan dağları; yazıtlarda Türk ülkesinin doğu ucu. genel kabul | 5 | BK KT | |
| Yer · ülke ve halk | Tangut (Batı Hsia) ülkesi ve halkı; Ordos–Kansu yöresi. yaklaşık | 5 | DLT BK | |
| Yer · ülke | Tibet. genel kabul | 5 | KT BK | |
| Boy ve halk | Issık Göl yöresindeki Çigil boyu. yaklaşık | 5 | Man KB ŞU | |
| Yer · ülke ve halk | Doğuda anılan bir halk; çoğunlukla Kore (Goguryeo) ya da Mançurya halkı sayılır. tartışmalı | 4 | KT BK | |
| Yer · ülke | Magadha ülkesi (Ganj ovası; işaret Pāṭaliputra’dadır). genel kabul | 4 | Mait ShoR | |
| Yer · ülke | Medyen (Midyan): Arabistan’ın kuzeybatısı; Şuayb’ın kavmi. yaklaşık | 4 | KuT | |
| Yer · ülke ve halk | Soğdiana (Semerkant yöresi) ve Soğdlular. genel kabul | 4 | KT BK T ŞU | |
| Yer · kent | Benares (Vārāṇasī). kesin | 3 | Mait | |
| Boy ve halk | Yer Bayırku: Tokuz Oğuz boylarından. tartışmalı (haritada yok) | 3 | KT | |
| Yer · ülke | Kuzey Çin (Kitan/Liao ülkesi); KB’de Çin mallarının geldiği yer. yaklaşık | 3 | KB | |
| Boy ve halk | Yukarı Yenisey (Tuva) boylarından Çikler. yaklaşık | 3 | ŞU | |
| Yer · dağlık orman | Ötüken’in güneyinde; genellikle Yin Shan (İç Moğolistan) dağları sayılır. tartışmalı | 3 | KT BK T | |
| Yer · ülke | Agni (Karaşehir); Maitrisimit’in çevirmeni Aryaçantri’nin yurdu. genel kabul | 2 | Mait | |
| Yer · halk | Yas törenine elçi gönderen halklar arasında (Avarlar?); özdeşleştirmesi tartışmalı. tartışmalı (haritada yok) | 2 | KT BK | |
| Yer · bölge | Talas ile Balasagun arasındaki bölge. genel kabul | 2 | Man | |
| Yer · bölge | Dakṣiṇāpatha: Hindistan’ın güneyi (Dekken). yaklaşık | 2 | Mait | |
| Yer · kent | Karahanlıların merkez kentlerinden; Kutadgu Bilig burada hükümdara sunuldu. kesin | 2 | AH | |
| Yer · kent | Medine. kesin | 2 | KuT | |
| Yer · kent | Mekke. kesin | 2 | KuT | |
| Yer · ülke | Rum (Bizans); yazıtlarda yas törenine elçi gönderenler arasında. genel kabul | 2 | KT BK | |
| Yer · kent ve ırmak | Talas kenti ve vadisi (bugünkü Taraz–Talas yöresi). kesin | 2 | Man | |
| Yer · kutsal yer | Yazıtlarda anılan kutsal bir yer; konumu kesinleşmemiştir. tartışmalı (haritada yok) | 2 | BK | |
| Yer · savaş yeri | Kül Tigin yazıtında anılan bir yer; konumu kesinleşmemiştir. tartışmalı (haritada yok) | 2 | KT | |
| Yer · ırmak | Bugünkü Tuul ırmağı (Moğolistan). kesin | 2 | BK T | |
| Yer · ırmak | Sarı Irmak (Huang He). genel kabul | 2 | KT BK | |
| Boy ve halk | Bilge Kağan yazıtında anılan bir boy. tartışmalı (haritada yok) | 2 | BK | |
| Yer · manastır | Ṛṣipatana (Sarnath) Geyik Parkı; Buda’nın ilk vaazını verdiği yer. kesin | 1 | Mait | |
| Yer · kent | Buhara. kesin | 1 | KT | |
| Yer · dağ | Himalaya dağları. kesin | 1 | Mait | |
| Yer · vadi | Mekke ile Taif arasındaki vadi; Huneyn savaşı. yaklaşık | 1 | KuT | |
| Yer · ülke | Mısır. kesin | 1 | KuT | |
| Yer · ırmak | Seyhun (Siriderya); adı ‘İnci ırmağı’ demektir. genel kabul | 1 | KT | |
| Yer · tapınak | Cāpāla tapınağı (Vaiśālī yakını). yaklaşık | 1 | Mait | |
| Yer · koru ve manastır | Jetavana (Śrāvastī). kesin | 1 | ShoR | |
| Yer · ırmak | Volga ırmağı. kesin | 1 | DLT | |
| Eserin yeri | Kutadgu Bilig’in yazarı Yusuf Has Hacib’in kenti; eser Kaşgar’da sunuldu (1069/70). genel kabul | — | KB | |
| Eserin yeri | Tonyukuk yazıtının bulunduğu yer (Nalayh yakını). kesin | — | T | |
| Eserin yeri | Kaşgarlı Mahmud Dîvânu Lugâti’t-Türk’ü burada yazdı (1072–1077). kesin | — | DLT | |
| Eserin yeri | Maitrisimit’in Hami nüshasının bulunduğu yer. kesin | — | Mait | |
| Eserin yeri | Kül Tigin (732) ve Bilge Kağan (735) yazıtlarının bulunduğu yer, Orhon vadisi. kesin | — | KT BK | |
| Eserin yeri | Uygur yazmalarının büyük bölümünün bulunduğu vaha (Uigurica, TT, Manichaica, Huastuanift). kesin | — | U TT Man Huast |