aya- fiil

56 geçiş 15 biçim 8 eser Mait Abh U Sek ShoR KİP TT KB Anlam haritasında göster

Tanım

Saymak, saygı göstermek, ağırlamak; çoğunlukla “aġırla-” ile ikileme: “ayayu aġırlayu yükünür men” saygıyla, hürmetle eğilirim; “ayayu aġırlayu tutmış kergek” saygı ve hürmetle tutmalı; “burḫanag ayap aġırlap” Buda’yı sayıp ağırlayarak; “burkanag ayaġalı aġırlaġalı kelirler” Buda’yı saygıyla ağırlamaya gelirler; “bramanlarıġ ayayur aġırlayurlar” brahmanları sayar, ağırlarlar; “aġar ayamaḳın” büyük bir saygıyla; “ayamaḳ aġırlamaḳ” saygı ve hürmet; “edremlig kişilerig ayaġıl” erdemli kişilere saygı göster; “yėrtinçülügler üze ayaḳalı tekimlig bolur” dünyalılarca saygı görmeye layık olur; “yirig orunuġ ayamış aġırlamış kergek” o yeri sayıp ağırlamalı. Tanıklar: KİP Mait4 U TT
(KB) Esirgemek: “ayama oġul ḳızḳa berge” oğula kıza sopayı esirgeme. Tanıklar: KB

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

ShoR 7.2 “ayımışımın” (parçalı bağlam, Çince 放捨 ‘bırakıp vazgeçme’ yanında) bu fiile bağlandı; okunuş kesin değil.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): aya- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (15):

ayayu 28 ayamaḳın 8 ayamaḳ 3 ayap 3 ayayur 3 ayamış 2 ayama 1 ayamaġ 1 ayamıs 1 ayamışın 1 ayasar 1 ayaġalı 1 ayaġıl 1 ayaḳalı 1 ayımışımın 1

Jut.Sek.T-1.53 (Ib)	------ bitiser oḳısar tüketi törüsinçe	ayayu	aġarlayu tapınu udunu
Jut.Sek.T-1.74 (Ia)	örletser yme bo nom bitigig oḳıtsar	ayayu	aġrlayu tapınu
Jut.Sek.T-1.132 (Ia)	tutar erdiler bitiyü oḳıyu	ayayu	aġrlayu tapınur udunur ertiler
Jut.Sek.T-1.144 (IIc)	yavışġun yıdın yıparın inçe	ayayur	aġırlayurlar tapınur udunur

“aya” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).