İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

üç

413 geçiş 8 biçim 23 eser AbhMaitKBShoRSekUŞUTT Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): üç — yalın hâliyle 7.163 kez

Çekimli biçimler (7):

Abh Abhidharma (Shogaito)

138 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 36–39 … lar-ta kirlig-i-niŋ uġur-ında anın bolur üçün olar-nıŋ aḳılmaḳ-ı evrilmeki üç uġuş-lar-ta beş ajun-lar-ta tört tuġum-lar-ta tınlġ yėr -tinçü-nüŋ idiş yė …
Abh.Sho. 875 birök tarġarmasar bu kirlig bilmemekig ödrü bolur üç türlüg kirikmek-ler-niŋ turmaḳ-ı.
Abh.Sho. 1702 bu üç türlüg bilge bilig -ler ḳayu töz-lüg ol tėp tėser.
Abh.Sho. 3001 anın söz-lemiş ol ulatı üç türlüg ėdigsiz-ler erür ol aḳıġ-sız tėp.
Abh.Sho. 3795–3797 … kirlig ulatı öz-li adın-lı-nıŋ kezig -indeki kirsiz bular üçegü-te yumdaru üç ödki adḳantaçı niz -vanı-lar-nıŋ pirapdi-sın tarġarmış üçün.

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

93 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.20–24 tėp ol oġurka kataglananıp bu teŋri burkannıŋ üç asaŋı yüz m(a)aḳ(a)lp--ta kataglanmışın tujit teŋri yėri--ntin kodı ėnip a …
Mai.Tek.025.11–14 arka / üçünç üç yigirmi p(a)t(a)r bay er inçe tėp tėdi.. kamag üdün kalın kuvrag aşın içgü …
Mai.Tek.057b.02–05 … leri küçlüg küs(ünlüg) ? ... -keçi küniçi.. irig sarsıg köŋüllüg erdiler.. üç erdniniŋ edgüsi / / ... sizıḳ köŋül turġururlar erdi..
Mai.Tek.080.17–22 ... kimniŋ köŋüli bu üç ... - / edgüler birle katılu karılu ... -urġalı ögrenmiş erser.. ol antag …
3b-24 ü[ç] [uluşlarda yme burḫan] ḳut[ın bul]mazlar . .

KB Kutadgu Bilig

62 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 142 üçi yazḳı yulduz üçi yayḳı bil / üçi küzki yulduz üçi ḳışḳı bil
KB 804 ḳamuġ üç adaḳlıġ köni tüz turur / ḳalı bolsa tört kör bir egri bolur
KB 2412 bu üç neŋke bolur tapuġçı ḳulı / munı tutsa begler ḳamuġ neŋ ulı
KB 3576 bu üç neŋ sewinçi tatıġı ḳamuġ / aḍın üçke tegmez ay ilde uluġ
KB 4501 saḳınuḳ arıġ bolsa aşlı bolur / ol üç neŋ bu yirde bolur ay unur

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 1.3/36–38 … ]n tartıtılmış öŋ tép : alqu atqandaçı-qa atqanġu bolmaq üz-eki öŋ [er]ser üç töz-lüg köŋül biligi tüz-ü uyur üçün yinçürgeli istegeli : atqanġu-lar mon …
Sho.Rosia 2.2.5.R /1–2 üç üdki savlarıġ ötgürü yaruq yaşuq bilteçi alqu ters nomluġ tirtilarıġ adaq …
Sho.Rosia 3.1.4.R /4–6 birök qayu kişiniŋ qutı bu[yan]ı yoq erip /// bütmez erser : ötrü küntemek üç qata ög [darniġ] // üçer qata sözleser montaġ qılı yéti kün tolsar //[ne] …
Sho.Rosia 4.2.2/1–2 anı barça aŋ’ilki énç qut qolu küsüş öritü teginür mn üç ertini yértinçüte ür kéç turzun tép
Sho.Rosia 6.2.2.3 … eser sn atasın anas[ın] /// 10) /// çḫşpt-ıġ 颇聞四文 neçök ol eşid[ür mü] 11) üç qıdıġ balıq-taqı ıraq el-teki /// 11) [ulatı adın] üç qıdıġ yérdeki kişi-l …

Sek Sekiz Yükmek

19 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.017 (IIc) üküş tŋrim üç erdinike tapıġıçı tınlġlar az yekke
Jut.Sek.T-1.68 (Ib) bo nom bitigig evinte oḳıtsar ulatı üç ḳata oḳımışta bo
Jut.Sek.T-1.201 (Ib) nom idişi titir kim ḳayu üç aġılḳ --- iki ygrmi bölük nomuġ
Jut.Sek.T-1.285 (Ia) törü toḳu ḳılıp üntürür künte bo --- bitigig üç ḳata oḳızun
Jut.Sek.T-1.343–344 (IIc) künte bo nom bitigig üç ḳata oḳızun ḳızlı küdegülike uluġ törü toḳu ḳılmış

U Uigurica I-IV

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II S.2b-23–25 tutyaġ yme munta üç engim sansar-daḳı nızvanılar oġrınta tört türlüg adrılur-lar
U II, T. II Y. 52,1-15–19 … mkintrasini ėlig tört yingaḳ . . . [-tın] kelmiş arḳış yalavaç-larıġ oḳıp üç ai-ta kin svayambar yaŋı kün ḳılḳuluḳ savlarıġ barça olar-ḳa tözü tükedi s …
U II, T. III M. 225-7 … uġ-ın T. III M. 225. yėrtinçü-teki arḫant-lar-ḳa ertmis kelmedük közünür üç öldeki-ler-ke .. yükünürmn surtapan-lar-ḳa .. yükünürmn sakartakam-lar-ḳa …
U II, T. III, M. 225.-12.-5 … sarva tusda . . . . . svaḳa .. bu darnı-larıġ buy . . . . . alḳu ada-larta üç . . . . . krgek ..
U II, T. II, Y., 48-59–62 … ötrülmiş edgü öd-ke ḳutluġ ḳolu-ġa ḫutluġ ḳoin yıl üçünç ai üç otuz-ġa mn üç erdini-ke pk ḳatıġ süzük kirtgünç köŋülüg upasanç ütret burḫan-larıġ öp sa …

ŞU Şine Usu Yazıtı

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU K 7 içgerip yana yorıdım ḳayra başınta üç birküda ḳan süsi [birle] [k]atıltı[m] anta (...)
ŞU K 11 üç ḳarluḳ yablaḳ saḳınıp teze bardı ḳurıya on oḳ[k]a kirti lagzın yılḳa t[oḳı …
ŞU G 1 … [alla]p keçdim bir yėgirminç ay sekiz yėgirmike .... yoluḳdım bulçu ügüzde üç ḳarluḳıg
ŞU G 4 … şayın tėmiş basmıl yaġıdıp ebimrü bardı anı içgermedim taşdıntan üç ḳarluḳ üç ıduḳ tı . türgiş ... o/uU ...ötükente ben
ŞU G 14 … ] k ... (...) t'o/u (...) -miş . zl .... -medi ḳan (...) ançıp sekizinç ay üç yaŋıḳa yor[ıdım?] [ḳar]Iuḳ tirigi barı<p> türgişke kel[ti] yana tüşip

TT TT I-X

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 2. -28 bėş yek talaşur . üç üzüt öklesür [.]
T II D 178b. 180-17–23 ol üç oġrılar nıŋ birin az nızwanıi oġrınta ölürmiş ayıġ kişiler . üç yblaḳ yolt …
T II D 178b. 180-25–37 … tetrülmk -ig ayıġ ḳılınç iy(i)n bulup közünür ajun -ta ayıġ tüşke-e tekmiş üç eren -ler . . dud oj dib //// kojend . kodom ç //// oe ud oh //// çod yana …
T III 26015.-14 … rtii sansartın . . . . . . . . . . ıdduḳ ḳaŋımz . üstürtii ḳotıı inmeser . üç . . . . . . . . . . üküş telim tınlġ-lar bultıı ertii .
T III D 2604-142–143 ürlüksüz nomlarıġ pükü -ünüp . üç yawlaḳ yolḳa ḳorḳınçın . üstüŋi yėg orun-ta toġḳalı [.] üç tmḳa-larıġ pütü …

BK Bilge Kagan Yazıtı

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK D 5 … bükli : çöl(lü)g ėl : t(a)bg(a)ç : tüpüt : (a)p(a)r pur(u)m : kıırḳ(ı)z : üç ḳuurıḳ(a)n : ot(u)z t(a)t(a)r : kııt(a)ń : t(a)t(a)bı : bunça : bod(u)n : …
BK D 16 … e : t(e)gi : sü[l(e)d(i)m(i)z] : ḳ(a)m(a)ġı beş ot(u)z : sü[l(e)d(i)m](i)z [üç y(ė)g(i)mi [süŋ(ü)şd(ü)m(ü)z : ėll(i)g(i)g : ėls(i)r(e)td(i)m(i)z : ḳ(a)g( …
BK D 32 üç oġ(u)z : süsi : b(a)sa : k(e)lti :
BK D 34 … )n(ı)p / […………………….] y(a)rl(ı)ḳ(a)duḳ : üç(ü)n : m(e)n ot(u)z (a)rtuḳı : / üç [y(a)ş(ı)ma.......................y]oḳ (e)rti :
BK D 41 ḳoor(ı)ġu : (ė)ki üç : kiş(i)l(i)gü : t(e)z(i)p b(a)rdı :

Huast Huastuanift

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II Y. 60 a.-5–6 … [kirtü t(e)ŋrig arıġ nomuġ] biltükümüzde baru . . t(e)ŋrim ėki-i [yiltizig üç ödk]i nomuġ bilt(i)m(i)z . .
T. II Y. 60 a.-21–23 toḳuzunç on ç(a)ḫşap(a)t tutduġumuzda baru üç aġzın üç köŋülün . . üç elgin .. bir ḳamaġ özin töketi tutmaḳ k(e)rgek ert …
T. II Y. 60 a.-21–23 toḳuzunç on ç(a)ḫşap(a)t tutduġumuzda baru üç aġzın üç köŋülün . . üç elgin .. bir ḳamaġ özin töketi tutmaḳ k(e)rgek erti . .
T. II Y. 60 a.-21–23 toḳuzunç on ç(a)ḫşap(a)t tutduġumuzda baru üç aġzın üç köŋülün . . üç elgin .. bir ḳamaġ özin töketi tutmaḳ k(e)rgek erti . .
T. M. 183-9–11 üç y(i)g(i)rm[inç ai t(e)ŋri] künin sayu t(e)ŋrike nomḳa arıġ di[ntarlar ḳa] …

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 27/10a3 … şti anı meryemḳa hem ruh andın bitiŋler taŋrıḳa hem yalavaçlarıŋa aymaŋlar üç tėp yıġlıŋ yaḫşı sizke bütünlükin taŋrı bir taŋrı arıġ ol bolmaḳdın aŋar ʿ …
Ku. T. 31/7a1–2 … ḳılġıl maŋar nişan. aydı: seniŋ nişanıŋ ol kim sözlemegey-sen boḍun birle üç tün tükel
Ku. T. 34/59b2–3 31 ançada ʿarza ḳılındı anıŋ üze kėçe üç aḍaḳın turġan yügrük taziler
Ku. T. 34/80a3 … z cüft törütti sizni analarıŋız ḳarınları içinde törütmek törütmekde kiḍin üç ḳaraŋḳuluḳlar içinde ol taŋrı siziŋ iḍiŋiz aŋar turur erk taŋrı yoḳ meger …
Ku. T. 38/80a1 … r bi-namaz bolmaḳdın uraġutlarıŋızdın eger şeklense siz olarnıŋ ʿiddetleri üç ay ol uraġutlar bi-namaz bolmazlar yüklüg uraġutlar olarnıŋ zamanları ḳoḍs …

T Tunyukuk Yazıtı

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 14 … (i)rye : / t(a)bġ(a)çda : ḳurya : ḳur(ı)d(ı)nta : yırya : oġ(u)zda : (ė)ki üç biŋ : sü- / m(ü)z : k(e)lt(e)çim(i)z : b(a)r mu ne : (a)nça öt(ü)nt(ü)m :
T 15 ş(a)ntuŋ b[(a)lıḳ(k)a] t(a)loy [üg(ü)zk] e : t(e)gürt(ü)m : üç ot(u)z b(a)lıḳ : / sıdı: usın bunt(u)tu : yurtda : y(a)tu ḳ(a)lur (e)rti: …
T 15 (a)rt[uḳ] : [ḳıırḳ(ı)z]: küç[l(ü)g ḳ(a)ġ(a)n : y(a)ġ(ı)m(ı)z] boltı: ol üç / ḳ(a)ġ(a)n : ögl(e)ş(i)p : (a)ltun yış üze : ḳ(a)b(ı)ş(a)l(ı)m t(ė)m(i)ş …
T 32 üç küür(e)g ki[ş]i k(e)lti: s(a)bi: bir: ḳ(a)ġ(a)ni sü t(a)şıḳdı: on oḳ süsi: …

Man Manichaica I-III

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 173b1-42 ėk[inti] kamag ka enti ol üç yeklerig anh(a)rw(a)z(a)nta badı
T II D 176-99–102 bu üç elig t(e)ŋriler kelmekin enmekin erdemin bügüsin bügülenmekin k(a)ltı keli …
T II D 171-174–225 … dguru-glı köŋülüg açıglı yme kögüzüg y(a)rutuglı köni kertü yaŋlag türülüg üç üdki ad(ı)rtlag üdürtlüg [y]örüglüg tirig öz bėrigli y(a)ruk t(e)ŋri yėriŋ …

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II S-39–49 … n atayu tutsar ol tişi et’öz:in ḳodup ulatı burḫan ḳutın utun niz:vanı-lıġ üç aġu köŋülerin yarut[ay]ın [tn]grim bilge bilig köz:lerin açayın t[ŋ]rim [b …
T II S-39–49 … açayın t[ŋ]rim [b]ilig -siz : bilig yumurtġasın b[. . .] [t]ŋrim emgeklik üç yavlaḳ yol[uġ . . .] [. . .]yin tŋrim mŋilig bir ed[. . . . . . ] [. . . ] …
T II S-65–69 … e ḳaltı alḳınçuḳa [-tegi yė]rtinçü yėr suvuġ buz:ġuçı uluġ suv [. . . ] ol üç miŋ uluġ miŋ yėr [-tinçüde] adın ed közünmez ançulayu yme [yėr] suvda amit …

KT Kül Tigin Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT D 4 … li : çöl(lü)g (e)l : t(a)bġ(a)ç : tüpüt : (a)p(a)r : pur(u)m : ḳıırḳ(ı)z : üç ḳuu-rıḳ(a)n : ot(u)z t(a)t(a)r : ḳııt(a)ń : t(a)t(a)bı : bunça : bod(u)n : …
KT D 18 üç y(e)ġ(ı)rmi : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z : ėll(i)g(i)g : ėls(i)r(e)td(i)m(i)z : ḳ(a) …

Sü Süci Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Süci 6–7 inim yėti urwm üç ḳızım üç erti ebledim baġladım ḳızımın ḳalınsız bėrtim.
Süci 6–7 inim yėti urwm üç ḳızım üç erti ebledim baġladım ḳızımın ḳalınsız bėrtim.

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 29–33 taḳı yime birük bu üç miŋ uluġ miŋ yėr suvda tolu yavlaḳ yek içgek ėrser kėlip ol kişig ölürgeli …
KİP 41–47 taḳı yime bu üç miŋ uluġ miŋ yėr suvda sansız tümen yaġı yavlaḳ ḳuvrap ol ḳalın yaġı yavla …

AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AO-29–30 üç asanki k(a)lp-lar-ıġ ötrü kşan-ta bütür-ür
AO-45–59 … ıġ yont yıl sekiz-inç ay bir yaŋı aġır uluġ bosat baç[a]ġ kün üz-e : m(ė)n üç erdini-lerte b(e)k ḳatıġ süz-ük kirtgünç köŋül-lüg . . . şaraki : . . . . …

Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 40.2 [U 3114]-1–2 soḳuştumuz : taḳı alp bulġuluḳ üç erdinike bek ḳatıġ arıġ süzük kirtgünç köŋül-lüg upası boltumuz :
T II Y 40.5 [U 3117]-50 ḳamaġ üç ödki gaŋ ögüz

KÇ Küli Çor Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KÇ 14 özlükin binip, o[playu tegi]p üç erig sançdı. Tü[rgiş / bodun ė]tdökde Küli Çor özlüki yegren at binip anta …

Tes Tes Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Tes Kuzey 2 ...ol(u)rm(ı)ş : (a)n(ı)ŋ (ė)li : üç yüz : yıl : (ė)l tutm(ı)ş : (a)nç(ı)p : bod(u)nı...

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 19 ak (a)t k(a)rş(ı)sın üç bolugta t(a)lulap(a)n (a)g(ı)nka ötügkė / ıdmiş tėr.

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 309–312 … lıḳ iginiŋ emin kim bilür ḫabėr bar birilse ėgėr adėmi iki ḳol dinar ma ol üç ḳol ḳolur