Derlem sözlüğü · madde
yer
Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): yer — yalın hâliyle 217 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- yer 108 (KuT, KÇ, BK) · yėr 101 (Mait, KT, BK, KİP) · yér 8 (ShoR)
- yėrinte 41 (Mait, U, T, Man) · yêrinte 2 (ShoR) · yėrintė 1 (IB) · yérinte 1 (ShoR)
- yėrde 28 (Mait, Man, KT, BK) · yerde 6 (KuT, KB) · yėrdė 2 (IB)
- yerdin 13 (KuT) · yėrdin 1 (Mait)
- yėrke 12 (TT, Mait, KT, T) · yerke 11 (KuT, KP, DLT) · yérke 3 (ShoR) · yėrkė 1 (IB)
- yėriŋe 11 (Mait, KT, BK, Man) · yeriŋe 1 (KuT)
- yėri 10 (Mait, KT, BK, KuT) · yeri 5 (KuT, DLT)
- yėrinde 6 (Abh) · yérinde 2 (ShoR) · yerinde 2 (KuT)
- yėrig 5 (KP, T, Huast, Mait) · yerig 2 (Tes, Man)
- yėrlerde 5 (U, Mait, Tövbe) · yerlerde 2 (KuT)
- yėrte 3 (KT, TT) · yêrte 2 (ShoR) · yerte 1 (ShoR)
- yėrdeki 2 (T, U) · yérdeki 2 (ShoR)
Çekimli biçimler (52):
yėrinte 41
yerler 39
yėrde 28
yėrinteki 16
yerni 16
yerlerni 15
yerdin 13
yėrke 12
yerke 11
yėriŋe 11
yėrintin 10
yėri 10
yerlerniŋ 6
yerde 6
yėrinde 6
yeri 5
yėrig 5
yėrlerde 5
yerniŋ 4
yėrte 3
yerleri 3
yérke 3
yėrgerü 3
yerimizdin 3
yêrte 2
yerig 2
yêrinte 2
yeriŋizdin 2
yerlerde 2
yėrden 2
yėrdeki 2
yerlerdin 2
yėrdė 2
yérinde 2
yerinde 2
yérdeki 2
yėrlerin 2
yėrdin 1
yeriŋe 1
yerlerçe 1
yeriŋiz 1
yerte 1
yėrintė 1
yerlerinde 1
yérindin 1
yėriŋde 1
yérinte 1
yėrkė 1
yėrlerinte 1
yėrlerte 1
yerleriŋe 1
yėrıgaru 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (532) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
238 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/2b1–3 | 121 ançada erte bardıŋ boḍnuŋdın ornatur sen müʾminlerni oldurġu | yerlerde | toḳuşḳa ol taŋrı işitken bilgen ol… |
| Ku. T. 28/24a2 | 146 munu ewrer men belgü--lerimdin anlar kim uluġsıġlıḳ ḳılurlar | yer | içinde yaraġsızın eger körseler ḳamuġ nişannı bitmezler aŋar eger körseler … |
| Ku. T. 31/55a3 | … ldılar bütünlükin anı kim ḳıldılar cadunıŋ ėtigi / alı ḳurtulmaz cadu ḳayu | yerde | kim kelse |
| Ku. T. 34/68b3 | … sizler sewünç yoḳ sizke sizler ilgerü ıḍtıŋız bizke nėme yawuz ḳarar ḳılġu | yer | |
| Ku. T. 36/72a3 | 85 berekatlıġ ol aŋar kökler meliki | yerler | meliki hem ol iki ara anıŋ üskinde ḳıyamet bilmeki anıŋ birle yandurlur si … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
110 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.20–24 | … bu teŋri burkannıŋ üç asaŋı yüz m(a)aḳ(a)lp--ta kataglanmışın tujit teŋri | yėri--ntin | kodı ėnip ajun tutup toġa yarlıḳamışı[n] |
| Mai.Tek.024.20–24 | arı--tı altaçı ünmedi.. inçe tėp saḳıntı--lar üç kat | yėr | suvda teŋri teŋrisi burkan birle tegişi / - ... / - ... (ul)atı yoḳ inçip … |
| Mai.Tek.054.19–21 | yıd tüsüg hua çeçek busı bėr--ser ... üç kat | yėr | suvda edgü at kü bultaçı bolur.. |
| Mai.Tek.090.33–37 | tujit teŋri | (yėri) | ... -ta ... -yam ... -m ... - / ... - / tımız |
| 2b-15–19 | taḳı yme çaturamaḫara-ç tŋri | yėrintin | öŋ alḳınçusı tŋri yėrintegi uluġ küçlüg tŋriler bar erserler alḳu tujit tŋ … |
KT Kül Tigin Yazıtı
24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT G 4 | yır(ı)ġ(a)ru : | y(ė)r | b(a)y(ı)rḳuu : yėriŋe : t(e)gi : sül(e)d(i)m : |
| KT G 5 | bu | yėrde | : ol(u)r(u)p : t(a)bġ(a)ç : bod(u)n : bir-le : tüz(ü)lt(ü)m : |
| KT G 13 | y[(a)g]uḳ (e)l : (e)rs(e)r : (a)nç(a) t(a)ḳı : (e)rig | y(ė)rte | : ers(e)r (a)nça : (e)r(i)g y(ė)rte : b(e)ŋgü t(a)ş : toḳıtd(ı)m : biti(t) … |
| KT D 20 | kögm(e)n : | yėr | sub : id(i)s(i)z : / ḳ(a)lm(a)zun tėy(i)n : (a)z ḳırḳ(ı)z : bod(u)n(u)g : … |
| KT K 3 | … )z : k(e)çe : t(e)m(i)r ḳ(a)p(ı)gḳa : t(e)gi : sül(e)d(i)m: yır(ı)ġ(a)ru : | yėr | b(a)y(ı)rḳuu : y(ė)r(i)ŋe : t(e)gi : sül[(e)d(i)m] bu[nça yėrke t(e)gi y]o … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.2.V /1–3 | sıqıġlıġlar birle men barçuq yaŋa tutuŋ /// béş tilgenimiz | yérke | tegürüp : köŋülin saqı[nıp tilin sözlep] montaġ qut qolunu teginürmn : |
| Sho.Rosia 3.3.1.V/8–9 | altı yégirmi yéti kün ursar : | yér | altınqı kançanakr altun tilgen vajirlıġ yér tilgen suv tilgen yéél tilgen … |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/20 | … ġ uġrınta ma inçip yazuq-lar çaḫşpt-ıġ tép 有若住 bar antaġ yme boşġut 7) /// | [yer]-te | turmış kişi-ler 先巳 [öŋ] -tün erür erip arḫant bolu tükedmiş 遊於世ΟΟ l[okik]/ … |
| Sho.Rosia 7.2 /316–318 | 天身委地 t(e)ŋridem et’öz-i | yêr-te | 有所聞不盡 [eşidgü-] lük-çe nomlar a(l)ḳmadı 得者 bulmışım ///şü 善説 uz y(a)rlıḳam … |
| Sho.Rosia 8.3 /55 | akaniştabavan teŋri | yér-indin | aviş tamu alḳu ḳamaġ tınlġ 世 -g köḍrü tudġu teneg tılḍaġ bolur erser. |
U Uigurica I-IV
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y 10-22–23 | tŋrim bu ḫuanşı ım pusar neçükin ne alın ne çevişin bu çmbudvip | yėr | suvda yorıyur tınlġlarḳa asġ tusu ḳılur nom nomlayur |
| U II, T. II Y. 52,2 – IX 57- 4–5 | ötrü arçuni toŋa kilimbi yek-niŋ ḳızı birle . . . ḫualıġ çeçek-lig . . . | [yėr]d[e] | . . . oinayu ilinçüleyü olur . . -di |
| U II, T. III M. 207.-49–50 | olar antırdın osup ḫutrulup yme tŋri | yėr-inte | toġmaġ-ı bolur .. |
| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … maḳ oġrınta suvdaġı tınlġ--larıġ ḳurġaġ-ta kemişip ölürtüm erser .. ḳurġaġ | yėrdeki | tınlġ-larıġ suvda kemişip ölürdüm erser .. adınaġu-nuŋ ėsig özin üzüp kntü … |
| U II, T. II, Y., 48-54–56 | ḳaçan ḳayu kün tükel bilge maitri tŋri tŋrisi burḫan bu yėrtinçü | yėr | suv-ta blgürü yrlıḳasar .. ol oġurta bu adiştit üze tutmış ayıġ ḳılınçımın … |
BK Bilge Kagan Yazıtı
20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK K 4 | t(e)ŋri : | yėr | bulg(a)kın : üçün : y(a)ġı boltı : |
| BK K 7 | … (ı)g : ḳoop (a)nta : (a)lḳ(ı)nt(ı)g: (a)r(ı)l[t(ı)g] (a)n[ta ḳ(a)lm[(ı)şı] | yėr | [s(a)y]u : ḳoop : toru : ölü : yor(ı)yur (e)rt(i)g : |
| BK D 1–2 | … t : bul(u)ŋd(a)kı : […………………….]d(i)m : üze : kök t(e)ŋri (a)s[ra y(a)g(ı)z | y(ė)r | kıl(ı)ntuḳda (e)kin (a)ra kişi oġlı ḳıl(ı)nm(ı)ş] |
| BK D 17 | kögm(e)n : | yėr | sub : id(i)s(i)z : ḳ(a)[ l]m(a)zun : tėy(i)n : (a)z kıırḳ(ı)z : bod(u)n(u) … |
| BK D 30 | t(e)ŋri: | y(ė)r | : bulg(a)kin : uġ(u)n : ödiŋ[e] küni : t(e)gdük : üç(ü)n : y(a)ġı boltı : |
Man Manichaica I-III
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 173b1-8–12 | inçe k(a)ltı suv ı ıgaç kapagın | yėrde | aça bėrürçe ançulayuma hroştag t(e)ŋri horm(u)zta t(e)ŋrike beş t(e)ŋrike … |
| T. II D. 173b1-30–37 | … ı yėrden temin örtürürçe kaltı ogul oglan ergüsinte erürçe : ançulayuma bu | yėr | suv on kat kök t(e)ŋri y(a)rattukta aŋar ohşayur erti |
| T. II K. 2a-130–134 | k(a)ltı kün [ay t(e)ŋri ] y(a)rukın kamag | yėr | [suvdakı bėş tö]rlüg tınl(ı)glar [üze y(a)rutırça] … … … ⟦T. II K. 2a : *1 … |
| T II D 171-174–225 | … üg üç üdki ad(ı)rtlag üdürtlüg [y]örüglüg tirig öz bėrigli y(a)ruk t(e)ŋri | yėriŋe | tegürdeçi noşda tataglagrak t(e)ŋridem bilge bilig yme edgü üdke koluka ym … |
| T II D 173d-359–365 | … köyür-gürçe t(a)kı k(a)ltı balak suv içre yüzerçe k(a)ltı urug evin yöpük | yėrde | örerçe ançulayuma az yek etöz içre inçe küçlüg bolur |
TT TT I-X
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-3 | yarudı . yaġız | yėr | yüzi yaşardı . körkledi . |
| T II Y 36. 12.-12 | yėr-ke | tŋri-ke sevinç tutġıl . | |
| T II Y 36.13. -41–45 | … atıŋ küüŋ kötlürgei [.] birök bu taġ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . taġ | yėrinte | taġ önti seŋir boltı . topraġ üze topraġ öndi idiz boltı . |
| T II Y 36.14-89–92 | saŋa törü-lüg törü tegdi [.] sėni ḳamaġ-un taplatı beg ḳılġa/i [.] yaġız | yėrde | tiki önti . tunçu-daḳı ḳ //////// ḳutrultı . tŋri-li yėr-li tebreşdi [.] k … |
| T II Y 36.9.-184–186 | beg er yimin yeyin saḳınsar sn tişiŋde tıtıġlıġ [.] | yėrde | ḳazḳuġ bekürü toḳayın tėser 27. T II Y 36.7. toḳuz elig. / ḳadıġ tatıġı- … |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 17–24 | … aluy içinteki ḳara yėl kėlip kemisin toḳıp yekler ergüsi otruġlarınta ölüm | yėrke | tėgürser . . anıŋ ara bir bilge kişi ḳuanşi im pusar atın atasar ol ḳamag … |
| KİP 29–33 | taḳı yime birük bu üç miŋ uluġ miŋ | yėr | suvda tolu yavlaḳ yek içgek ėrser kėlip ol kişig ölürgeli örletgeli saḳıns … |
| KİP 97–98 | teŋrim bu ḳuanşi im pusar neçükin ne alın çevişin bu çambudvip | yėr | suvda yorıyur tınlıġlarḳa asıġ tusu ḳılur |
| KİP 117–118 | bu birök teŋri | yėrinteki | sü başı tay saŋun körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ol tınlıġlarḳa tay … |
| KİP 189 | yėr | suv yoḳ |
Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II S-3–5 | alḳu | yėrde | alḳu tınlġ-lar : ara ançulayu et’öz : körkin kötgürü-ler : ḳaldı yaşın yal … |
| T II S-10 | … . ] yėrde yalıŋuḳ-lar alḳu ḳutr[ul . . . ] [. . . ] yaruḳuŋuz : yaltrımış | yėrde | [. . . ] [. . . ] yėr alḳu yırġanur : |
| T II-14 | … m . . . ] [. . . . .a]ltı paramit-[ḳ]a büteyin t[ŋrim . . . ] -larıġ meniŋ | yėr | s[u]vda toşġuray[ın . . . ] ülü -güm orınta tınlġ-lar [. . . . . ] tegz : … |
| T II S-39–49 | … gümin b[. . . . .] ḳutın bulur erser mn tŋrim i [. . . . . ] [on]tun sıŋar | yėr | suvda tüz yartl[. . . ] [tn]grim kün yaruḳın ay yaruḳın kölitz:ün tŋrim ot … |
| T II S-65–69 | inçe ḳaltı alḳınçuḳa [-tegi yė]rtinçü | yėr | suvuġ buz:ġuçı uluġ suv [. . . ] ol üç miŋ uluġ miŋ yėr [-tinçüde] adın ed … |
T Tunyukuk Yazıtı
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 3 | … )nç : türk bod(u)n : ölti (a)lḳ(ı)ntı: yoḳ boltı : türk : sir bo- / d(u)n: | y(ė)rinte | |
| T 11 | … (e)n t(e)g : b(e)n yırd(ı)nt(a) y(a)n : t(e)g(e)yin : türk sir bod(u)n / : | y(ė)rinte | : idi yor(ı)m(a)zun : us(a)r idi: yoḳ ḳıış(a)l(ı)m : |
| T 15 | … )n y(ė)rke: b(e)n öz(ü)m: / bilge tunyuḳuḳ : < k(e)lürt(ü)m : > öt(ü)k(e)n | y(ė)r(i)g | : ḳoonm(i)ş t(ė)- / y(i)n : (ė)ş(i)d(i)p : b(i)ry(e)ki: bod(u)n : ḳuury(a) … |
| T 32 | … e)lt(i)m(i)z : k(e)lm(i)şi: (a)lp tidi: tuym(a)dı: t(e)ŋri um(a)y : / ıduḳ | y(ė)r | sub : b(a)sa b(ė)rti (e)r(i)nç : n(e)ke t(e)z(e)r biz |
| T 51 | n(e)ŋ | y(ė)rd(e)ki | : ḳ(a)ġ(a)nl(ı)ġ bod(u)nḳa / bünt(e)gi: b(a)r (a)rs(e)r : ne buŋi b(a)r (e) … |
Abh Abhidharma (Shogaito)
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 1975–1977 | … öŋi üdrüldürgeli yene bar şasdr yaradıp söz-ledeçi boldurur tuġurġalı tŋri | yėr-inde | tėp. |
| Abh.Sho. 1978–1979 | yörüg töz-indeki-çe erser çınkėrtü bol’turmaz tuġurġalı tŋri | yėr-inde | 如ḳaltı braman-lar-nıŋ yaradmış意樂論mano-madar şasdr erür. |
| Abh.Sho. 2503–2505 | ikileyü içmedin yėmetin munuŋ tıldaġ-ında ölüp tuġdı tŋri | yėr-inde | 彼時聞(法)之衆ol ödte nom eşidigme ḳuvraġ öŋin々öz kölüŋü -lerinçe. |
| Abh.Sho. 3164–3166 | braman-a | yėr | suv tilgen-iŋe tayaḳ-lıġ-ın turur tėp braman yene ayıtduḳ-ta suv tilgen-i … |
| Abh.Sho. 4367 | … ı küsedeçi-ler erser bışrunġalı buyan-ıġ küsemiş tilemiş üçün tuġġalı tŋri | yėr-inde | . |
Huast Huastuanift
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 178 III.-2–11 | … (e)ŋrilerke ḳam(a)ġ burḫanlarnıŋ arıġ nomnuŋ edgü-ü-ḳılınçl(ı)ġ üzütlerniŋ | yėr | [suv ?] y(a)ruḳnuŋ tözi-i yiltizi-i tirneg[üli] t(e)ŋri-i yėringerü-ü bars … |
| T. II Y. 60 a.-8 | yme | yėr | t(e)ŋri [yoḳ] erken öŋre ne bar ermiş tėpen bilt(i)m(i)z . . |
| T. II Y. 60 a.-10 | yėrig | t(e)ŋrig kim yaratmış tėpen bilt(i)m(i)z . . | |
| T. II Y. 60 b.-31–35 | … ] erser .. [al]ḳışım(ı)z [ötügümüz t(e)ŋrike arıġın] tegmedi er[ser] .. ne | [yėrde | tıdıntı] tutuntı erser .. amtı t(e)ŋrim yazuḳda boşunu ötünür [biz .. |
| T. II Y. 60 b.-41–46 | … rdimiz] erser .. tökdümüz saç[tı]m(ı)z erser .. t(e)ŋri y(a)ruḳın y(a)vlaḳ | yėrgerü | ıdt(ı)m(ı)z erser .. amtı t(e)ŋrim yazuḳda boşunu ötünür biz |
IB Irk Bitig
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 17 | özlük (a)t öŋ | yėrdė | (a)r(ı)p oŋuup turu k(a)lmiş. t(ė)ŋri küçiŋė / t(a)g üzė yol sub körüp(ė)n … |
| IB 20 | … a m(ė)n. ürüŋ köpükümin s(a)ç(a}r m(ė)n. üzė t(ė)ŋ- / rikė t(ė)gir, (a)sra | yėrkė | kirür tėr. |
| IB 26 | t(a)ŋ t(a)ŋl(a)rdı udu | yėr | y(a)rudı udu kün tugdı. |
| IB 49 | b(a)rs kėyik (ė)ŋl(ė)yü m(ė)ŋl(ė)yü b(a)rmiş. ortu | yėrdė | (a)m- / g(a)ka sookuşmiş. (ė)sri (a)mga y(a)l(ı)m k(a)yaka ünüp b(a)rmiş. … |
| IB 55 | (a)lp (ė)r oglı sükė b(a)rmiş. sü | yėrintė | (ė)rklig s(a)bçı tö-r(ü)tmiş tėr. |
KP Kalyanamkara Papamkara
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP I-3–5 | ḳuruġ | yėrig | suvayu öl yėrig tarıyu ḳuş ḳuzġun suḳar yulıyur sansız tümen özlüg ölürür |
| KP I-3–5 | ḳuruġ yėrig suvayu öl | yėrig | tarıyu ḳuş ḳuzġun suḳar yulıyur sansız tümen özlüg ölürür |
| KP IV-7 | ıġlayu bu ne emgek-lig | yėr | ėrmiş |
| KP V-6 | ḳaŋı ḳan inçe tėp yarlıġ-ḳadı amraḳ ögüküm | yėr | teŋri törümişte berü bay yeme bar yoḳ çıġay yeme bar ḳayu-sıŋa emgekte ozġ … |
| KP XVI-7 | ne üçün ölüm | yerke | barır siz |
ŞU Şine Usu Yazıtı
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU D 2 | yėr | ayu bėrti anta sançdım yazuḳlıg atlıg<ıg> (...) tan gri tuta bėrti ḳara ig … | |
| ŞU D 11 | … ḳu?]z [ya]ŋı[ḳa] sü yorıdım . o/u .. totoḳ başın çik tapa bıŋa ı<d>tım işi | yėr | tapa az ar ı<d>tım kör tėdim ḳırḳız ḳanı kögmen irinte |
| ŞU G 9 | … ıḳa]r bėş yüz kedimlig yadag bir ėki şaşıp kelti küŋim ḳulım bodunıg teŋri | yėr | anta ayu [bė]rti anta sançdım (...) |
| ŞU B 7 | ……………. üç tümen .. r sançduḳ | yėrd[e] | saḳınmış (...) d . çö/ü . ėkinti ay altı yėgirmike uç tuglıg |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT III, 303 | Bilge bögü yunçıdı / Ajun anı yançıdı / Erdem eti tınçıdı / | Yerke | tegip sürtülür |
| DLT I, 119 | Türlük çeçek yarıldı / Barçın yaḍım kerildi / Uçmaḳ | yeri | körüldi / Tumluġ yana kelgüsüz |
KÇ Küli Çor Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KÇ 13 | Oġlin k[iş]isin uduztuḳ[ı, ḳo]ntuḳı, itdüki, | yer | aldoḳı / [Işbara Bil]ge Küli Çor Tarduş bodunuġ ėt[i] ayu olortı |
Tes Tes Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Tes Doğu 6 | ...ul(a)ḳıġ: : ıya : b(a)s(ı)p : ol(u)r…….n : | y(e)r(i)g | y(e)....di |
Sü Süci Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Süci 1 | uyġwr | yėrinte | yaġlaḳar ḳan ata kel[tim] |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 467 | negüke yorır men bu | yerde | ḳuruġ / iligke barayın ḳılayın tapuġ |
Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.5 [U 3117]-43–45 | … r ögümüzni köŋülümüzni saçmazḳan [tamu]daḳı ört yalın utru ünmezken örtlüg | yėr--[lerde | ?] taḳı aġtanmazḳan amtı ökünelim : |
Aynı gövdeden maddeler
“yer” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).