Derlem sözlüğü · madde
yer
Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): yer — yalın hâliyle 814 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- yerde 1.604 (EÇS, KuT, KB) · yėrde 28 (Mait, Man, KT, BK) · yėrdė 2 (IB)
- yer 705 (EÇS, KuT, KÇ, BK) · yėr 101 (Mait, KT, BK, KİP) · yér 8 (ShoR)
- yeri 345 (EÇS, KuT, DLT) · yėri 10 (Mait, KT, BK, KuT)
- yerinde 285 (EÇS, KuT) · yėrinde 6 (Abh) · yérinde 2 (ShoR)
- yerlerde 163 (EÇS, KuT) · yėrlerde 5 (U, Mait, Tövbe)
- yėrinte 41 (Mait, U, T, Man) · yêrinte 2 (ShoR) · yėrintė 1 (IB) · yérinte 1 (ShoR)
- yerdin 14 (KuT, EÇS) · yėrdin 1 (Mait)
- yėrke 12 (TT, Mait, KT, T) · yerke 11 (KuT, KP, DLT) · yérke 3 (ShoR) · yėrkė 1 (IB)
- yėriŋe 11 (Mait, KT, BK, Man) · yeriŋe 1 (KuT)
- yėrig 5 (KP, T, Huast, Mait) · yerig 2 (Tes, Man)
- yėrte 3 (KT, TT) · yêrte 2 (ShoR) · yerte 1 (ShoR)
- yėrdeki 2 (T, U) · yérdeki 2 (ShoR)
Çekimli biçimler (52):
yerde 1.604
yerleri 495
yerler 365
yeri 345
yerinde 285
yerlerde 163
yerlerinde 75
yėrinte 41
yėrde 28
yėrinteki 16
yerni 16
yerlerni 15
yerdin 14
yėrke 12
yėriŋe 11
yerke 11
yėri 10
yėrintin 10
yerlerniŋ 6
yėrinde 6
yėrig 5
yėrlerde 5
yerniŋ 4
yerimizdin 3
yérke 3
yėrgerü 3
yėrte 3
yerlerdin 2
yêrte 2
yêrinte 2
yeriŋizdin 2
yėrdė 2
yėrdeki 2
yėrden 2
yerig 2
yérdeki 2
yėrlerin 2
yérinde 2
yeriŋiz 1
yėrdin 1
yeriŋe 1
yerleriŋe 1
yerte 1
yėrintė 1
yérindin 1
yėriŋde 1
yérinte 1
yėrkė 1
yėrlerinte 1
yėrlerte 1
yerlerçe 1
yėrıgaru 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (532) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
238 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/2b1–3 | 121 ançada erte bardıŋ boḍnuŋdın ornatur sen müʾminlerni oldurġu | yerlerde | toḳuşḳa ol taŋrı işitken bilgen ol… |
| Ku. T. 28/24a2 | 146 munu ewrer men belgü--lerimdin anlar kim uluġsıġlıḳ ḳılurlar | yer | içinde yaraġsızın eger körseler ḳamuġ nişannı bitmezler aŋar eger körseler … |
| Ku. T. 31/55a3 | … ldılar bütünlükin anı kim ḳıldılar cadunıŋ ėtigi / alı ḳurtulmaz cadu ḳayu | yerde | kim kelse |
| Ku. T. 34/68b3 | … sizler sewünç yoḳ sizke sizler ilgerü ıḍtıŋız bizke nėme yawuz ḳarar ḳılġu | yer | |
| Ku. T. 36/72a3 | 85 berekatlıġ ol aŋar kökler meliki | yerler | meliki hem ol iki ara anıŋ üskinde ḳıyamet bilmeki anıŋ birle yandurlur si … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
110 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.20–24 | … bu teŋri burkannıŋ üç asaŋı yüz m(a)aḳ(a)lp--ta kataglanmışın tujit teŋri | yėri--ntin | kodı ėnip ajun tutup toġa yarlıḳamışı[n] |
| Mai.Tek.024.20–24 | arı--tı altaçı ünmedi.. inçe tėp saḳıntı--lar üç kat | yėr | suvda teŋri teŋrisi burkan birle tegişi / - ... / - ... (ul)atı yoḳ inçip … |
| Mai.Tek.054.19–21 | yıd tüsüg hua çeçek busı bėr--ser ... üç kat | yėr | suvda edgü at kü bultaçı bolur.. |
| Mai.Tek.090.33–37 | tujit teŋri | (yėri) | ... -ta ... -yam ... -m ... - / ... - / tımız |
| 2b-15–19 | taḳı yme çaturamaḫara-ç tŋri | yėrintin | öŋ alḳınçusı tŋri yėrintegi uluġ küçlüg tŋriler bar erserler alḳu tujit tŋ … |
KT Kül Tigin Yazıtı
24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT G 4 | yır(ı)ġ(a)ru : | y(ė)r | b(a)y(ı)rḳuu : yėriŋe : t(e)gi : sül(e)d(i)m : |
| KT G 5 | bu | yėrde | : ol(u)r(u)p : t(a)bġ(a)ç : bod(u)n : bir-le : tüz(ü)lt(ü)m : |
| KT G 13 | y[(a)g]uḳ (e)l : (e)rs(e)r : (a)nç(a) t(a)ḳı : (e)rig | y(ė)rte | : ers(e)r (a)nça : (e)r(i)g y(ė)rte : b(e)ŋgü t(a)ş : toḳıtd(ı)m : biti(t) … |
| KT D 20 | kögm(e)n : | yėr | sub : id(i)s(i)z : / ḳ(a)lm(a)zun tėy(i)n : (a)z ḳırḳ(ı)z : bod(u)n(u)g : … |
| KT K 3 | … )z : k(e)çe : t(e)m(i)r ḳ(a)p(ı)gḳa : t(e)gi : sül(e)d(i)m: yır(ı)ġ(a)ru : | yėr | b(a)y(ı)rḳuu : y(ė)r(i)ŋe : t(e)gi : sül[(e)d(i)m] bu[nça yėrke t(e)gi y]o … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.2.V /1–3 | sıqıġlıġlar birle men barçuq yaŋa tutuŋ /// béş tilgenimiz | yérke | tegürüp : köŋülin saqı[nıp tilin sözlep] montaġ qut qolunu teginürmn : |
| Sho.Rosia 3.3.1.V/8–9 | altı yégirmi yéti kün ursar : | yér | altınqı kançanakr altun tilgen vajirlıġ yér tilgen suv tilgen yéél tilgen … |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/20 | … ġ uġrınta ma inçip yazuq-lar çaḫşpt-ıġ tép 有若住 bar antaġ yme boşġut 7) /// | [yer]-te | turmış kişi-ler 先巳 [öŋ] -tün erür erip arḫant bolu tükedmiş 遊於世ΟΟ l[okik]/ … |
| Sho.Rosia 7.2 /316–318 | 天身委地 t(e)ŋridem et’öz-i | yêr-te | 有所聞不盡 [eşidgü-] lük-çe nomlar a(l)ḳmadı 得者 bulmışım ///şü 善説 uz y(a)rlıḳam … |
| Sho.Rosia 8.3 /55 | akaniştabavan teŋri | yér-indin | aviş tamu alḳu ḳamaġ tınlġ 世 -g köḍrü tudġu teneg tılḍaġ bolur erser. |
U Uigurica I-IV
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y 10-22–23 | tŋrim bu ḫuanşı ım pusar neçükin ne alın ne çevişin bu çmbudvip | yėr | suvda yorıyur tınlġlarḳa asġ tusu ḳılur nom nomlayur |
| U II, T. II Y. 52,2 – IX 57- 4–5 | ötrü arçuni toŋa kilimbi yek-niŋ ḳızı birle . . . ḫualıġ çeçek-lig . . . | [yėr]d[e] | . . . oinayu ilinçüleyü olur . . -di |
| U II, T. III M. 207.-49–50 | olar antırdın osup ḫutrulup yme tŋri | yėr-inte | toġmaġ-ı bolur .. |
| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … maḳ oġrınta suvdaġı tınlġ--larıġ ḳurġaġ-ta kemişip ölürtüm erser .. ḳurġaġ | yėrdeki | tınlġ-larıġ suvda kemişip ölürdüm erser .. adınaġu-nuŋ ėsig özin üzüp kntü … |
| U II, T. II, Y., 48-54–56 | ḳaçan ḳayu kün tükel bilge maitri tŋri tŋrisi burḫan bu yėrtinçü | yėr | suv-ta blgürü yrlıḳasar .. ol oġurta bu adiştit üze tutmış ayıġ ḳılınçımın … |
BK Bilge Kagan Yazıtı
20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK K 4 | t(e)ŋri : | yėr | bulg(a)kın : üçün : y(a)ġı boltı : |
| BK K 7 | … (ı)g : ḳoop (a)nta : (a)lḳ(ı)nt(ı)g: (a)r(ı)l[t(ı)g] (a)n[ta ḳ(a)lm[(ı)şı] | yėr | [s(a)y]u : ḳoop : toru : ölü : yor(ı)yur (e)rt(i)g : |
| BK D 1–2 | … t : bul(u)ŋd(a)kı : […………………….]d(i)m : üze : kök t(e)ŋri (a)s[ra y(a)g(ı)z | y(ė)r | kıl(ı)ntuḳda (e)kin (a)ra kişi oġlı ḳıl(ı)nm(ı)ş] |
| BK D 17 | kögm(e)n : | yėr | sub : id(i)s(i)z : ḳ(a)[ l]m(a)zun : tėy(i)n : (a)z kıırḳ(ı)z : bod(u)n(u) … |
| BK D 30 | t(e)ŋri: | y(ė)r | : bulg(a)kin : uġ(u)n : ödiŋ[e] küni : t(e)gdük : üç(ü)n : y(a)ġı boltı : |
Man Manichaica I-III
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 173b1-8–12 | inçe k(a)ltı suv ı ıgaç kapagın | yėrde | aça bėrürçe ançulayuma hroştag t(e)ŋri horm(u)zta t(e)ŋrike beş t(e)ŋrike … |
| T. II D. 173b1-30–37 | … ı yėrden temin örtürürçe kaltı ogul oglan ergüsinte erürçe : ançulayuma bu | yėr | suv on kat kök t(e)ŋri y(a)rattukta aŋar ohşayur erti |
| T. II K. 2a-130–134 | k(a)ltı kün [ay t(e)ŋri ] y(a)rukın kamag | yėr | [suvdakı bėş tö]rlüg tınl(ı)glar [üze y(a)rutırça] … … … ⟦T. II K. 2a : *1 … |
| T II D 171-174–225 | … üg üç üdki ad(ı)rtlag üdürtlüg [y]örüglüg tirig öz bėrigli y(a)ruk t(e)ŋri | yėriŋe | tegürdeçi noşda tataglagrak t(e)ŋridem bilge bilig yme edgü üdke koluka ym … |
| T II D 173d-359–365 | … köyür-gürçe t(a)kı k(a)ltı balak suv içre yüzerçe k(a)ltı urug evin yöpük | yėrde | örerçe ançulayuma az yek etöz içre inçe küçlüg bolur |
TT TT I-X
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-3 | yarudı . yaġız | yėr | yüzi yaşardı . körkledi . |
| T II Y 36. 12.-12 | yėr-ke | tŋri-ke sevinç tutġıl . | |
| T II Y 36.13. -41–45 | … atıŋ küüŋ kötlürgei [.] birök bu taġ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . taġ | yėrinte | taġ önti seŋir boltı . topraġ üze topraġ öndi idiz boltı . |
| T II Y 36.14-89–92 | saŋa törü-lüg törü tegdi [.] sėni ḳamaġ-un taplatı beg ḳılġa/i [.] yaġız | yėrde | tiki önti . tunçu-daḳı ḳ //////// ḳutrultı . tŋri-li yėr-li tebreşdi [.] k … |
| T II Y 36.9.-184–186 | beg er yimin yeyin saḳınsar sn tişiŋde tıtıġlıġ [.] | yėrde | ḳazḳuġ bekürü toḳayın tėser 27. T II Y 36.7. toḳuz elig. / ḳadıġ tatıġı- … |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 17–24 | … aluy içinteki ḳara yėl kėlip kemisin toḳıp yekler ergüsi otruġlarınta ölüm | yėrke | tėgürser . . anıŋ ara bir bilge kişi ḳuanşi im pusar atın atasar ol ḳamag … |
| KİP 29–33 | taḳı yime birük bu üç miŋ uluġ miŋ | yėr | suvda tolu yavlaḳ yek içgek ėrser kėlip ol kişig ölürgeli örletgeli saḳıns … |
| KİP 97–98 | teŋrim bu ḳuanşi im pusar neçükin ne alın çevişin bu çambudvip | yėr | suvda yorıyur tınlıġlarḳa asıġ tusu ḳılur |
| KİP 117–118 | bu birök teŋri | yėrinteki | sü başı tay saŋun körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ol tınlıġlarḳa tay … |
| KİP 189 | yėr | suv yoḳ |
Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II S-3–5 | alḳu | yėrde | alḳu tınlġ-lar : ara ançulayu et’öz : körkin kötgürü-ler : ḳaldı yaşın yal … |
| T II S-10 | … . ] yėrde yalıŋuḳ-lar alḳu ḳutr[ul . . . ] [. . . ] yaruḳuŋuz : yaltrımış | yėrde | [. . . ] [. . . ] yėr alḳu yırġanur : |
| T II-14 | … m . . . ] [. . . . .a]ltı paramit-[ḳ]a büteyin t[ŋrim . . . ] -larıġ meniŋ | yėr | s[u]vda toşġuray[ın . . . ] ülü -güm orınta tınlġ-lar [. . . . . ] tegz : … |
| T II S-39–49 | … gümin b[. . . . .] ḳutın bulur erser mn tŋrim i [. . . . . ] [on]tun sıŋar | yėr | suvda tüz yartl[. . . ] [tn]grim kün yaruḳın ay yaruḳın kölitz:ün tŋrim ot … |
| T II S-65–69 | inçe ḳaltı alḳınçuḳa [-tegi yė]rtinçü | yėr | suvuġ buz:ġuçı uluġ suv [. . . ] ol üç miŋ uluġ miŋ yėr [-tinçüde] adın ed … |
T Tunyukuk Yazıtı
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 3 | … )nç : türk bod(u)n : ölti (a)lḳ(ı)ntı: yoḳ boltı : türk : sir bo- / d(u)n: | y(ė)rinte | |
| T 11 | … (e)n t(e)g : b(e)n yırd(ı)nt(a) y(a)n : t(e)g(e)yin : türk sir bod(u)n / : | y(ė)rinte | : idi yor(ı)m(a)zun : us(a)r idi: yoḳ ḳıış(a)l(ı)m : |
| T 15 | … )n y(ė)rke: b(e)n öz(ü)m: / bilge tunyuḳuḳ : < k(e)lürt(ü)m : > öt(ü)k(e)n | y(ė)r(i)g | : ḳoonm(i)ş t(ė)- / y(i)n : (ė)ş(i)d(i)p : b(i)ry(e)ki: bod(u)n : ḳuury(a) … |
| T 32 | … e)lt(i)m(i)z : k(e)lm(i)şi: (a)lp tidi: tuym(a)dı: t(e)ŋri um(a)y : / ıduḳ | y(ė)r | sub : b(a)sa b(ė)rti (e)r(i)nç : n(e)ke t(e)z(e)r biz |
| T 51 | n(e)ŋ | y(ė)rd(e)ki | : ḳ(a)ġ(a)nl(ı)ġ bod(u)nḳa / bünt(e)gi: b(a)r (a)rs(e)r : ne buŋi b(a)r (e) … |
Abh Abhidharma (Shogaito)
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 1975–1977 | … öŋi üdrüldürgeli yene bar şasdr yaradıp söz-ledeçi boldurur tuġurġalı tŋri | yėr-inde | tėp. |
| Abh.Sho. 1978–1979 | yörüg töz-indeki-çe erser çınkėrtü bol’turmaz tuġurġalı tŋri | yėr-inde | 如ḳaltı braman-lar-nıŋ yaradmış意樂論mano-madar şasdr erür. |
| Abh.Sho. 2503–2505 | ikileyü içmedin yėmetin munuŋ tıldaġ-ında ölüp tuġdı tŋri | yėr-inde | 彼時聞(法)之衆ol ödte nom eşidigme ḳuvraġ öŋin々öz kölüŋü -lerinçe. |
| Abh.Sho. 3164–3166 | braman-a | yėr | suv tilgen-iŋe tayaḳ-lıġ-ın turur tėp braman yene ayıtduḳ-ta suv tilgen-i … |
| Abh.Sho. 4367 | … ı küsedeçi-ler erser bışrunġalı buyan-ıġ küsemiş tilemiş üçün tuġġalı tŋri | yėr-inde | . |
Huast Huastuanift
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 178 III.-2–11 | … (e)ŋrilerke ḳam(a)ġ burḫanlarnıŋ arıġ nomnuŋ edgü-ü-ḳılınçl(ı)ġ üzütlerniŋ | yėr | [suv ?] y(a)ruḳnuŋ tözi-i yiltizi-i tirneg[üli] t(e)ŋri-i yėringerü-ü bars … |
| T. II Y. 60 a.-8 | yme | yėr | t(e)ŋri [yoḳ] erken öŋre ne bar ermiş tėpen bilt(i)m(i)z . . |
| T. II Y. 60 a.-10 | yėrig | t(e)ŋrig kim yaratmış tėpen bilt(i)m(i)z . . | |
| T. II Y. 60 b.-31–35 | … ] erser .. [al]ḳışım(ı)z [ötügümüz t(e)ŋrike arıġın] tegmedi er[ser] .. ne | [yėrde | tıdıntı] tutuntı erser .. amtı t(e)ŋrim yazuḳda boşunu ötünür [biz .. |
| T. II Y. 60 b.-41–46 | … rdimiz] erser .. tökdümüz saç[tı]m(ı)z erser .. t(e)ŋri y(a)ruḳın y(a)vlaḳ | yėrgerü | ıdt(ı)m(ı)z erser .. amtı t(e)ŋrim yazuḳda boşunu ötünür biz |
IB Irk Bitig
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 17 | özlük (a)t öŋ | yėrdė | (a)r(ı)p oŋuup turu k(a)lmiş. t(ė)ŋri küçiŋė / t(a)g üzė yol sub körüp(ė)n … |
| IB 20 | … a m(ė)n. ürüŋ köpükümin s(a)ç(a}r m(ė)n. üzė t(ė)ŋ- / rikė t(ė)gir, (a)sra | yėrkė | kirür tėr. |
| IB 26 | t(a)ŋ t(a)ŋl(a)rdı udu | yėr | y(a)rudı udu kün tugdı. |
| IB 49 | b(a)rs kėyik (ė)ŋl(ė)yü m(ė)ŋl(ė)yü b(a)rmiş. ortu | yėrdė | (a)m- / g(a)ka sookuşmiş. (ė)sri (a)mga y(a)l(ı)m k(a)yaka ünüp b(a)rmiş. … |
| IB 55 | (a)lp (ė)r oglı sükė b(a)rmiş. sü | yėrintė | (ė)rklig s(a)bçı tö-r(ü)tmiş tėr. |
KP Kalyanamkara Papamkara
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP I-3–5 | ḳuruġ | yėrig | suvayu öl yėrig tarıyu ḳuş ḳuzġun suḳar yulıyur sansız tümen özlüg ölürür |
| KP I-3–5 | ḳuruġ yėrig suvayu öl | yėrig | tarıyu ḳuş ḳuzġun suḳar yulıyur sansız tümen özlüg ölürür |
| KP IV-7 | ıġlayu bu ne emgek-lig | yėr | ėrmiş |
| KP V-6 | ḳaŋı ḳan inçe tėp yarlıġ-ḳadı amraḳ ögüküm | yėr | teŋri törümişte berü bay yeme bar yoḳ çıġay yeme bar ḳayu-sıŋa emgekte ozġ … |
| KP XVI-7 | ne üçün ölüm | yerke | barır siz |
ŞU Şine Usu Yazıtı
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU D 2 | yėr | ayu bėrti anta sançdım yazuḳlıg atlıg<ıg> (...) tan gri tuta bėrti ḳara ig … | |
| ŞU D 11 | … ḳu?]z [ya]ŋı[ḳa] sü yorıdım . o/u .. totoḳ başın çik tapa bıŋa ı<d>tım işi | yėr | tapa az ar ı<d>tım kör tėdim ḳırḳız ḳanı kögmen irinte |
| ŞU G 9 | … ıḳa]r bėş yüz kedimlig yadag bir ėki şaşıp kelti küŋim ḳulım bodunıg teŋri | yėr | anta ayu [bė]rti anta sançdım (...) |
| ŞU B 7 | ……………. üç tümen .. r sançduḳ | yėrd[e] | saḳınmış (...) d . çö/ü . ėkinti ay altı yėgirmike uç tuglıg |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT III, 303 | Bilge bögü yunçıdı / Ajun anı yançıdı / Erdem eti tınçıdı / | Yerke | tegip sürtülür |
| DLT I, 119 | Türlük çeçek yarıldı / Barçın yaḍım kerildi / Uçmaḳ | yeri | körüldi / Tumluġ yana kelgüsüz |
KÇ Küli Çor Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KÇ 13 | Oġlin k[iş]isin uduztuḳ[ı, ḳo]ntuḳı, itdüki, | yer | aldoḳı / [Işbara Bil]ge Küli Çor Tarduş bodunuġ ėt[i] ayu olortı |
Tes Tes Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Tes Doğu 6 | ...ul(a)ḳıġ: : ıya : b(a)s(ı)p : ol(u)r…….n : | y(e)r(i)g | y(e)....di |
Sü Süci Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Süci 1 | uyġwr | yėrinte | yaġlaḳar ḳan ata kel[tim] |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 467 | negüke yorır men bu | yerde | ḳuruġ / iligke barayın ḳılayın tapuġ |
Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.5 [U 3117]-43–45 | … r ögümüzni köŋülümüzni saçmazḳan [tamu]daḳı ört yalın utru ünmezken örtlüg | yėr--[lerde | ?] taḳı aġtanmazḳan amtı ökünelim : |
Aynı gövdeden maddeler
“yer” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).