İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erd*

1.876
geçiş
695,2
milyonda
150
biçim
20
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı411.764,7
Süci Yazıtı114.285,7
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra126.741,6
Sekiz Yükmek102.169,7
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)22010.159,3
Abhidharma (Shogaito)701.761,8
Manichaica I-III31.457,0
Uigurica I-IV162.534,9
TT I-X1392,5
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)514.409,2
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)37.109,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)201.963,7
Uygurca tövbe duası (Zieme)26.622,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası2235.854,1
Kutadgu Bilig3604.893,6
DLT’deki Türkçe parçalar206.894,2
Atebetü’l-Hakâyık124.351,0
Dede Korkut Kitabı14431,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi879359,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
Sü —
KİP D 0,73
Sek D 0,42
KP D 0,00
Mait D 0,83
Abh D 0,63
Man D 0,49
U D 0,57
TT D 0,00
AO —
Sukh —
ShoR D 0,47
Tövbe —
KuT D 0,90
KB D 0,80
DLT D 0,68
AH D 0,76
DK D 0,70
EÇS D 0,72

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erdel) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kralı625599,704,327,48260,0
diyârı589949,373,396,89170,7
vilâyeti531.1789,153,026,38130,7
tâbi‘dir28628,896,345,23205,8
bilig334728,853,655,29108,4
gılâl292188,834,585,16132,3
diyârında283288,703,944,95102,8
krallarına22468,556,434,64165,1
er286978,482,854,5663,4
macarı211018,445,224,46115,7
eflak211888,384,334,3588,3
rakofçi20928,385,294,36112,2
kişi299928,372,394,3649,9
atlıg18828,235,304,14101,3
leh214128,233,204,0856,5
eḍgü236878,202,594,0044,8
vilâyetinde181718,174,244,0273,5
tört193048,163,493,9758,3
üküş204228,163,093,9551,2
tahsîl183438,053,243,7949,4
kör205968,052,593,7339,0
olarḳa183728,043,123,7546,7
şa‘îr15458,005,913,8198,8
kral206878,002,393,6234,3
tümen162387,953,603,6751,3
diyârının151137,954,583,7168,4
bilge185697,912,513,5033,3
burḫan163047,913,243,5844,0
ilig186047,892,423,4531,5
yėme152097,883,693,5750,0
seykel14837,874,923,6270,8
saz141637,813,953,5051,6
eger153307,803,033,4037,2
gılâli13387,805,943,5586,5
nehri454.9857,750,702,589,1
yėg131197,744,303,4254,1
diyârına131327,734,153,4051,4
türlüg154467,732,603,2329,3
söz155187,682,383,1325,6
uluġ143987,662,663,1528,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.876) →
EÇS V 41b … rına tabur handakı kazmağa başladılar. Meğer Rakofçi kralın Erdel memleketinden çıkup geliyorduğun haber almışlar. Gerçi Tata …
EÇS IV 391a–391b … Irâkeyn derler. Zîrâ Bağdâd'a ve Haleb'e ve Diyârbekir'e ve Erdebil'in cümle mâbeynlerine 391b vâki‘ olmağile Nasîbîn-i Irâkeyn …
KB 1539 kerek erdi bilge tirilse ḳutun / ḳamug ölsün erdi biligsiz otun
Abh 422–424 uḳıdur erdmiş-in aşmış-ın ḳamaġ tüz-ün-ler-te ne yme tardıp taşġar -ıp tınlġ …
Mait … ıŋa ... yant / / / ... edgü kılınç kılġalı ünt / / r / -ler erdi..
EÇS VII 90b … etmişdik, hâlâ ma‘mûr olup kal‘a-i Varat'a tâbi‘dir. İçinde Erdel küffârı vardır. Bir azîm nâhiyesi var, cümle Varat'a tahrîr …
EÇS VII 87b … kup Nemse çâsârı dostumuzun ricâsıyla Varat kal‘ası kurbuna Erdel diyârının Hayduşak nâhiyesinde Seykelhit kal‘asın münhedim …
Mait … - ... osuglug birisi bi / - ... -lerim ara yiged- ... gelig erdnıḳe ... ara yėgedmiş / / / - ... tıtsılarım bu / - ... teŋri te …
EÇS VII 170a … Süleymân Hân Budin'i sene 936 târîhinde feth edüp krallığın Erdel banı olan Yanoş Kral'a verüp hazîneden tâc-ı goronayı dahi …
EÇS VII 65b … harâb etmeğe ricâ eylemişsiz, münhedim ola, ammâ vilâyet-i Erdel'deki kal‘alarda zerre kadar Nemse askerleriniz olmaya, rızâ-yı h …