Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 61 madde
arasında 2
ikisi arasında 2
saygı sözleri arasında 1
- çitle- fiil UygurSaygı göstermek, yüceltmek ; saygı sözleri arasında
değerli mallar arasında sayılır 1
- adġır isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Değerli mallar arasında sayılır
brahman bilimleri arasında sayılır 1
- çantowiçiti isim Uygurşiir ölçüsü bilgisi, aruz; Brahman bilimleri arasında sayılır
bodisatvanın öğrendiği hünerler arasında 1
- danurwit isim Uygurokçuluk bilimi; Bodisatvanın öğrendiği hünerler arasında
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “arasında” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- abruġlar sıfat Karahanlıiki taraf arasında gidip gelen kararsız kimseler ikisi arasında bocalayanlar ne bunlarla ne onlarla…
- aḍaḳlıġ sıfat UygurKarahanlıayaklı iki ayaklılar ve dört ayaklılar arasında üç ayaklı her şey devrilmez…
- adaḳsız sıfat Uygur…ık çok ayaklılar ayaksızlar iki ayaklılar ve dört ayaklılar arasında…
- adruḳ sıfat UygurKarahanlı3. anlam: fark üstünlük insanla insan arasında çok fark vardır bu fark bilgidendir…
- adruḳsuz sıfat Uygur2. anlam: ayrım gözetmeden budalar arasında ayrım gözetmeden…
- aḍrılmaḳlıḳ isim Karahanlıayrılık bölünme bunu söylesem yakup oğulları arasında ayrılık çıkardın diyeceksin…
- aḍınsıġ sıfat UygurKarahanlıbaşka türlü farklı olağandan ayrı tuhaf erler arasında farklı insanlar arasında ayrı bütün davranışın ve sözün tuhaflaşır bundan farklı başka türler…
- adırt isim UygurKarahanlıfark ayrım ayrılık ikisinin arasında çok fark var şravakalarla ne farkı olur kötü sözünün iyiden farkı yok…
- aġar isim UygurKarahanlı…ık değer saygınlık değeri ölçüsünde büyüklük bulur insanlar arasında ondan değerlisi yok…
- aġulıg özel ad Orhonyer adı yirmi üçünde orada onları mızrakladım yarış aġulıġ arasında…
- antrabavıġ isim Uygurabh ara varoluş ölümle yeniden doğuş arasındaki durum sanskritçe antarābhava abhidharmasında ara varoluşu açıklamıştır…
- ançaḳlı zarf Karahanlısanki âdeta çoğunlukla ile sanki sizinle onun arasında hiç dostluk yokmuş gibi sanki bütün insanları öldürmüş gibi sanki işitmiyormuş gibi…
- apar özel ad Orhonorhon yazıtlarında yas törenine elçi gönderen halklar arasında sayılan bir halk çin tibet apar purum kırgız…
- arsa Uygurtek tanıklı söz arasında…
- ‘aziz sıfat Karahanlı…n sıfatı olarak güçlü ve hikmet sahibi tanrı katından ikisi arasındakilerin güçlü çok bağışlayıcı rabbi daha güçlü olan daha zayıf olanı oradan çık…
- açita özel ad Uygurtanrıların çalgıcı ve oyuncuları arasında adı sayılan bir göksel varlık…
- bars isim OrhonUygurpars kaplan esneyen parsım başım sazlık arasında kaplan pars kurt gibi azgın kötü hayvanlar azgın bir kaplan tutmuş olsa…
- belgülüg sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …doğup ortaya çıkıp beş türlü belirirler bilgi öğrendi erler arasında tanındı…
- bilge sıfat OrhonUygurKarahanlı…gili akıllı ey bilge bilgisizin derdine sen deva ol onların arasında bilge bir kişi ben kendim bilge tunyukuk türk bilge kağan bilgelere…
- bolugta Uygurırk bitig’de geçen anlamı kesinleşmeyen söz ak atın üç arasından seçip…
- bulaḳ isim Karahanlıpınar kaynak söz pınarlar arasında durmadan akar geçer…
- bulıt isim UygurKarahanlı…ut kalkıp gök örtüldü ak bulutu gölge olarak indirdik bulut arasından güneş doğmuş onun cömertliğinden bulut utanır boz bulut ilerledi…
- busanç isim Uygurkaygı keder bulut arasından güneş doğmuş keder arasından sevinç gelmiş…
- böz isim UygurKarahanlı…ez pamuklu kumaş bez yün kumaş dokur giyilecek bütün bezler arasında bu bez mücevher en iyisidir atlas giysen de bezini unutma dünya kalır insana p…
- cebr isim Karahanlıcebir denklem çözme hesabı kb’de bilinmesi gereken bilimler arasında ayrıca dilerse cebir ve mukabele okusun…
- dad isim Karahanlıadalet hak gözetme adaletle davranmak kadınlar arasında asla adaleti tam sağlayamazsınız hakla doğru yolu gösterir onunla adaletli davranırlar gerçe…
- dostluḳ isim Karahanlıdostluk sizinle onun arasında hiç dostluk olmamış gibi sizden buna karşı yakınlıkta sevgiden başka ücret istemem dostluk mecaz oldu gerçeği hani…
- dınar Uyguranlamı kesinleşmeyen söz maitrisimit iyi arasında tanrılar tanrısı buda’dan üstünü yoktur canlı’ anlamındaki tınar ile ilgili olabilir…
- edgülüg sıfat UygurKarahanlı…urtarıp hayırlı yarar verici bütün erdemler dağına insanlar arasında iyilikli yolun zordur…
- egri sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: tonyukuk yazıtında sayılan armağanlar arasında bir deve türü…
- ėmig isim Uygurmeme iki memesinin arasında kucaklayıp kör tay erkek attan meme ister memelerimiz alevli cehennem tasviri…
- emrilmis Uygur…esinleşmeyen söz u ıı kırık bağlam koruyucu tanrı sıfatları arasında…
- erük Uyguranlamı kesinleşmeyen söz shor sebze adları arasında çince 蔬 sebze’ yakınında alıp…
- etükçi isim Karahanlıayakkabıcı çizmeci kb’de zanaatkârlar arasında ya terzi çizmeci görevli olan demirci çizmeci…
- evvelḳı sıfat Karahanlı…r eskiler onu eski hâline döndüreceğiz bunu eski atalarımız arasında işitmedik eski cahiliye çıkışı gibi bu eskilerin masallarından başka bir şey d…
- eyrig Uyguranlamı kesinleşmeyen söz shor kötü söz türleri arasında dilimle kaba kötü çirkin sözler söylemeyeyim eğri…
- eşgiti isim Orhonbir çeşit ipekli kumaş çin’den gelen armağanlar arasında altın gümüş eşgiti kutay ipeğini bol bol öylece verir kenarlı kutayını kokulu eşgitisini…
- fuḳa‘ isim Karahanlıarpa suyu bira türü bir içecek kb içecekler arasında dilerse arpa suyu ver dilerse…
- ġalat isim Karahanlıyanlış hata yazar halk arasında ayıba yer bıraktı yanlış anlamları yine söyledi…
- gintirvi isim Uygur…sel çalgıcı varlıklar avalokiteśvara’nın göründüğü biçimler arasında nāgalar gandharvalar kinnaralar asuralar…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.