Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “birlikte” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abam bağlaç Uygurolur ya şayet bir gün -sar koşuluyla birlikte şayet bir ayağını kırarsa…
• abiruş isim Uygur…ğaç ya da tütsü adı sandal çintan ve başka kokulu ağaçlarla birlikte sayılır…
• adġıraḳ isim Uygur… sayan listede geyik dişi geyik dağ keçisi teke ve ceylanla birlikte anılır…
• adiçit isim Uyguryüce kararlı gönül budist terim çince 心 ile birlikte yazılır kararlı yüce bir gönül uyandırmak bütün büyük topluluk kararlı bir gönül uyandırırsa bu…
• ajoḳraḳkişiti özel ad Uygurkoruyucu bir varlığın adı ile birlikte anılır ve saygıyla selamlanır…
• ayaḳ isim UygurKarahanlı2. anlam: kb kadeh makam belgesi olarak verilen kadeh vezirlikle birlikte mühür ve kadeh verdi sofraya girip toplantıda kadehler dolaşmaya başlarsa…
• ayet isim Karahanlı… tanrı’nın varlığını gösteren işaret mucize çevirilerde ile birlikte ayetlerimizi yalanladılar tanrı’nın ayetleri inkâr edilir rahman’ın ayetleri o…
• ayruḳ sıfat Karahanlıayrık çatallı hepsiyle birlikte çatallı değnek…
• az sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …de tutku hırs şehvet üç zehirden biri öfke ve bilgisizlikle birlikte anılır tutku işi yüzünden tutkulu öfkeli kibirli tutku yüzünden ya da öfke yüz…
• azze Karahanlıaziz ve celil yüce ve ulu tanrı adıyla birlikte aziz ve celil tanrı’nın övgüsünü anlatır…
• açaġı isim Uygur…lkalı oluş zincirinin anlatımında hastalık ve acı çekme ile birlikte sayılır acı çekmek hastalıkla sıkıntı çekmek belirir…
• açarı isim Uygur…a çevirmen ve yorumcu rahiplerin unvanı olarak öğretmen ile birlikte kullanılır aryaçantri bodhisattva öğretmen-üstat hint dilinden toḫrı diline ak…
• baba isim Uygurbaba ana ile birlikte anasını babasını oğlunu…
• baḫt isim Karahanlıbaht talih tanrı bu tahtla birlikte bahtı da versin baht durmadan geçer ya da kuş gibi uçar…
• berçiker özel ad Orhonköktürk yazıtında soğd ve buhara halkıyla birlikte anılan bir halk adı gün batısındaki soğd berçiker buhara ülkesi halkından…
• bine Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz ile birlikte rahatla yiyip yat bu gök hiçbir derdi ölümle kesmez…
• buşaḳlıḳ isim Karahanlıöfkelilik çabuk kızma öfkeyle birlikte insana hiddet kötüdür…
• böri isim OrhonUygurKarahanlıkurt o zaman kurt koyunla birlikte su içti babam kağanın ordusu kurt gibiymiş seni boz kurt yesin pars kurt gibi azgın kötü hayvanlar kurt mu olur…
• cülengbin isim Karahanlıgülden yapılan şekerli macun gül şekeri şerbet ve meyve ile birlikte anılır kuru yaş meyve ya da gül şekeri şerbet…
• emanet isim Karahanlı…lan şey güvenilirlik boynuna büyük emanet yükletti emanetle birlikte gönlü arı olsa tüccar emanetlerini korusun emanetleri sahiplerine ödeyin emane…
• erlik isim Karahanlı… yiğitlik erlik budur yiğitler bununla yük yüklenip kadınla birliktelik de bu erkeklik ateşini söndürmek içindir…
• graḫ isim Uygursanskritçe graha gezegen gök cismi ay tanrı gezegenlerle birlikte karnına girer rüya tasviri…
• hazır sıfat Karahanlıhazır orada bulunan onlarla birlikte savaşta hazır bulunmadım büyük günde hazır bulunmaktan hazır bulunanlardan değildin hepsi huzurumuza getirilmiş…
• hem bağlaç Karahanlı…eda etti ölüden diriyi ve diriden ölüyü çıkarır bu himmetle birlikte mürüvvet de gerek…
• iblis özel ad Karahanlıiblis şeytan ey iblis sana ne oldu da secde edenlerle birlikte olmadın iblis onlar hakkındaki zannını doğru çıkardı iblis dışında o büyüklendi…
• ikileş- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil shor kırık bağlam arhatlarla birlikte olmaz…
• ilah isim Karahanlı…ktur her şeyi yaratandır ondan başka tanrı yoktur tanrı’yla birlikte başka ilah edinen ler…
• ini isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …deşleri birbirine düşürdüğü için huast kardeşli kardeşlerle birlikte bk…
• çabış isim Orhoneski türk yazıtlarında kağanın danışmanı komutan ile birlikte anılan bir görev adı küli çor onun bilgesi ve komutanıydı tonyukuk onun bilgesi ve kom…
• çalpaŋ Uyguranlamı kesinleşmeyen söz kırık bağlamda pislik adlarıyla birlikte gübre pislik kirli çalpaŋ ile çince 糞除 pisliği temizlemek’ karşılığında…
• çaŋşi isim Uygur…netim unvanı çince kökenli bağışlama dualarında kişi adıyla birlikte babam bay epe çangşi’ye anam köset’e…
• çergüçi Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb’de hitap olarak ile birlikte ey gel beni yıllar aylar boyu sıkıntıyla tutsak oldum bağlamda saran sarıp sarmalayan’ anla…
• çuq özel ad Uygur…n parçası shor bağış duası ben bar çuq yanga tutung hatunla birlikte…
• çıḳ özel ad OrhonKarahanlı…arında çik yenisey bölgesinde bir boy çik halkı kırgızlarla birlikte düşman oldu kem ırmağını geçip çiklere doğru sefer ettim çik halkına vali verd…
• çınlıḳ isim Karahanlı…çeklik büyük hacip çok güvenilir doğru olmalı bu doğrulukla birlikte dini de sağlam olmalı tanrı batılı siler gerçeği sözleriyle gerçekleştirir…
• erüş- fiil Karahanlıhep birlikte erimek kar buz hep eridi dağların suları aktı…
• çergüle- fiil Karahanlıanlamı kesinleşmeyen fiil kb’de ile birlikte ey gel beni sarmak kuşatmak…