Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
5 Türkçe karşılık · 33 madde
kadın 2
kadın arhat 1
- arġantanç isim UygurKadın arhat, ermiş rahibe
ilk kadın 1
- ḫava özel ad KarahanlıHavva, ilk kadın; Âdem ile Havva
emzikli kadın 1
- emüzgen isim KarahanlıSütanne, emzikli kadın
çocuğa bakan kadın 1
- awurtası isim KarahanlıÇocuğa bakan kadın, dadı, sütanne
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “kadın” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aḍaḳ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ir işi üstlenip gözetmek tanrı’ya itaatle duran erkekler ve kadınlar erkekler kadınların işini üstlenenlerdir…
- agruklug sıfat Uyguryüklü kadın için gebe gebe kadın doğum vakti geldiğinde…
- azad sıfat Karahanlı… de kul olur hür kişiler kendilerini tümden kul ederler hür kadınlarla evlenin…
- begli sıfat UygurKarahanlıkadın için kocalı evli koca olacak adamı kendin seç kocamı kendim seçeceğim evlendiklerinde…
- bilmezlik isim Karahanlı…çevirisinde bilmezlik cahiliye cahiliye zannı eski cahiliye kadınlarının açılıp saçılması gibi…
- bi-namaz sıfat Karahanlı…arsça namazsız kuran çevirisinde âdet gören namaz kılamayan kadın âdetten kesilmiş kadınlar mescit harap halk namazsız…
- cahil sıfat Karahanlı…gisiz cahil bu bilgisiz cahil değersiz bir nesnedir bilgili kadın erkektir bilgisiz erkek kadındır cahillerden yüz çevir çeviride ile açıklanmış…
- cüft isim Karahanlıeş karı ya da koca kadın kocasının kırgınlığından korkarsa size eşlerinizden oğullar verdi kocası hakkında seninle tartışır orada onlar için tertemi…
- dad isim Karahanlıadalet hak gözetme adaletle davranmak kadınlar arasında asla adaleti tam sağlayamazsınız hakla doğru yolu gösterir onunla adaletli davranırlar gerçe…
- düşvar sıfat Karahanlı… istemem eğer birbirinize güçlük çıkarırsanız onu başka bir kadın emzirir…
- erkek isim UygurKarahanlıerkek erkek olsun kadın olsun iyi iş yapan soru erkektir cevabı dişidir kör tay erkek attan meme ister erkek ve dişi karşılaşır erkek ve dişi bedeni…
- erlik isim Karahanlı…erkeklik yiğitlik erlik budur yiğitler bununla yük yüklenip kadınla birliktelik de bu erkeklik ateşini söndürmek içindir…
- ėtig isim UygurKarahanlı4. anlam: kb’de örtü kapak kadın yemeklik ettir örtüsünü korumak gerek…
- evinlig Uygurevli ev sahibi kadın başkasının evli kadınıyla günah işlediysem…
- ferc isim Karahanlı…yeri namus namuslarını koruyan erkekler namuslarını koruyan kadınlar…
- ḫatun isim UygurKarahanlı… han kümse hatun hazretleri tanrı mümin erkeklerin ve mümin kadınların tövbesini kabul eder…
- ‘iddet isim Karahanlıkur’an çevirisinde iddet boşanan ya da kocası ölen kadının bekleme süresi onlar üzerinde sayacağınız bir iddet yoktur onları iddetlerine göre boşayı…
- idiş isim UygurKarahanlıkap kacak içki kabı kap kacak sadaka verirse kadın kabını kaşığını bırakıp gitmiş altın testi yerleşik bir kaptır kap tutan el öğretinin kabı denir …
- ikegü sayı OrhonUygurKarahanlı…r o ikisine ikisi ondan yediler sürülerini geri çeviren iki kadın halk ile il ikiye bölündüğünde iki adı birlikte birleştirirse…
- çaḫşapat isim Uygur…n edilerek üstlenilen perhiz tutmak korumak bozmak erkek ve kadın mümin upāsaka için beş kural sekiz kural bugünden ölünceye dek kuralları mührü te…
- çıḳrıḳ isim Karahanlıçığlık feryat kadın çığlık atarak karşıya geldi yüzüne vurdu…
- al- fiil OrhonUygurKarahanlı4. anlam: eş almak alınacak kadın eş çıkarsa hür kadınlarla evlenin orhon eş olarak alıvermek kızını oğluma alıverdim…
- awıt- fiil UygurKarahanlı…li etmek gönlünü almak gönlünü çökertme kendini avut bir de kadındır erini avutursa sevgiyle baktıysa sen de gönlünü al gönlünü avutup…
- boşa- fiil Karahanlıkuran çevirisinde kadını boşamak mümin kadınlarla evlenip sonra onları boşarsanız…
- cüftlendür- fiil Karahanlı… seninle evlendirdik işte böyle onları kara gözlü iri gözlü kadınlarla evlendireceğiz…
- elikle- fiil Karahanlıele geçirmek tutsak etmek tangut ordusunu etti kadınlarını ele geçirdi…
- çıḳar- fiil Karahanlı… çıkarmak isterler bizi yurdumuzdan çıkarmak için mi geldin kadını yabancı eve gönderme dışarı çıkarma…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.