İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳal- fiil

270 geçiş 46 biçim 16 eser KBKuTDLTAHAbhMaitTŞU Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳal- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳaldı 51 (KB, KuT, DLT, Sukh) · ḳalḍı 1 (KB) · kaldı 1 (KB)
  • ḳalır 45 (KB, Abh, KP, U) · kalır 3 (KB, Mait)
  • ḳalmış 15 (KB, Abh, ŞU, DLT) · kalmış 4 (Mait, ŞU)
  • ḳalmaz 9 (KB) · kalmaz 1 (Mait)
  • ḳalmadı 7 (KB, T, DLT, AH) · kalmadı 1 (KB)
  • ḳalḳan 5 (KuT, DLT, KB) · kalkan 1 (KB)
  • ḳalġanlar 2 (KuT) · kalġanlar 1 (KuT)
  • kalmaduk 1 (IB) · ḳalmaduḳ 1 (ŞU)
  • kaltımız 1 (Mait) · ḳaltımız 1 (TT)

Çekimli biçimler (46):

KB Kutadgu Bilig

188 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 110 iḍi kiçki söz ol meselde kelir / ata ornı atı oġulḳa ḳalır
KB 1440 yara ḳılma emdi bu ḳalmış künüŋ / özüŋdin arıtġıl yazuḳuŋ münüŋ
KB 3024 özüm köçse barsa kalır bu boḍun / du‘a birle tapsa maŋa ol öḍün
KB 4793 özüm ḳalsa yalŋuz iḍim yadı tap / özüm sözlegüke iḍim atı tap
KB 5808 kişi aştı mundaġ ḳalur eḍgülük / ol atı ajunda kalır meŋülük

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/40b3 72 bütünlükin sizdin ol kim keç ḳalur eger tegse sizke bir teggüçi ayur: bütünlükin niʿmet bėrdi taŋrı meniŋ üze …
Ku. T. 29/2a3 … ür ḳılġuluḳ / ḳılınmış yoḳ bolsun tėyü ol kim helak boldı belgülügün tirig ḳalsa ol kim tirig ḳaldı belgülügün ol taŋrı eşitgen bilgen ol
Ku. T. 30/42a1–3 29 kiriŋler tamuġ ḳapuġlarındın meŋgü ḳalıġlılar anıŋ içinde nėme yawuz turġu yer ol uluġsıġlıḳ ḳılıġlılarnıŋ yanıŋşı
Ku. T. 34/37b1 135 meger ḳurtġa ḳalmış--lar içinde
Ku. T. 38/11a2 16 ḳıldılar andlarını ḳalḳan yüz evürdiler taŋrınıŋ yolındın olarḳa turur ḫ˅arlaġan ḳın

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 441 Ḳıḳrıp atıġ kemşelim / Ḳalḳan süŋün çomşalım / Ḳaynap yana yumşalım / Ḳatġı yaġı yuwılsun
DLT II, 356 Yaşnat ḳılıç başnı üze ḳaḳḳıl yara / Bıçlıp anıŋ boynı taḳı ḳalḳan tora
DLT III, 309 Yelkin bolup barduḳı köŋlüm aŋar baġlayu / Ḳaldım erinç ḳaḍġuḳa işim udu yıġlayu
DLT II, 249-250 Baḳmas boḍun sewüg-süz yudḳı yuḍı saranḳa / Ḳazġan olıç tüzünlük ḳalsun çawıŋ yarınḳa
DLT III, 378 Tuġup taḳı ḳalmadı meŋgü eren / Ajun küni yulduzı tutçı tuġar

AH Atebetü’l-Hakâyık

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 201–204 neçe yir bar erdi sıġışmaz eri eri bardı ḳaldı ḳuruġ tek yiri neçe ‘alim erdi neçe fėylėsuf ḳanı bu kün olar miŋinde biri
AH 261–264 … asbanı yıġar yimez içmez tutar berk anı taturmaz eseninde tuz dostıŋa ölür ḳalur aḫır yiyür duşmanı
AH 285–288 … uluġsınduḳuŋ uluġluḳ taparu elig sunduḳuŋ tavar asġı ne ol barur sen yalıŋ ḳalur munda kiḍin sėpėd sanduḳuŋ
AH 361–364 … da bir ‘ayb bolur bu bir ‘aybdın ötrü başın kesgüçi ajunda tirilgü kişisiz ḳalur
AH 429–432 … a suḳ ol bu özüŋ köŋülde ġamıŋ ol tiliŋde sözüŋ barur sen bu malıŋ yaġıŋḳa ḳalur uyaḍıp birürler sarınġu bözüŋ

Abh Abhidharma (Shogaito)

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 633–634 … ol yügerü bolmaḳ üz-e neçe tarıḳsar yme niz-vanı-lar yıdı yuḳ-ı anılayu oḳ ḳalır üçün anın vaçrapam dyan-ta umaz-lar tarġarġalı ol kirsiz bilmemek-ig.
Abh.Sho. 635–638 … biligsiz niz-vanı küç-in kösün-in alḳu barça ḳunup alır yindem anın adı oḳ ḳalır.
Abh.Sho. 842–844 … başlaġ-ındaḳı oot turduḳ-ta ödrep alḳu yėrdinçüg ikileyü bolmamış(-ı) teg ḳalmış ḳalın -çu kkül-i kömür-i yme故无學等anın boşġud-suz-ta ulatı -lar.
Abh.Sho. 1015–1016 … öŋül-teki nom-lar-ta niz-vanı-lar neçe tarıḳsar yme yıt-ı yuḳ-ı anılayu oḳ ḳalır.
Abh.Sho. 2325 ḳalmış bir ygrmi bölük-ler tayaḳ büdmez tėp.

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.008.15–16 taḳı kalmış tört yüz toḳuz on artuḳı-ı bėş bodis(a)v(a)tlar (bėrgey)ler..
Mai.Tek.010.07–11 … ėrdin ünüp bardı.. anta ötrü badari bramn kentü evinte (o(luru kök kalıḳda kalır teg ...
Mai.Tek.019.08–13 ant(a) (ötrü) biregikide ulatı ö(ŋi) kalmış açitide ulatı tört (yigirmi) urılar kırk tümen udu kelmi(ş) tınlıglar.. al …
Mai.Tek.050.02–05 taḳı yėme kalmış buyruḳlar yėme üküş ajunlarda üç erdni öglüg kaŋıg tapınmış udunmış üçün b …
Mai.Tek.051.44–54 biz yėme siz--nide ödrüüp öŋi munta kalmaz biz sizni birle şmnanç bolur-biz ötrü yaşovati katun linhua çeçek--lig otr …

T Tunyukuk Yazıtı

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 3 bod ḳ(a)lm(adı: ıda t(a)şda : k(e)lm(i)şi: ḳuubr(a)n(ı)p : y(ė)ti yüz boltı :
T 14 … nt(ü)m : t(a)bġ(a)ç : oġ(u)z : ḳııt(a)ny : buç(e)gü : ḳ(a)- / b(ı)ş(sa)r / ḳ(a)lt(a)çı b(i)z : öz (i)çi t(a)ş(ı)n : tutm(i)ş t(e)g biz : yuyḳa (e)rkli: to- / p(u …
T 15 … )n yışġ(a)ru ud(u)zt(u)m : in(ı)ġ(e)k köl(e)ḳ(ı)n : togl(a)da : o- / ġ(u)z ḳ(a)lti:
T 15 … (e)gürt(ü)m : üç ot(u)z b(a)lıḳ : / sıdı: usın bunt(u)tu : yurtda : y(a)tu ḳ(a)lur (e)rti: t(a)bġ(a)ç ḳ(a)ġ(a)n : / y(a)ġ(ı)m(ı)z (e)rti: on oḳ ḳ(a)ġ(a)ni: y …
T 32 … tid(i)m : t(e)gd(i)m(i)z : yulıd(ı)m(ı)z : (ė)kinti küün / örtçe ḳıız(ı)p ḳ(a)lti: süŋ(ü)şd(ü)m(ü)z :

ŞU Şine Usu Yazıtı

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU K 3 su[b] .... anta ḳalmışı bodun on uyġur toḳuz oġuz üze yüz yı[l olurup] s(...) a/e orḳoon ügüz o/u
ŞU K 12 … nta sançdım kün ḳıb ... -miş tün tėrilmiş bü..gükde sekiz oġuz toḳuz tatar ḳalmaduḳ ėki yaŋıḳa kün toġuru süŋüşdim ḳulım küŋim bodunıg tan gri
ŞU D 3 … barımın ḳızın / ḳoduzm kelürtim bişinç ay udu kelti sekiz oġuz loḳuz tatar ḳalmatı kelti seleŋe kidin yılun ḳol birdin sıŋar şıp başıŋa tegi çerig ėtdim
ŞU B 9 k'o/uy? (...) [büüg k[almış?] tümen; ḳoony ḳalmış (...) sü? başı ben b .. [il]teber biŋ yunt tümen ḳoo …
ŞU B 9 k'o/uy? (...) [büüg k[almış?] tümen; ḳoony ḳalmış (...) sü? başı ben b .. [il]teber biŋ yunt tümen ḳoony ben. [t]ut[dım] b: …

BK Bilge Kagan Yazıtı

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 7 … (a)yu : b(a)rd(ı)g : ḳoop (a)nta : (a)lḳ(ı)nt(ı)g: (a)r(ı)l[t(ı)g] (a)n[ta ḳ(a)lm[(ı)şı] yėr [s(a)y]u : ḳoop : toru : ölü : yor(ı)yur (e)rt(i)g :
BK D 14 ḳ(a)ŋ(ı)m] ḳ(a)g(a)n : uçduḳda : öz(ü)m : s(e)ḳ(ı)z y(a)şda : ḳ(a)lt(ı)m :
BK D 17 (e)çü[m(i)z (a)pam(ı)z : tutm(ı)ş ye]r sub [ : id(i)]s(i)z : ḳ(a)lm(a)zun : / [tėy](i)n [(a)z bod(u)n(u)g ėt(i)p : y(a)r](a)t(ı)p [ b(a)rs / b(e)g] …
BK D 25 : ḳ(a)l(ı)ŋ………………… (e)b(i)rü / : k(e)lürt(ü)m :

IB Irk Bitig

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 9 ulug (ė)b ört(ė)nmiş. k(a)tıŋa t(ė)gi k(a)lm(a)duk, büükiŋė t(ė)gi / kodm<(a)d>uk tir.
IB 13 t(ė)ŋrilig kurtga yurt(t)a k(a)lmiş. y(a)gl(ı)g k(a)mıç bulup(a)n y(a)lg(a)yu tirilmiş, ölümdė ozmiş tir.
IB 17 özlük (a)t öŋ yėrdė (a)r(ı)p oŋuup turu k(a)lmiş. t(ė)ŋri küçiŋė / t(a)g üzė yol sub körüp(ė)n, yiş üzė y(a)ş ot körüp(ė)n …
IB 38 k(a)mış ara k(a)lmiş.

KT Kül Tigin Yazıtı

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT G 9 (a)nta ḳ(a)lm(ı)şı : yėr : s(a)yu ḳoop : toru : ölü : yor(ı)yur (e)rt(i)g :
KT D 20 kögm(e)n : yėr sub : id(i)s(i)z : / ḳ(a)lm(a)zun tėy(i)n : (a)z ḳırḳ(ı)z : bod(u)n(u)g : < it(i)p> y(a)r(a)- / t[(ı)p k(e)l …
KT K 10 öl(ü)gi : yurtda : yolta : y(a)tu ḳ(a)lt(a)çı : (e)rt(i)ġ(ı)z : kül tėġ(ı)n : yoḳ (e)rs(e)r : ḳoop : ölt(e)çi : (e)rt(i) …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 6.3.2 /26–27 teginürbiz qılınç-lıġ kirlerimiz top oq qalmatın tarıqz-un
Sho.Rosia 6.3.2 /32–34 … n lakşan-ıntaqı yaroqı biz-ke etöz-ümüz-ke bürütülmek ayıġ qılınç -larımız qalmatın tarıqz-un :
Sho.Rosia 7.2 /251–254 … körür erti oḳ-uġ yıḳ-ıġ 喜所我問 [/// meniŋ] ayımışımın 放捨 sımtap ḳotayın 如餘天神 ḳ(a)lti a[eŋri /// teg ///] 車謍 ḳaŋlı-lıġ ḳutu-ların 見四諦 körüp tört kêrtü-ler[-ig / …

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II, Y., 48-52–53 kşanti ḳılıp ḳılınçım arımadı alḫınmadın ḳalır erser adiştit üze tuta teginür-mn ..
U II, T. II, Y., 48-59–62 … burḫan-larıġ öp saḳınıp bu biziŋ et’özüg ertimlig ermiş ḳazġanmış ed tvar ḳaltaçı ermiş tėp bilip uḳup .. artamaḳsız bozulmaḳsız ed tavar buyan edgü ḳılınç- …

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 178b. 180-3–6 … onoġ ///// nuneşon vozehed ohend . zornen muhrġon zomeġ nibost amtıi ertip ḳalır
T III D 2606-48–49 … . burḫanlıġ kün tŋrig körkelii [.] boḳaġu-taḳılar emkeklig . bu sansar-ta ḳaltımız [.]

KP Kalyanamkara Papamkara

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP VII-8 teŋrim aġlıḳ ḳuruġ bor(=l?)ḳal- ır aġı barım alḳın-sar uvatsar yazuḳḳa tüşe teginmegey ėrtimiz teŋrim ..
KP X-5–6 ḳor(=l)ġuçılar yıġlayu barsar tegin yeme ıġlayu ḳalır ėrti

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II S-3–5 alḳu yėrde alḳu tınlġ-lar : ara ançulayu et’öz : körkin kötgürü-ler : ḳaldı yaşın yaltrıḳın teg taḳı tor osuġluġ ḳorḳınçsız : bilge biliglig torın tuz …
T II-14 … . . . . . ]r ilin ilenti : burḫan drm[. . . ] [inçe tė]p yrlġ yrlḳadı inçe ḳaldı [. . . kön] -gülin alp er talvi ögüz : suvın [. . . ] içiteki satıġsız : ç …

Aynı gövdeden maddeler

“kal” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).