Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
7 Türkçe karşılık · 80 madde
beden 4
bedenli 1
- etözlüg sıfat UygurBedenli, … bedene sahip
bedensiz 1
- bodsuz sıfat UygurBedensiz, gövdesiz
beden üyesi 1
- endam isim Karahanlıorgan, beden üyesi; hep yedi organ
bedene sahip 1
- etözlüg sıfat UygurBedenli, … bedene sahip
bedenden çıkmak 1
- çıḳ- fiil Karahanlı2. anlam: kınından çıkmak; bedenden çıkmak
beden olarak görünme 1
- et’öz isim UygurKarahanlı3. anlam: Görünüş, beden olarak görünme
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “beden” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- adasız sıfat Uygurtehlikesiz esen zarar görmeyen çoğunlukla ikilemesiyle bedeni esen ve engelsiz olur ömrü uzun olur…
- adruḳ sıfat UygurKarahanlı…ü türlü çeşit çeşit türlü türlü acılar çekerler türlü türlü beden göstererek çeşit çeşit çiçek…
- aḳanaḳlıġ sıfat Uygurakıntılı sulu yer sulu yerlerde kendi bedenini köprü yapmayı düşünür…
- alaŋ sıfat Uygurgevşek güçsüz beden dil ve gönlün gücü gevşek güçsüz olur…
- alp sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: güç zor çetin bulunması güç insan bedeni dışarı çıkarılması güç malın düzelmesi zor…
- alıḳ isim Karahanlı…vşeklik rahata düşkünlük’ ya da kusur’ anlamı düşünülebilir bedene gevşeklik verme boyun eğme kusurlarını da üstlerine almak olmaz…
- ançulayu zarf Uygur3. anlam: karşılaştırmalarda nasıl ki öyle de öyle de hırs iblisi beden içinde güçlü olur…
- arḳasız sıfat UygurKarahanlı…kötü durumdaki kimsesize sen destek ol kendi acılı kimsesiz bedenini…
- ataz Uygurtek tanıklı söz kimisi bedenli…
- awçı isim UygurKarahanlı2. anlam: av köpeği gibi avcı tam bir av köpeği gibi bedene bak…
- bantatu Uygurbir tür yumuşak pamuk ya da kumaş kendi bedenini bantatu pamuğu yayar gibi düşünür…
- baça isim Uygurkusur eksiklik ile ikileme bedenimde kemiğimde tek bir kusur eksik olmadıysa…
- baçasız sıfat Uygurkusursuz eksiksiz ile kusursuz eksiksiz arı temiz bir bedende durmalı…
- beḍizlig sıfat Karahanlısüslü nakışlı yüksek süslü nakışlı sarayın kalıp süslü evin bedeninin evidir…
- bekrişür Karahanlısertleşir katılaşır et ve beden de katılaşır…
- belgürtme isim Uygur…e belirtme budist buda’nın canlılar için gösterdiği görünüş bedeni ayrı ayrı görünüş bedenleri görünüş bedenleri gösterilen kenti ülkeyi görüp…
- bil isim UygurKarahanlıbel beli ince sonra sırtı geniş olursa bedenin belin sessiz dursun…
- birleki sıfat UygurKarahanlı…an beş yığın skandha nesnelere eşlik eden kesin belirti boy beden ile birlikte olan boşluk…
- bodluġ sıfat UygurKarahanlı…de yok da değil boylu renksiz yüzsüz boylu olsa büyük boylu bedenli budalar…
- boġuz isim OrhonUygurKarahanlıboğaz gırtlak bedenin payı hep boğazdan girer boğaz ağrısı hastalığını aç boğazı doymaz yürekler ağızlara gelecek kendi usturasıyla boğazını kesip…
- boyunsuz sıfat Uygurboyunsuz başsız boyunsuz yüzü göğsünde bedenimiz…
- budıḳlıġ sıfat Uygurdallı parçalı bağlam kendi bedenini dallı gölgeli bir ağaç yapıp…
- bulunç isim Uygur… edilen şey sonuç büyük kazançlı işe eriştik onun karşılığı bedene ölüm çürüme kazancıdır o kazançtan yorulurlar…
- burun edat UygurKarahanlı2. anlam: burun göz kulak burun dil beden gönül burun ağrısı hastalığını koku bilinci…
- buzagu isim UygurKarahanlıbuzağı altından bir buzağı heykeli kuzu buzağı bedeni değişip ak alacalı erkek buzağı doğurmuş buzağılar…
- bütün sıfat UygurKarahanlıbütün tam eksiksiz bütün dünya bütün ülkenin beyliği bütün bedenimiz eksiksiz sağlam dursun yazıda daha yetkin…
- bı isim Uygurbıçak çoğunlukla ile ikileme alevli bıçaklar bedenlerinin üstüne yağar bıçak tehlikesine düşmesinler ellerinde bıçak kılıç…
- can isim Karahanlıcan ruh hayat malını bedenini canını feda etti cömert canını ve bedenini feda edendir ölüm şüphesiz bir gün gelir dirilmiş bu canlının canını alır s…
- darnı isim Uygur…rse uṣṇīṣavijayā adlı darani darani büyüsünü tutanlar büyük beden adlı daraniyi eksiksiz okuyup bitirse…
- edizlik isim Karahanlıyükseklik yüce yer arı can yücelik diledi can uçup gitti beden boş kaldı…
- eglü Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb beden vermez heva bağlandı…
- egri sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …n hileli yanlış doğru dur eğriyle karışma eğri gidişi bırak bedenin eylemi yanlış eğri olmasa…
- emriş- Karahanlı…amı kesinleşmeyen fiil dlt kış dörtlüğü dünya karla örtüldü beden üşüyüp titrer uyuşur…
- eniŋ Uyguranlamı kesinleşmeyen bir beden adı maitrisimit cehennem tasviri karnımızı sırtımızı ımızı budumuzu başımızı yüzümüzü kesiyoruz…
- ençe Uyguranlamı kesinleşmeyen söz maitrisimit bedenini koruyan adlı öğrenimini bitirmiş varlık vardır yine kalın akıllı ise…
- erdemlig sıfat UygurKarahanlı…çlü erdemli bodisatva erdemli kişilere saygı göster erdemli bedenim…
- erdini isim UygurKarahanlı…aşlar aramak için arı parlak mani incisi mücevheri bu insan bedenli dilek taşı zümrüt renkli…
- ergi Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb heva ölürse bedenin doğrulur…
- erkek isim UygurKarahanlı…kek attan meme ister erkek ve dişi karşılaşır erkek ve dişi bedeninde…
- ertimlig sıfat Uygur…elip geçici kalıcı olmayan fani dünya geçicidir işte geçici bedenimiz geçip gidince bu bedenimizin geçici olduğunu bilip bedenin geçiciliğini düşün…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.