Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
19 Türkçe karşılık · 55 madde
ev 2
eve 1
- barḳlıġ sıfat UygurEve, barka ilişkin
evet 1
- ari ünlem UygurKarahanlıevet
evli 4
evlat 1
- ‘ayal isim Karahanlıçoluk çocuk, evlat; soy, nesil
evren 1
- ‘alem isim KarahanlıÂlem, evren, dünya
ev bark 2
ev halkı 2
evlenmiş 1
- ewlik isim Karahanlı2. anlam: Evli, evlenmiş
ev sahibi 2
eve doğru 1
- ebġarü zarf OrhonEve doğru, yurda, ordugâha doğru
ev’ sahibi 1
- ewlik isim Karahanlı3. anlam: ‘ev’ sahibi
evlendirmek 3
- baġla- fiil OrhonKarahanlıBağlamak; evlendirmek
- cüftlendür- fiil KarahanlıEvlendirmek, eş olarak vermek
- eble- fiil OrhonEvlendirmek, ev bark sahibi etmek
evini barkını 1
- barḳın isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: evini barkını
ev sahibi olan 1
- evlig sıfat UygurEvli, ev sahibi olan
ev sahibi tüccar 1
- bayaġut isim UygurZengin kişi, ev sahibi tüccar
ev bark sahibi etmek 1
- eble- fiil OrhonEvlendirmek, ev bark sahibi etmek
hazine evi 1
- aġılıḳ isim UygurKarahanlıHazine, hazine evi, ambar
peygamber’in ev halkı 1
- ehl isim KarahanlıEhil, halk; Peygamber’in ev halkı
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “ev” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- abraḫ özel ad Uygurbudist evreninde biçim âleminin tanrı katlarından birinin adı abraḫ tanrılarının yurdunda doğdu çince karşılığı 無煩天…
- aḍaḳ isim OrhonUygurKarahanlı5. anlam: sonra gelen sondaki abh’de biçimiyle sondaki evre öncekini doğurup…
- adra özel ad Uygurbir tanrı katının ya da yıldız evinin adı adra adlı bilgi tanrı yurdundan…
- ahestelıḳ isim Karahanlısükûnet ağırbaşlılık sakin durmak evde vakarla oturmak evlerinizde vakarla oturun…
- akaniştabavan özel ad Uygurbudist evreninde biçim âleminin en yüksek göğü akaniṣṭha yukarıda akanişta göğü aşağıda awiş cehennemi akanişta tanrı katında çince 究竟…
- altandı Karahanlı…ek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiil biçimi giysisini giydi evden bağlam atlandı’ ata bindi okumasını düşündürür…
- arḫon Uygurayraçla tamamlanmış tek tanık maniheist evren anlatısında bir varlık ya da yer adı…
- arḳulayu Uygurtek tanıklı söz güçlü hanın buyruğu evinde durur…
- artuḳluḳ isim Karahanlı3. anlam: güç imkân içinizden evlenmeye gücü yetmeyen…
- ‘ayallıġ sıfat Karahanlıayallıġ çoluk çocuklu evlatlı biz daha çok mallı ve daha çok evlatlıyız…
- azad sıfat Karahanlı…r hür kişiler kendilerini tümden kul ederler hür kadınlarla evlenin…
- barım isim OrhonUygurKarahanlı…lanmadan esirgemeden sadaka verdim mal mülk saçılır dökülür evini malını eksiksiz getirdi oğlunu karısını sürüsünü malını orada aldım sürüye mala k…
- basmıl özel ad OrhonKarahanlı…asmıl ıdukkutu benim soyumdan bir halktı basmıl düşman olup evine döndü basmıl ve çomul boyları toplanır…
- bata zarf Karahanlıhemen çabucak elini tuttu hemen eve soktu yer gösterdi…
- baŋsâdı Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz evini barkını satmak istedi fidye verip istedi…
- beḍizlig sıfat Karahanlısüslü nakışlı yüksek süslü nakışlı sarayın kalıp süslü evin bedeninin evidir…
- begedmek Uygurbeylik etme üstünlük ile bütün üstünlüğü beyliği gücü evi barkı bırakıp…
- beglik isim OrhonUygurKarahanlıbeylik hükümdarlık yönetim beylik soylu erkek evladın kul oldu bilgisi olursa beylik eder gevşek bey bütün ülkenin beyliğini sürdüremez bu ululuk bu…
- begsiz sıfat Karahanlıkocasız kızı evde uzun süre kocasız tutma…
- borluḳ isim Uygur…ını tarlalarını bağlarını yer su bahçe bağ bitki ekin ekmek ev bark bağ cariye köle…
- borun UygurKarahanlıanlamı kesinleşmeyen söz oğlunu evde beslercesine hiç kötü düşüncesi yok yüz yıkayan namaz bırakan…
- butaḳ isim Karahanlıbudak dal ayın evi ardıç dalıdır…
- buŋsuz sıfat Orhon…z bol bol altın gümüş ipek kumaşı sıkıntısız öyle bol verir evine gireceksin dertsiz olacaksın hazineyi eksiksiz getirdi…
- bürnü Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz öpüp ağladı gözyaşı dökerek başı evde tek başına yer…
- bıçġulug sıfat Uygurbıçaklı bıçaklarla dolu evlere kapatırlar…
- destur isim Karahanlı…izin vermeden ona inandınız mı onlarla sahiplerinin izniyle evlenin…
- dıntar isim Uygur…manız en iyisi oldu öğrenecek bir şeyi kalmamış arhat rahip evden barktan çıkmış rahipler bilge brahmanlar sapkın öğretili rahipleri…
- eḍiz sıfat OrhonUygurKarahanlı…ksek dağ yüksek ağaç derin uçurum yüksek dağda ya da yüksek evde ise erdemlerini sayan yüksek kum tepesini ufak taşların sayısını sayabilir mi himm…
- ėge isim Uygur…lkenin sahipleri hükümdarları beyleri bin tümen yıl yaşasın ev sahibi hep bulanık gönüllü olur yeni evin sahibine kut verir ev sahibi günden güne y…
- egin isim UygurKarahanlı…zundaki giysiyi açıp bu sıkıntı hep boğazı ve sırtı içindir ev eşyasından sırt giysisinden…
- ersegünte Orhonanlamı kesinleşmeyen söz şine usu kırık bağlam evimi yula gölünde kondurdum…
- ertimlig sıfat Uygur…enimizin geçici olduğunu bilip bedenin geçiciliğini düşünüp evden barktan çıktılar dünyanın geçiciliğini bedenin kalıcı olmadığını anlatarak…
- ḫali sıfat Karahanlıboş ıssız yalnız evini boşalttı yalnız kaldı yalnız kaldıklarında size parmak uçlarını ısırırlar bilgisiz iliksiz kemik gibi boştur ya da rüya gibi …
- hemişe zarf Karahanlı…liklerini hep göreceksin ondan sonra eşleriyle hiçbir zaman evlenmemeniz gerekir onu asla istemezler…
- hicret isim Karahanlıhicret göç kim tanrı’ya ve peygambere hicret ederek evinden çıkarsa…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.