Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
4 Türkçe karşılık · 30 madde
güçlü 5
güçlük 2
güçlük çıkarmak 1
- düşvar sıfat KarahanlıGüç, zor; zorlaştırmak, güçlük çıkarmak
doğaüstü güçlü 1
- bügülüg sıfat UygurDoğaüstü güçlü, büyülü, mucizeli
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “güçlü” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- adınçıg sıfat OrhonUygur…a olağanüstü harika şaşılası hoş ve tatlı öğreti olağanüstü güçlü erdem aşoka adlı harika ağaç…
- antag sıfat OrhonUyguröyle o türlü uygur metinlerinde öyle güçlüyüm oluş da öyledir öyle tutku baskısına yenilip o denli büyüktür…
- ançulayu zarf Uygur3. anlam: …ırmalarda nasıl ki öyle de öyle de hırs iblisi beden içinde güçlü olur…
- arḳulayu Uygurtek tanıklı söz güçlü hanın buyruğu evinde durur…
- artuḳ sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: zarf olarak pek çok kendini pek sakınır pek güçlü…
- asuri isim Uygurasura tanrılarla savaşan güçlü yarı tanrı varlıklar sanskritçe asura tanrılar iblisler ejderler gandharvalar asuralar asuraların saray kapısı asura …
- azġır isim Karahanlı…ır damızlık erkek at benzetmede domuz gibi inatçı kurt gibi güçlü ayı aygır ve yak gibi kinci olmalı…
- ‘aziz sıfat Karahanlıaziz güçlü üstün yüce tanrı’nın sıfatı olarak güçlü ve hikmet sahibi tanrı katından ikisi arasındakilerin güçlü çok bağışlayıcı rabbi daha güçlü ola…
- basutçı isim UygurKarahanlıyardımcı destekçi doğru dine güçlü destek oldu her işte yardımcı gerekir rahip olacak kişiye yardımcı olursa…
- beḍük sıfat OrhonUygurKarahanlı…r büyük ağaç tepeler yüksek büyük bilgili sakıngan adı yüce güçlü büyük olur bilgili daha büyüktür…
- berk sıfat UygurKarahanlısağlam sıkı berk güçlü yiğitler sıkı düğümleri çözer tanrı onlardan sağlam söz aldı sağlam katı olacak dönmez sağlam katı onu sıkı tutar…
- bir sayı OrhonUygurKarahanlı2. anlam: tek yegâne güçlü tek tanrı’ya yokluk yoktur eşit ve bir aynı dır…
- boşġut isim UygurKarahanlı…im on iyi eylem törelerinde öğretide budalardan iyi öğüt ve güçlü darani bulduk öğrenim aşamasında bulunan kişiler…
- buyruḳ isim OrhonUygurKarahanlı… iç buyruk komutanları da bilgeymiş vaiśravaṇa’nın üç büyük güçlü güvenilir komutanı ülke içinde hileci düzenbaz bir komutan var…
- elig isim OrhonUygurKarahanlıel sıkıştığım yerde elimi tut elin halka uzun cömert güçlü ise her iyiliğe el uzat eli cömert yüreği uyanıktı elli yaşım bana elini değdirdi yüzünüz…
- emraḳ sıfat Uygursevgili sevimli tatlı yumuşak büyük güçlü ejderhalar yumuşak tatlı sesle gürlerler oraya gidin sevgilim…
- fariza isim Karahanlı…bir farzdır tanrı’nın ona farz kıldığı şeyde peygambere bir güçlük yoktur farz namazı cemaatle kıl…
- ḫ˅ar sıfat Karahanlı…şağılayıcı azaptan kurtardık evet siz de zelillersiniz daha güçlü olan daha zelil olanı oradan çıkaracak…
- çoġluġ sıfat Uygur…ut dilek bağışlamak büyük parıltılı büyük miğferli en üstün güçlü görkemli hükümdar olmak…
- adart- fiil Uygur2. anlam: zarar veren bozan zarar veren güçlü kötü ruhlar…
- emge- fiil UygurKarahanlı…inleşir yarınki gün pişmanlıkla acı çeker dünyayı bulamazsa güçlükle sıkıntı çeker bugün yatma emek ver işini düzenle sizi cennetten çıkarmasın son…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.