Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
7 Türkçe karşılık · 32 madde
pek 7
- ertiŋü zarf OrhonUygurPek, çok, son derece
- artuḳraḳ zarf UygurKarahanlıDaha çok, daha fazla; pek
- ayı zarf UygurKarahanlıPek, çok; aşırı, fazla
- aŋsız zarf UygurKarahanlıPek, son derece
- anyıg sıfat OrhonUygurpek, son derece
- aşru zarf KarahanlıPek, çok, aşırı derecede; iyice
- iḍi isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: pek, çok; hiç
pek az 2
pekmez 1
- bekmes isim KarahanlıPekmez
pek çok 1
- erüş sıfat UygurÇok, pek çok; hep ikilemesiyle
pekişmek 1
- bekü- fiil KarahanlıSağlamlaşmak, pekişmek
pekiştirici 1
- beklik isim KarahanlıSağlamlık, pekiştirici
pekiştirmek 2
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “pek” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- amrançıġ sıfat Uygursevimli sevilesi pek temiz pek sevimli pek sevgi uyandırıcıdır…
- artuḳ sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: zarf olarak pek çok kendini pek sakınır pek güçlü…
- balıḳlıg sıfat OrhonUygurkentleri olan pek çok kenti olan halktan…
- batıḳ sıfat Karahanlı… derin ince sözler ey bilgisi derin olan geometri hesabı da pek derindir…
- bek sıfat UygurKarahanlı… gönlünü sıkı tut dilini sıkı tut oynak talihi bulursan onu pek sıkı tut kazığı sağlamca çakayım…
- berklig sıfat UygurKarahanlı…uşmaz bilgisizin dili her zaman sıkı tutulmalı cimrinin eli pek sıkıdır…
- bilgi isim UygurKarahanlı…ezse bilgisi yıllarca yatsa da parlamaz bilgisi geniş bilge pek güzel söylemiş ey bilgisi derin olan onu hemen bırakmalı bilgide bana denk oldu mal…
- bilgüçi isim UygurKarahanlıbilen bilgili kişi ey bilen bunu oku yazı bilen kişi pek zeki olur iyiyi kötüyü sınayıp bilen hizmeti bilen tepeden düşmeyi bilenler…
- birim isim UygurKarahanlı2. anlam: …alma verme alışta verişte kolay olursa cimrinin eli vermeye pek sıkıdır…
- boḍ isim OrhonUygurKarahanlı… beden gövde ok gibi dimdik boy eğildi boyum ok gibiydi boy pek uzun olursa kızın boyu söğüt gibi boy bos beden üç adam boyu yüksekliğinde kendimi …
- eḍgürek sıfat Karahanlı… için daha iyi burada kalmak ise benim için daha iyi beylik pek iyidir töre daha da iyidir bilirseniz bu sizin için daha hayırlıdır iki topluluktan…
- edlig sıfat Uygurmallı varlıklı hep pek çok mallı varlıklı çok mallı mülklü zengin tüccar olmak mallı itibarlı olarak yaşaman…
- erig isim OrhonUygurKarahanlıöğüt hep pek çok iyi buyruk binlerce öğüt öğütle eğitme sebebiyle…
- ġanimet isim Karahanlı…t vardır ey muhammed sana ganimetleri soruyorlar alacakları pek çok ganimet…
- hendese isim Karahanlı…i ince bir hesaptır yer gök bununla ölçülür geometri hesabı pek derindir…
- irinç sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …metlerine şükreden dünya hayatının geçimliği ahiret yanında pek azdır bu dünya hayatı geçici bir yararlanmadır…
- içinde edat UygurKarahanlıiçinde -de kur’an çevirisinde fī karşılığı olarak pek sık göklerde ve yerde olan sıcakta sefere çıkmayın her işte gözünü keskin tutsa ülkede şehirde…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.